ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1485

ตอนที่ ๑๔๘๕

สนทนาธรรม ที่ คณะอายุรศาสตร์ ศิริราชพยาบาล

วันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๓

๙ไม่มีเหตุปัจจัยที่เหมาะสมที่จะให้สิ่งนั้นเกิดขึ้นตนอย่างนั้นสิ่งนั้นก็ต้องเกิดขึ้นเป็นอย่างนั้นเป็นอย่างอื่นไม่ได้ ใครเคยฟังนะคะ ค่อยๆ เข้าใจไปแต่ละอย่างแต่ละอย่าง จะรู้ทันทีมากมายไม่ได้เลยค่ะแต่ว่ารู้จริงๆ กำลังพูดถึงสิ่งที่มีจริงที่ไม่ปรากฏแต่จะปรากฏกับความเข้าใจเพิ่มขึ้น ในประเด็นทำเป็นแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งเพียงคำถามเดียวแต่ว่าได้เข้าใจแต่ละประเด็นให้ชัดเจนจะเป็นตอบเยอะก็เข้าใจไม่ได้หรอกค่ะเพราะเห็นว่าต้องเข้าใจตามลำดับตั้งแต่ไม่มีเราเนี่ยแน่ใจหรือยังว่าถูก แต่ยังไม่รู้จริงๆ เลยสักอย่างเดียวว่าไม่ใช่เราเป็นแต่ละหนึ่งแข็งเป็นหนึ่งกลิ่นเป็นหนึ่ง จะร่วมกันได้ไหมคะเป็นอย่างเดียวเพลงหนึ่งเนี่ยไม่ได้แข่งก็ต้องเป็นแข้งกลิ่นก็ต้องเป็นกลิ่นรสก็ต้องเป็นรถแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งแต่ในแต่ละหนึ่งในอย่างละเอียดอีกแต่ไม่ได้ปรากฏเพราะว่าปรากฏกับผู้ที่อบรมปัญญาถึงขั้นที่สามารถจะรู้ได้ตามลำดับขั้นของปัญญาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้สิ่งซื้อคนอื่นไม่สามารถที่จะรู้อย่างพระองค์ได้ อุบมาคำสอนที่พระองค์แสดงแล้วเท่ากับใบไม้สอง๓ใบในป้ารหัสในการเรียนเนี่ยนะคะ แต่ว่าพระปัญญาของพระองค์เท่ากับใบไม้ในป่า เพราะฉะนั้นเราฟังแล้วก็เริ่มรู้เลยคะใครรู้เห็นได้เกิดระดับ ตลอดเวลาไม่มีสิ่งใดที่เกิดแล้วไม่ดับรักสั้นแสนสั้นด้วยแต่เต่ากันสนิทเลยจนไม่ปรากฏว่าอันที่เกิดแล้วดับแล้วไม่ได้กลับไปอีกเลย เพราะฉะนั้นสิ่งที่ปรากฏเดี๋ยวนี้ก็ไม่ทุกคัน เริ่มเข้าใจขั้นฟังก่อนนะคะ เพื่อที่จะได้รู้ว่าถูกไหมจริงไหมสงสัยก็สนทนากันแล้วก็มีคำที่พระองค์ทรงแสดงอย่างละเอียดจนถึงว่าเหตุที่ทำให้แต่ละหนึ่งเกิดขึ้นอย่างหลากหลาย เพราะฉะนั้นแต่ละหนึ่งหลากหลายจริงๆ ประมาณไม่ได้นับไม่ถ้วนมาเท่าไหร่ เพราะฉะนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอริยสัจ๔รู้ว่าเดี๋ยวนี้คืออะไรเกิด และดับไม่ใช่สิ่งที่น่าพอใจเลยแล้วเกิดมาทำไมล่ะคะก็ดับไปแล้วไม่กลับไปอีกไม่เหลือเลยเกิดมาให้ติดข้องให้หลงผิดเข้าใจผิด เพราะฉะนั้นโรคนี้รักษายังไง ก็ไม่รู้เนี่ย เห็นไหมคะไปเอายาเอกสารใดๆ เลยทั้งสิ้นนอกจากความเข้าใจถูกแผ่นความไม่รู้ทีละเล็กที่ละน้อยกว่าโรคจะหาย อีกนานไหมคะ ยาอื่นรักษาไม่ได้เลยนอกจากความเข้าใจที่เกิดจากการไตร่ตรองพิจารณาของแต่ละคนเองไปขอยืมใครก็ไม่ได้ไปขอไว้ได้ต้องเกิดเองเมื่อมีเหตุคือได้ฟังแล้วใครครองพวกถึงสิ่งที่กำลังมีจริงๆ เนี่ย น่าจะไปไม่เข้าใจในสิ่งที่กำลังมีชื่อว่าเข้าใจหรือเข้าใจอะไรหรือแม้แต่สิ่งที่กำลังมีเดี๋ยวนี้ยังไม่เข้าใจเลย เพราะฉะนั้นต้องรู้ว่าความเข้าใจคือวิชานั้นรู้อะไรเข้าใจอะไรโรคนี้รักษาได้ด้วยอะไร ต่อไปนี้ชัดเจนใช่ไหมคะรู้ต้องมีอารมณ์ เพราะฉะนั้นจิตจะไปดูอื่นไม่ได้นอกจากรู้สิ่งที่ปรากฏให้รู้แจ้งเพราะว่าไม่ได้ทำหน้าที่อย่างอื่นเลยแต่เจอแต่๑๐แต่ละหนึ่งนะคะ มีหน้าที่เฉพาะตนจากหลากหลายต่างกันเป็น๕๒ประเภทครับอย่างใหญ่ๆ นะคะ แต่อยากย่อยครับ ละเอียดว่าตามเหตุปัจจัยแต่ละคณะ เพราะฉะนั้นมีสภาพที่รู้คลินแต่ไม่รู้ว่าที่รู้กลิ่นเนี่ยไม่ใช่เราครับเห็นไหมคะซ่อนไว้ลึกมากในความติดข้องด้วยความไม่รู้ทั้งๆ ที่สิ่งนั้นเพียงเกิดระดับมากไม่รู้จึงคิดว่ายังอยู่ และก็เป็นราวหรือว่าเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด เพราะฉะนั้นมีสภาพจังครับเป็นอีกอย่างนึงนะคะ ที่เกิดกับจิตทุกขณะที่จิตรู้เกิดขึ้นแจ้งในสิ่งที่ปรากฏจริงแต่สิ่งนี้เกิดขึ้นจังสิ่งที่ปรากฏ เพราะฉะนั้นมีชื่อว่าสัญญาเจตสิกข์เจตสิกถูกเจสซิดนีย์ค่ะพระสัมมาส้มเจ้าแตกราดก้นอะไรเป็นอะไรแล้วก็ใช้คำอะไร ครับ เพราะฉะนั้นก็เป็นลักษณะจำที่เกิดเมื่อไหร่มีสภาพธรรมะที่จำเกิดพร้อมจิตทันทีดับพร้อมกันด้วยรู้สึกเดียวกันด้วย เพราะฉะนั้นจำกลิ่น แต่จำว่าเป็นอะไรครับไหมคะมีความคิดต่อ และกลั้นอะไรพอได้กลิ่นไอกลิ่นอะไรตามทันทีแสดงว่ามีความจำว่าเป็นสิ่งหนึ่ง และไม่รู้มีกลิ่นปรากฏสภาพรู้แบบ กลุ่มก็อายุมากกว่าจิตคือรูปหนึ่งที่เกิดนะคะ จะมีอายุเท่ากับจิตเกิดดับ๑๗ขณะครับรูปจริงแบบแต่๑๗ขณะแนะเร็วแค่ไหนคะไม่พร้อมกันเลยทั้งเห็น และได้ยิน แต่ใครรู้ กินขณะของจิต และทั้งสองอย่างเห็นไหมคะเป็นสิ่งที่รู้ยากแต่มีจริง และเป็นจริงตามนั้นตามที่ทรงแสดงจากการที่ได้ทรงตรัสรู้แล้ว เพราะฉะนั้นทันทีที่มีสภาพธรรมะได้ปรากฏแล้วไม่รู้ก็ยึดถือสภาพธรรมะนั้นว่าเป็นร่างตื่นเช้ามาแล้วจำได้ใช่ไหมคะ จังก็เป็นธรรมะไม่ใช่จิตแต่เป็นเจตสิกเกิดพร้อมกันเป็นสภาพของสัญญาเจตสิกต่อไปเราก็ใช้ชื่อในภาษาบาลีที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้แต่ภาษาไทยก็เหมือนกันหรือภาษาไหนก็เหมือนกันหากลักษณะนั้นไม่ทำหน้าที่อื่นเลยแต่มีหน้าที่ที่จำสิ่งที่จิตกำลังรู้แจ้ง เปอร์เซ็นต์เพราะจำนี่แหละจึงเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใด และกลิ่นอะไรแม้แต่สงสัยว่ากลุ่มอะไรก็ต้องมีอย่างน้อย และคิดว่าเป็นกลิ่นทุเรียน และกลิ่นดอกมะลิใช่ไหมคะถ้าชัดเจนความจำก็ไม่ต้องสงสัย และถ้าไม่บ่อยแล้วก็ไม่ชัดเจนประวัติลักษณะของกลิ่นก็หลากหลายมาก หน้าผอมเนี่ยนะคะ ก็ต้องมีคนดมทดลองอ่ะกลิ่นต่างกันยังไงก็ต้องเป็นผู้ที่มีความชำนาญในการที่จะรู้ความต่างด้วยลูกสิ่งทุกอย่างนะคะ ละเอียดมากก็เป็นธรรมะชั่วคราวเปลี่ยนเกิดระดับ ประมาณไม่ได้เลยว่าเร็วแค่ไหนเพราะขณะนี้นับไม่ถ้วนแต่กลิ่นเป็นกลิ่นจำเป็นจำ และคิดกลับไม่ใช่จิตเห็นไม่ใช่จิตได้ยินจนคิดไม่ได้ค่ะเกิดขึ้นเห็นเท่านั้นแต่สิ่งเกิดคิดอะไรไม่ได้เพียงเกิดขึ้นหรือออกเสียงเฉพาะเสียงนั้นเท่านั้นหลังจากนั้นแล้วนะคะ มีจิตที่ที่คิดเพราะจัง ทุกอย่างคือจิตเรื่องก็คือชีวิตที่เรามีอยู่นะคะ ทุกชาติตั้งแต่เกิดจนตายก็ไม่รู้ความจริงว่าไม่มีเรา และไม่ใช่เรา เพราะฉะนั้นจึงมีความติดข้องในความเป็นเราในการที่ต้องการให้เรามีแต่ศพคนอื่นลำบากก็ไม่ปอดกันเรียกใครก็เป็นเพราะความไม่รู้ทั้งหมดแต่สภาพธรรมะที่เป็นเจตสิกนะคะ ก็มีทั้งเจตสิกที่ล้มเจตสิกที่ไม่ดี ความไม่รู้ในค่ะดีไม่มีจริงหรือเปล่าก็ไม่รู้มีกินใช่ครับน่าจะจริงก็ต้องเป็นธรรมะ และเป็นสภาพรู้ซึ่งไม่ใช่จิตเป็นเจตสิตครับจึงใช้คำว่าโมหเจตสิก ลมหยุดจีหลงว่าเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดไม่ว่าเกิดเมื่อไหร่ก็เป็นเราอย่างนี้จนกว่าจะตายไปบนเขาอย่างนั้นแหละจนกว่าจะตายไปเพราะไม่รู้ความจริงว่าไม่มีเป็นธรรมะที่เกิดระดับไปแล้วไม่กลับมาอีกทั้งหมด เพราะฉะนั้นถ้ามีความเข้าใจอย่างนี้นะคะ จะมีความสำคัญตนไม่ว่าเราดีกว่าเขาเราสูงกว่าเขาเราต่ำกว่าเขาต่างๆ นานาแต่เพราะความไม่รู้นะคะ ก็นำมาซึ่งกิเลสอีกมากมายซึ่งทั้งหมดนะคะ อกุศลเจตสิกกุศลแปลว่าดีงามอกุศลแปลว่าไม่ดีงามเพราะเห็นว่า จะนำโทษภัยมาให้เพราะลักษณะนั้นไม่ใช่ลักษณะที่เป็นประโยชน์ใดๆ เลย เพราะฉะนั้นอกุศลเจตสิกทั้งหมดนะคะ มี๑๔ชนิด รู้ไหมคะว่ามีครบแต่ไม่รู้ว่าอะไรเหลือสักอย่างรู้แต่ว่าแม่เจตสิกแน่นอนแต่ทรงแสดงว่าจิตนี้ประกอบด้วยเจตสิกอะไรเท่าไหร่จิตนั้นต่างกับจิตนี้เพราะมีเจตสิกอะไรเกิดขึ้นบ้างทั้งหมดเท่าไหร่จะมากกว่านั้นเรียบร้อยกว่านั้นไม่ได้เมื่อเป็นจิตประเภทนี้ก็จะเกิดขึ้นเพราะปัจจัยคือจิตต๑๐เท่านี้แหละ ทำให้จิตนั้นเกิดขึ้นได้ และนี้ค่ะก็เป็นสิ่งที่ละเอียดมากนะคะ ที่มีจริงๆ และก็ถูกปกปิดไว้จนกว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงตรัสรู้ และทรงแสดงเราจึงมีพระองค์เป็นที่พืชไม่ใช่พื้นเพื่อให้ได้ลาภยศสรรเสริญใดๆ เลยนะคะ แต่พึ่งในสิ่งที่เป็นประโยชน์กว่านั้นมหาศาล ที่สามารถจะเข้าใจความจริงว่าไม่มีเรา เพราะฉะนั้นหลงเข้าใจว่าเป็นเราเนี่ยถูกไหม ผิดตั้งแต่ต้นพอเป็นเราก็เป็นเค้าชอบเค้าบ้างมั้ยชอบเค้าบ้างโกรธเขาบ้างเห็นมั้ยคะนำมาซึ่งกิเลสอื่นๆ ซึ่งถ้าเป็นอกุศลเจตสิกก็มีแต่โทษ ละเอียดมากค่ะโทษมีหลายระดับโทษเฉพาะตนแต่ไม่เป็นทำร้ายคนอื่นเกิดแล้วทำร้ายจิตคนนั่นแหละคิดดีกับคิดไม่ดีวันนึงวันนึงมีนะคะ นี่ก็ไม่รู้ว่าไม่ใช่เราแล้วไม่รู้ด้วยว่า อย่างไหนดีอย่างไหนไม่ดี จนกว่าจะได้ฟังพระธรรมแล้วเข้าใจขึ้น เพราะฉะนั้นศึกษาธรรมะได้ไหมคะเผื่อเข้าใจเราไม่ลืมเลยนะคะและเข้าใจจริงๆ เข้าใจถูกต้องตามความเป็นจริงจะไม่คิดเองเลยครับถ้ารู้ว่าคิดยังไงก็ไม่ถึงความเป็นจริงสิ่งนั้น เพราะฉะนั้นจึงฟังด้วยความเคารพกันทุกคำ และผ่านไม่ได้เลยค่ะแม้แต่จิตต่างกับเจตสิกเป็นธาตุรู้เหมือนกันเกิดพร้อมกันรู้สิ่งเดียวกัน ไม่ได้แต่ว่าจิ๊บหลากหลายเพราะมีเจตสิกหลากหลายที่เกิดร่วมด้วยต่างๆ กันทราบไหมคะว่าจิตเห็นมีเจตสิกเกิดร่วมด้วยเท่าไหร่ถ้าไม่ฟังไม่มีทางแต่ฟังแล้วจึงรู้ว่าอาศัยเจตสิกเพียง๗ ก็เป็นปัจจัยให้จิตให้เกิดได้ในขณะที่จิตอื่นจากนี้นะคะ ต้องอาศัยเจตสิกอื่นๆ ด้วยจึงจะเกิดขึ้นได้ เพราะฉะนั้นจิตก็อาศัยเจตสิก ๗๐ก็อาศัยจิตต่างก็อาศัยซึ่งกัน และกันแต่ว่าจิตเป็นใหญ่เป็นประธานในการรู้แจ้ง ๗๐จังสิ่งที่ปรากฏ ไม่ให้เกิดไม่ได้เลยคะสังเกตว่ามีปัจจัยหรือว่าเป็นปัจจัยที่ต้องอาศัยกัน และกันเกิดขึ้น จิตเปล่าไม่ไม่ไม่มีเจตสิกเกิดร่วมด้วย ก็ไม่ได้บังคับใช้แน่นอนต้องแน่นอนครับต้องความถูกต้องต้องถูกแล้วจะรู้เลยว่าใครก็เปลี่ยนเราไม่ได้ถ้าเรากล่าวอยู่นี้ใช่มั้ยคะเพราะว่าพระสัมมาสัมเจ้าทรงแสดงว่าขณะที่เห็นได้จาก ถูกไหม เพราะฉะนั้นแต่ว่าจะไม่ใช่จิตแต่เกิดกับจิต แต่อาศัยจิตเกิดด้วย ๗เนี่ยค่ะเพราะจำใช่ไหมคะใช่ครับคิดเรื่องที่จำใช่ครับ และจริงจะไม่เจ็บก็ยังคิดไม่ได้ต้องมี๗๐อีกหนึ่งวิตักกะเจตสิกเป็นสภาพที่จอดรถ ในอารมณ์นั้นจะไม่เยอะมากแต่ว่าคิดถึงเพียงบางอย่างใช่ค่ะเพราะสภาพของเจตสิกอีกชนิดหนึ่งเกิดขึ้นคิดถึงจรดในอารมณ์นั้นที่เจตสิกจำไว้ไม่ลืมนะคะ ก็คิดด้วยความจำในสิ่งนั้นทั้งหมดในการเป็นธรรมะแต่ละหนึ่งหลากหลายต่างกัน ไม่ว่าจะเกิดพร้อมกันก็ไม่ใช่อย่างเดียวกัน เพราะฉะนั้นก็ต้องเข้าใจคำว่านึงด้วยนะคะ หนึ่งจิตหนึ่งเจตสิกต่างๆ เหล่านี้นะคะ ถึงจะเกิดพร้อมกันก็ไม่ใช่สภาพธรรมะอย่างเดียวกันทั้งหมดเพื่ออะไรคะเพื่อค่อยๆ เข้าใจขึ้นว่าไม่มีเรา แต่ยังมีแน่นอนค่ะจนกว่าสภาพธรรมะจะปรากฏ อย่างที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงประจักษ์แจ้ง และทรงแสดงอริยสัจ๔นะคะ ระยะสัจจะที่๔คือหนทาที่จะทำให้ถึงการรู้ความจริงของสภาพธรรมะที่มีจริงคือจิตเจตเสกรู้นิพพาน กราบพระอาจารย์ครับการที่จะ รักษาโรคไม่รู้จะหายเมื่อไหร่อย่างไรครับแทน ไม่รู้แจงประจักษ์แจ้งความจริงตามที่ได้ฟัง และมีความมั่นคงว่าถ้าไม่มีอะไรเกิดก็ไม่มีอะไรทั้งนั้นแต่เมื่อมีสิ่งแต่เกิดขึ้นสิ่งนั้นดับ เพราะฉะนั้นความหมายในภาษาบาลีนะคะ โลกน์คือสิ่งที่เกิด เพราะฉะนั้นเหนือสิ่งที่เกิดดับขึ้นโลโก้ตะนิพพานเท่านั้นเห็นไหมคะค่อยๆ เข้าใจความสอดคล้องของแต่ละคำที่เราได้ยินขึ้นไม่ใช่เพียงแต่พูดตามพูดตามไม่ได้เลยค่ะเขาว่าจิตเป็นอย่างนี้ และเราก็อ้างด้วยเขาว่าใช่ไหมคะแล้วเราว่าไงค่ะไม่เห็นบอกเลย ไปพูดถึงเขาทำไมเขาก็ไม่ถามเราแล้วก็บอกว่าเขาว่าอย่างนั้นเขาว่าอย่างนี้แต่ว่าเราว่ายังไงนะคะ ที่ได้ฟังนะ ฉัตรเพชรธัมมาอนัตตาใครจะไปเปลี่ยนคำนี้ แต่ต้องเข้าใจคำนี้ธรรมะต้องเป็นสิ่งที่มีจริงๆ เท่านั้นถ้าไม่มีจะพูดถึงทำไมจะไปพูดถึงได้ยังไงในเมื่อไม่มี เพราะฉะนั้นธรรมะคือสิ่งที่มีจริงแต่ละหนึ่งๆ ทั้งหมดหลากหลายมาก แล้วเคยมีอีกคำหนึ่งนะคะ ถ้าจะครบไม่ใช่เพียงแค่นี้สัพเพสังฆาลาอนิจจาสัพเพสังฆราทุกขาสัพเพธัมมาเปลี่ยน และไม่ใช่สังขาร และเป็นสัพเพธัมมาอนัตตาแต่ละคำนี่ไม่ใช่วันๆ พูดเล่นหรือตามข่าวแต่ต้องเข้าใจว่าเอ๊ะ ทำไมมีความต่างระหว่างสัตว์ที่ทำมากับสัพเพสังฆราใช่ไหมคะ สังขารทั้งหลาย สังขารคือสิ่งที่มีปัจจัยปรุงแต่งเกิดขึ้น ทั้งหมดที่กำลังมีเมื่อเกิดเนี่ยถูกปรุงแต่งด้วยปัจจัยต่างๆ หลากหลายมากเป็นแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งอีกหนึ่งนั้นเกิดวันนึงนั้นแบบไม่กลับมาอีกเลยในสังสาระบัตรนี่คือความเป็นอนัตตาไม่ใช่เราหรือสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ยังอยู่แน่นอนค่ะดีอะไรที่ปรากฏดับแล้วทั้งนั้น และแท็กตาบอดเร็วนี้นะคะ ไม่เห็นอีกต่อไปไม่มีปัจจัยที่จะให้เห็น เพราะฉะนั้นมีปัจจัยจึงต้องเห็นไปจนกว่าจะไม่มีปัจจัยที่จะเห็นได้เห็นก็เกิดไม่ได้ เพราะฉะนั้นเป็นเรื่องที่ละเอียดมากนะคะเพราะฉะนั้นไม่มีโรคก็ตอบไม่มีความรู้จริงๆ จนกระทั่งรู้ว่าการเกิดเป็นทุกข์ ยังไม่เห็นก็ยังคิดว่าไม่มีโรคนี้ยังเป็นสุขอยู่แต่ว่าความจริงเนี่ยถ้าไม่เกิดจะมีอะไรบ้สดทุกต่างๆ ก็ไม่มีค่ะดีกว่าหรือเปล่าที่จะต้องมีทีมชั่วคราวไม่ยั่งยืนเพราะเพียงแค่ปรากฏให้ไม่รู้แหละคับ และสะสมแต่ความไม่รู้เพราะความไม่รู้มีจริง แต่ความไม่รู้ก็ไม่ใช่เรา เพราะฉะนั้นต้องศึกษาทุกคำนะคะ สัพเพธัมมาอนัตตาชัดเจนหรือยังคะ สงสัยมั้ย ถ้าไม่สงสัยคือเริ่มเข้าใจคำที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงความจริง หลังจากที่ได้ทรงตรัสรู้ความจริงแล้ว และทรงแสดงหนทางที่จะให้รู้ด้วยแต่ละคำแต่ละคำเนี่ยทำให้เกิดความเข้าใจถูกต้องซึ่งก่อนฟังไม่เคยรู้ ดีเคถ่ายรูปนิดนึงแต่โรคมากมายเหลือเกินค่ะจนกว่าจะรักษาได้หมด สนทนาธรรมที่เทศบาลอ่างศิลาจังหวัดชลบุรีวันที่๓ธันวาคม พุทธศักราช๒๕๖๓ แต่ที่เราไม่รู้ก็คือว่าขณะนี้เหมือนมีเห็นตลอดเวลาแต่ความจริงเกิดระดับทันที และก็มีสภาพธรรมะเออนะคะ เกิดมีปัจจัยทำให้เกิดขึ้นเหมือนปัจจัยที่ทำให้เห็นเด็กนี้เกิดนั่นแหละ เพราะฉะนั้นสภาพธรรมะที่เกิดต่อก็มีปัจจัยที่ทำให้เกิดเหมือนดินนี่แหละ ข่าวกันสนิทเลยจริงเหมือนกับว่ามีเราตั้งแต่เมื่อวานนี้ที่เห็นจนกระทั่งเดี๋ยวนี้ก็เป็นเราที่กำลังเห็นแต่ระหว่างเราเห็นเมื่อวานนี้ที่เข้าใจว่าเป็นเราเห็นเมื่อวานนี้กับเราเห็นเดี๋ยวนี้ห่างไกลกันมากไม่มีเราสักขณะเดียว แต่มีสภาพธรรมะแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่งที่เกิดขึ้นเราไม่มีใครไปทำให้เกิดอย่างเดียวไม่เห็นเกิดแล้วไม่มีใครไปทำให้เกิด ได้ยินก็มีไม่มีใครไปทำให้ได้ยินเกิด เพราะฉะนั้นแท็กซี่เมนายเป็นธรรมะสิ่งนั้นทั้งหมดค่ะเป็นอนัตตา และสิ่งที่มีจริงทั้งหมดก็เป็นธรรมะ เพราะฉะนั้นเป็นอันกามาจากคำสองคำนะคะ ในภาษาไทยก่อน อัตราคือสิ่งหนึ่งสิ่งใดอ่ะแปลว่าไม่ไม่ใช่ไม่มีไม่มีสิ่งหนึ่งสิ่งใดหรือไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดที่เคยเข้าใจว่าเป็นอย่างนั้นเพราะมารวมกัน และปรากฏเป็นรูปร่างสัณฐานต่างๆ ให้เห็นเป็นดอกไม้เป็นต้นไม่หลากหลายมากแต่ก็ปรากฏให้เห็นเมื่อกระทบตา ถ้าไม่กระทบต่างก็ไม่สามารถจะเห็นสิ่งนั้นได้ทุกอย่างเป็นความจริงในชีวิตประจำวันนะคะ ที่ถูกปิดบังไว้ด้วยความไม่รู้จึงเป็นเราเป็นเขาเป็นสิ่งนั้นสิ่งนี้ที่เถียงจนกว่าจะเก่าแก่หมดสิ้นไปก็รู้ว่าไม่เหลือเลยแต่นั่นช้ามากเลยค่ะเพราะปัญญาที่ทรงตรัสรู้ตรัสรู้ความจริงก่อนบุคคลใดทั้งหมด ด้วยพระองค์เองว่าสิ่งนี้แหละกำลังเคยตรงนี้ และดับไปเป็นธรรมดาแต่ไม่ใช่คนเลยไม่ใช่ดอกไม้ไม่ใช่โต๊ะไม่ใช่๙อี้เป็นแต่ละหนึ่งซึ่งทรงแสดงละเอียดอย่างยิ่ง ดันไปกระทั่งปูให้ค่อยๆ เข้าใจในความไม่มีเราไม่มีสิทธิ์หนึ่งเสียงได้ที่ที่เล่นสิ่งหนึ่งสิ่งใดเกิดขึ้นสิ่งนั้นมีความดับไปเป็นแม่ด่าเพราะฉันเมื่อวานนี้เราเห็นใช่ไหมคะเห็นด้วยถูก ถูกค่ะถ้าเราอยู่ไหนคะเราอยู่ณปัจจุบันเนี้ยค่ะเราเมื่อวานอยู่ใน ค่ะเป็นเรื่องอดีตไปแล้วค่ะไม่มีแล้วค่ะไม่มีแล้วเขากลับคืนมาได้ไม่ได้ค่ะเพราะฉันเป็นเราหรือเปล่าไม่เป็นค่ะเพราะฉันพรุ่งนี้เคยเห็นแต่ไม่ใช่เห็นเดี๋ยวนี้ พระจันทร์เราที่กำลังเห็นเดี๋ยวนี้มีไหมหรือเป็นแค่เห็นที่เกิดขึ้นแล้วไม่รู้ก็เข้าใจว่าเราเห็น เห็นไหมคะความไม่รู้เนี่ยปิดกั้นมานานแสนนานจึงทำให้เกิดความโลภความโกรธเหตุการณ์ต่างๆ ปัญหาต่างๆ มากมายเพราะความไม่รู้ว่าอะไรคืออะไร สิ่งที่ไม่ดีจะดีไม่ได้สิ่งที่ผิดจะถูกไม่ได้ต้องเป็นคนที่ตรงนะคะ กว่าจะรู้ความจริงอย่างที่พระองค์ได้ทรงแสดงเพื่อเป็นหนทางให้เราได้รู้ความจริงอย่างนั้นด้วยจึงเป็นสาวก เป็นพุทธบริษัท ที่เห็นคุณของการที่ได้เข้าใจสิ่งที่พระองค์บำเพ็ญมาตรัสรู้ให้เราได้รู้ตามด้วยเพราะไม่สามารถจะรู้เองได้เริ่มเห็นคุณของทุกสัมมาสัมชาวใช่ไหมคะ โดยแพ็คกายของพระองค์คือทำแต่ละคำที่ทรงแสดงให้รู้ว่านี่แหละคือพุทธะ เพราะฉะนั้นถ้ายังไม่ได้ฟังคำของพระองค์จริงๆ นะคะ นับถือพระพุทธเจ้าจริงรึเปล่า เห็นไหมคะแม้แต่ทุกครั้งที่เราใช้ในชีวิตประจำวันสติศรัทธาปัญญาไม่เข้าใจอะไรเลยเป็นเราไปหมดเพราะฉันเจ๋งไม่ใช่รู้จักพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจนกว่าจะฟังคำของพระองค์ และค่อยๆ เข้าใจขึ้น ๔ละคำอย่างมั่นคงด้วยไม่ใช่อ๋อตรงนี้เข้าใจเดี๋ยวไม่เข้าใจ และไม่มั่นคงเพราะฉันจะประจักษ์แจ้งความจริงเดี๋ยวนี้ได้อย่างไรในเมื่อไม่มั่นคงยังคงมีความเห็นผิดว่ามีเราอยู่ด้วยเหตุนี้ผู้ที่จะฟังคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านะคะ ก็เริ่มจะรู้ว่ากำลังฟังสิ่งที่ยากที่สุดในโลกในชีวิตในสังสาระว่ะ แต่ละคำเนี่ยความเข้าใจนะคะ จะค่อยๆ เปิดเผยสิ่งที่เป็นจริงขณะนี้คือเกิดระดับสืบต่ออยู่ตลอดเวลาใครว่าตรงไหนผิดบ้างคะเท่าที่ได้ฟังไม่ผิดนะคะ แฟนเก่าไปใหม่ เต็มไหมคะถ้าจิตผ่องใสคนจากความเห็นผิดนั้นคือศรัทธา เริ่มรู้จักศรัทธาแต่ถ้าไม่พอใจในสิ่งที่ไม่จริงไม่ถูกแตกหลุดหรือแบบเครื่องรางของแข็งมันจะเป็นศรัทธาได้ยังไงเป็นความไม่รู้ต่างหากไม่รู้ว่านั่นอะไร และชื่ออะไรเลยค่ะแต่นี่ได้ยินคำที่กล่าวถึงสิ่งที่มีจริงปฏิเสธไม่ได้เลย และความจริงก็เป็นอย่างที่ได้ฟังจิตผ่องใสไม่มีความเห็นผิดปัดก้าวก่ายหรือมาปะปนนะคะ จึงชื่อวัดศรัทธา เพราะฉะนั้นแต่ละคำของพระองค์นะคะ ละเอียดชัดเจนความเข้าใจของคนที่ไม่ได้ศึกษานะคะ คนกันหมดเลยค่ะศรัทธาก็พูดไปแต่ไม่รู้อะไรสติก็พูดไปแต่ไม่รู้อะไรสำนักปฏิบัติก็พูดไปแต่ไม่รู้ว่าอะไรสมควรไหม ที่จะพูดโดยไม่รู้ แล้วสามารถสั่งเจ้าทุกคำของพระองค์นะคะ สอนให้มีความเห็นถูกความเข้าใจถูกแต่คำของคนอื่นไม่ได้ให้เกิดความเข้าใจสิ่งที่กำลังมีตามความเป็นจริง เพราะฉะนั้นใครก็ตามนะคะ ที่กล่าวคำของพระสัมมาสัมเจ้าเพราะรู้คุณของพระสัมมาสัมเจ้าเพราะเข้าใจคำที่พระองค์ได้ทรงแสดงไว้ เพราะฉะนั้นใครก็ตามนะคะ ที่ว่านับถือก็สามารถนำเจ้าก็ตอบเมื่อได้เข้าใจคำที่โปร่งตัดจริงๆ เห็นคุณค่าจริงๆ นะคะ เป็นชาวพุทธ แค่คำว่าธรรมะ และคำว่าอนัตตาถ้าไม่ค่ะเป็นคำที่จะนำไปสู่ความเข้าใจทุกสิ่งทุกอย่างที่มีจริงจริงทุกขณะ ไม่ขาดเลยธรรมะมีจริงๆ และความจริงของธรรมะเปลี่ยนไม่ได้ด้วย ครับถ้าจ่ายครับถ้าในวันนี้ที่มาเนี่ยครับสอง๓ชั่วโมงเข้าใจสักคำหนึ่งเนี่ยเช่นคำว่าธรรมะเนี่ยขอไปครับอาจารย์ พอที่จะเข้าใจคำอื่นๆ ต่อไปอีกซึ่งถ้าไม่เข้าใจคำนี้คำเดียวนะคะ ได้อีกกี่ร้อยคำก็ไม่เข้าใจเพราะฉันทุกคำนะคะ ตั้งเข้าใจจริงๆ เปลี่ยนไม่ได้เลยธรรมะคือสิ่งที่มีจริงแค่การบ้านมากมาย แล้วมีเรามั้ย เห็นไหมคะต้องมั่นคงด้วยค่ะไม่มีเราเพราะอะไรคะเห็นเป็นเห็นได้ยินเป็นได้ยินคิดเป็นคิดฉากเป็นฉากทุกอย่างเป็นสิ่งที่มีจริงแต่ละหนึ่งซึ่งเปลี่ยนแปลงไม่ได้กำลังโกรธจัเปลี่ยนโกรธให้เป็นพอใจยินดีเป็นสุขก็ไม่ได้ทุกอย่างนะคะ เกิดขึ้นเป็นอย่างนั้นเพราะไม่มีใครทำเลย แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงเหตุปัจจัยครอบครัวน์ทุกประการในทุกคำของพระองค์ว่าสิ่งนั้นเกิดขึ้นเพราะอะไร และก็เป็นอะไรอาศัยกัน และกันเกิดขึ้นอย่างไรนี่คือผู้ที่จะรู้จักกะสัมมาสัมเจ้า และเคารพสูงสุดนะคะและมีศรัทธาเห็นนะคะ ของสายมั่นคงขึ้นในความจริงซึ่งไม่ปะปนด้วยความเห็นผิด เอ การสงสัยใดๆ ทั้งสิ้น และรู้จักพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าพระองค์ทรงคุณที่ทำให้เราในสั่งสหรัฐไม่เคยรู้ความจริงเลยว่าไม่มีเราได้ค่อยๆ มั่นคงขึ้นแบบไม่มีค่ะจนกระทั่งมีผู้ถามว่านะคะ แล้วอะไรเป็นความสงบที่สุด เห็นไหมคะ ๕๐๐จาก๗เจตสิกรูปเพราะได้ยินคำเหล่านี้จากการที่ได้ฟังบ้างเรียกแม่ไม่ได้ฟังเลยค่ะแต่ถ้าเป็นผู้ที่สะสมมาก็พอที่จะคิดแล้วคิดอีกแรกเมื่อไม่มีเรา และไม่มีจิต และไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลยสงบ