ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1484

ตอนที่ ๑๔๘๔

สนทนาธรรม ที่ คณะอายุรศาสตร์ ศิริราชพยาบาล

วันที่ ๗ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๖๓

ธาตุดินธาตุน้ำธาตุไฟธาตุลมธาตุแท็กซี่เป็นสิ่งที่อาศัยกัน และกันแยกไม่ได้เลยค่ะไม่มีใครสามารถแยกได้ เพราะฉะนั้นกลิ่นมีนิ และกลิ่นอยู่ไหนล่ะ ใครตอบได้แค่ ดูเป็นธรรมดามากค่ะได้กลิ่นเงินทุกวันแล้วก็มีกลิ่นด้วยทุกวันทำครัวเมื่อไรก็อาหารมาละส่งกลิ่นติดตามมาล่ะจำได้เบาได้กลิ่นอะไรกลิ่นแกงมัสมั่นกลิ่นอะไรทอดอะไรพัดก็ว่าไปนะค่ะแต่กลิ่นมีจริงๆ เพราะฉะนั้นมีกลิ่นแน่นอนแต่กลิ่นอยู่ที่ไหนค่ะ สั้นๆ ไม่ต้องผ่านกระบวนการอ่ะกลิ่นอยู่ใน กินอยู่ในอากาศเห็นไหมคะ ไม่ต้องตอบด้วยการคิดเองเลยเพียงแต่ฟังคำคำว่าสามารถ๓เจ้าเท่านั้นนะคะ สั้นที่สุดแต่ว่าจริงที่สุด และสามารถที่จะรู้ความจริงกันได้ทุกขณะไม่เปลี่ยนเลย ธาตุดินน้ำไฟลมใช้คำว่ามาหาใหญ่นะคะ มาพูดัสิ่งที่ปรากฏได้ไปมีนะคะ มหาภูติรูปรู้จักว่ามี๔ธาตุดินธาตุน้ำธาตุไฟธาตุลม ดึงไม่ใช้ดินที่ปลูกต้นไม้ดอกไม้นะคะ แต่หมายความถึงภาวะความเป็นที่อ่อนหรือแข็ง ไม่ว่าจะเป็นปากกาโต๊ะดินสอขวดน้ำอะไรทั้งหมด ถ้ามีแข่งแต่มีขวดน้ำไม่ได้มีแก้วน้ำมีโต๊ะมี๙อี้มีอะไรก็ไม่ได้อะไรสักอย่าง เพราะฉะนั้นแต่ละหนึ่งเนี่ยเป็นธรรมะที่มีจริงๆ เรียนไม่ได้เลยแข็งเป็นแข็งมีด้วยแต่มีปรากฏเมื่อกระทบสัมผัส และจำว่ายังมีอยู่แต่ถ้าไม่เห็นนะคะ สิ่งนั้นไม่มีแล้วก็ไม่รู้ และความจริงยิ่งกว่านั้นที่เป็นการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าคือแม่กำลังปรากฏอย่างนี้ก็เกิดขึ้น และดับไปเร็วสุดที่จะประมาณได้ ไม่ต้องไปทำอะไรเลยค่ะฟังคำของพระองค์ไตร่ตรองจนกระทั่งเริ่มเข้าใจว่าถ้าไม่มีธาตุดินน้ำไฟลมมีกลิ่นไม่ได้เลย รถก็มีไม่ได้ เห็นไหมคะ เพราะฉะนั้นแต่ละคำนี่ล่ะเอียดมากอ่ะ พอถึงเสียง ไม่ใช่กลิ่น และ ไม่ใช่รถละ เสียงจะกระทบได้อย่างเดียวคือสิ่งที่เป็นรูปที่อยู่ในกายนะคะ เป็นรูปที่ไม่ได้อยู่นอกกาย และกิดขึ้นความสมุดท่านคือการเกิดของทุกอย่างเนี่ยถ้าเป็นสภาพรู้นะคะ ก็จะมีหลายประเภทแต่สำหรับสภาพที่ไม่รู้อะไรเลยซึ่งใช้คำว่ารูปธรรมอะไรทั้งหมดที่ไม่รู้อะไรแต่ละหนึ่งเป็นรู้ป่ะรู้ เป็นธรรมะที่เป็นรูปธรรมคือไม่รู้อะไรคนไทยเขาเอามาใช้โครงการนี้ยังไม่เป็นรูปธรรม ใช่ไหมคะ เพราะฉะนั้นถ้าไม่ศึกษาธรรมะคิดเองหมดค่ะแล้วเข้าใจว่ารู้ด้วย แต่ว่าต่อไปนะคะ จะมีความละเอียดของความหมายอื่นด้วยศึกษาธรรมะต้องตามลำดับจริงๆ จะรู้อะไรนั่นไม่ใช่เด็กอนุบาลมาทำการผ่าตัดรักษาโรคได้ใช่ค่ะความรู้ต้องเพิ่มขึ้นตามลำดับ เพราะฉะนั้นฟังคำของภาษามาสัมพุทธเจ้าถ้าไม่เข้าใจคำแรกมีหรือที่จะเข้าใจคำต่อไป เพราะฉะนั้นต้องเป็นผู้ที่ละเอียดอย่างยิ่ง และมั่นคงค่ะ ถ้าไม่พูดเรื่องสิ่งที่มีจริงให้เข้าใจตามความเป็นจริง ในแฟลชไดรฟ์ปิฏกกล่าวว่าผู้นั้นไม่ใช่ธรรมะกะทิ คนนั้นไม่ได้พูดถึงสิ่งที่มีเลยให้เข้าใจแล้วจะเป็นผู้เข้าใจธรรมะได้อย่างไรถ้าจะพูดเรื่องอื่นทั้งหมดนะฮะ ไม่ว่าใครทั้งนั้นนะคะ ไม่จำกัดเพราะความจริงไม่ใช่ใครเลยแต่เป็นธรรมะซึ่งต่างกันเป็นสองประเภทใหญ่คือธรรมะประเภทหนึ่งเกิดมีปรากฏให้รู้ได้ว่ามีเสียงมีกลิ่นมีรสนี้แต่ไม่รู้อะไรกลิ่นไม่รู้อะไรไม่ได้คิดอะไรต้นไม้ไม่โกรธไม่จำอะไรโหมด ก็เป็นรูปธรรมแต่ว่า ใครก็๕มไม่ได้ทำไม่ได้ด้วยมีสภาพธรรมะอีกอย่างนึงนะคะ ซึ่งต่างกับรูปธรรมโดยสิ้นเชิงไม่มีรูปใดๆ เจือปนเลยนะคะ เกิดขึ้นรู้ กำลังมีเดี๋ยวนี้ใช่ไหมคะ ได้ยินภาษาไทย ภาษาบาลีเมื่อกี้นี้โสตะวิญญาณ ความรู้นี่ต้องอาศัยหูจึงจะเกิดได้ ถ้าไม่มีหูนะคะ สภาพรู้เสียงนี้ไม่ได้เลยหูหนวกเราใช้คำสั้นๆ เพราะไม่มีตช์รูปซึ่งสามารถกระทบกับเสียง ทรงแสดงละเอียดกว่านี้มากมายค่ะจนกระทั่งเพื่ออะไรคะให้เข้าใจจริงๆ ไม่มีเรา แต่มีธรรมะซึ่งเกิดแล้วไม่รู้จึงเข้าใจว่าเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดเป็นโต๊ะเป็น๙อี้เป็นคนเป็นสัตว์เป็นอะไรทั้งหมดนะคะ เป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดแล้วแต่ว่าการเกิดดับของสภาพธรรมะด้วยนะคะ เร็วสุดที่จะประมาณได้เหมือนห้องนี้สว่างอยู่ตลอดเวลา แต่คนรู้ก็บอกว่าเกิดดักแต่นั่นยังห่างกับคำสอนของสัมมาสัมเจ้าซึ่งเร็วยิ่งกว่านั้นอีกมากมายจนกระทั่งพอลืมตานะคะ ทุกอย่างที่นี่อ่ะค่ะเกิดโหมด เกิดนะครับ ไม่เกิดไม่มีแต่ไม่รู้ความจริงเลยว่าเร็วปานใดจึงปรากฏเป็นกี่คนใส่เสื้อสีต่างๆ นั่งเป็นปรางทำอะไรต่างๆ กันทั้งหมดนี้ค่ะเป็นแต่ละหนึ่งซึ่งเร็วสุดที่จะประมาณได้แต่ต่อกันเหมือนเราดูหนังใช่ไหมคะ ตั้งแต่ต้นจนจบเป็นเรื่องเป็นราวต่างๆ ความจริงถ้าไม่มีสิ่งที่กระทบตาถี่ และหนึ่งด้วยเร็วปานนั้นกว่าจะรู้ว่าvมิดฟิลด์สิ่งที่ปรากฏเป็นรูปร่างสัณฐานเนี่ยก็คือจากการที่สิ่งนึงนะคะ ประเภทเดียวกันเกิดดับสืบต่อเร็วสุดที่จะประมาณได้ เป็นผมหนึ่งเส้นก็ต้องเกิดมากขนาดแล้วนะคะ เร็วด้วยแต่นี่ตั้งเยอะอ่ะแล้วก็ตั้งหลายคนก็ทีเดียวเหมือนพร้อมกันอย่างเงี้ยลืมตาก็มีหมดเลยเห็นความไม่รู้ไหมคะต่างกับพระปัญญาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ และทรงแสดงความจริงของทุกอย่างละเอียดมากยิ่งขึ้น รูปธรรมก็ยังรายละเอียดนะคะ หน้ามาทำใจละเอียดสักเพียงไหน เพราะฉะนั้นสภาพรู้เนี่ยมีแน่นอน ถูกต้องมั้ยคะ ถ้าไม่มีเห็นได้ไหม ระรู้ว่าขณะนี้ที่ถูกเห็นได้เป็นอย่างนี้พระจันทร์คำว่าอารมณ์เห็นไหมคะเราใช้กันแต่ความหมายจริงๆ ในพระพุทธศาสนาก็คิดว่าเมื่อจิตเป็นสภาพรู้ต้องมีสิ่งที่ถูกรู้ ตรงไหมคะ ไม่มีได้ไหม จะไปดูอะไร ถ้าไม่มี เพราะฉะนั้นเมื่อมีธาตุรู้เกิดขึ้นต้องมีสิ่งที่ธาตุรู้นั้นกำลังรู้ ถูกจริตที่เกิดนั่นแหละรู้เพราะจิตเกิดขึ้นต้องรู้เป็นธรรมดาเป็นความเป็นไปของจิตคริสตัลรู้ที่เกิดขึ้นรู้แล้วก็ดับไป เพราะฉะนั้นจิตเห็นในอาสายตาจิตได้ยินอาศัยหูไม่ใช่จิตเดียวกัน เหตุที่เกิดก็ต่างกันแล้วเราอยู่ไหนพอเห็นเกิดขึ้นเป็นเราเห็นพอเห็นไม่มี และเราอยู่ในเข้าใจว่าเป็นเราแต่ความจริงเป็นธรรมะทั้งหมด เพราะฉะนั้นเริ่มเข้าใจคำที่ได้ยินนะคะ สัตย์เพธรรมาอนัตตาธัมมะทุอย่าง ตรัสแล้วเปลี่ยนไม่ได้ใครจะมาเปลี่ยนได้ไหมในเมื่อความจริงคือสิ่งที่มีจริงนั้นแหละ ไม่ใช่เราไม่ใช่ของเราไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดเลยถ้าไม่มารวมกัน แยกได้หมดทั้งตัวเลยค่ะละเอียดยิบละเอียดยังไงก็ตามแต่นะคะ ต้องมีมาหาปูดรูป เพราะฉะนั้นร่างกายทั้งหมดนะคะ กระทบตรงไหนแข็งตรงนั้น ร้อนเรียนก็ตรงนั้นเป็นอีกธาตุหนึ่งธาตุดินที่ใช้คำว่าดินเนี่ยหมายความถึงสภาพซึ่งทรงไว้ซึ่งความแข็งความอ่อน เข่าอ่อนนะคะ น้อยลงน้อยลงก็เผ่นแข็ง และใช่ไหมคะ ดึกแข็งอ่อนน้อยลงน้อยลงก็เป็นอ่อน และก็เป็นธาตุเดียวกันแต่มีลักษณะสองอย่างที่อ่อนหรือแข็งธาตุไฟก็เย็นหรือร้อนธาตุลมเต็มหรือไม่ถ้าไม่มีธาตุลมทุกสิ่งทุกอย่างเคลื่อนไม่ได้เลยแข็ง และไปไหนได้เพราะเกิดเป็นแข่ง ทุกอย่างเลยค่ะกำลังมีแต่ไม่รู้จนกว่าจะได้ฟังพระธรรม เพราะฉะนั้นคำว่าวิญญาณคำว่าอารมณ์เนี่ยไม่ใช่ตามเขาไม่คิดเองนะคะ แต่อารมณ์หมายความถึงจิตกำลังรู้สิ่งใดสิ่งที่ถูกรู้ภาษาบาลีใช้คำว่าอารัมมณะแต่คนไทยก็ตัดสร้างมากจากอัลบั้มนะก็เป็นแค่อารมณ์ เพราะฉะนั้นวันนี้อารมณ์ดี รู้ไหมคะเห็นดีได้ยินดีกลิ่นดีรสดีเลื่อนดีทั้งหมดดีแล้วบอกว่าอารมณ์ดีแต่ไม่รู้ว่าอะไรดีแต่ต้องมีสิ่งที่ปรากฏซึ่งจิตรู้ ที่เป็นที่พอใจแล้วก็บอกว่าอารมณ์ดี มีความสุขมั้ยคะน้าจริงมั้ยคะความสุข ให้เกิดเองได้ไม่ต้องอาศัย ธรรมะสุขก็เป็นธรรมะทุกข์ก็เป็นธรรมะ เพราะฉะนั้นธรรมะก็มีสองประเภทที่เป็นรูปธรรมนะคะ สภาพธรรมะที่น่าพอใจกับไม่น่าพอใจจะเรียกอะไรก็ตามแต่กลิ่นก็มีสองกลิ่นใช่ไหมคะ กลิ่นหอมไม่ใช้รถกลิ่นเหม็น ก็ไม่ใช่รสกลิ่นต้องเป็นกลิ่นแต่ว่ามีลักษณะที่น่าพอใจบ้างอย่างหนึ่งอีกอย่างหนึ่งครับเป็นสภาพที่ไม่น่าพอใจเพราะฉันกลิ่นจึงมีทั้งกลิ่นหอแต่เปลี่ยนให้เป็นไม่ได้เลยทำไมว่าเปลี่ยนไม่ได้ทำอะไรไม่ได้เพราะเกิดระดับแล้วเปลี่ยนได้ยังไงค่ะเร็วอย่างนั้น ใครจะไปทำอะไรกับเห็นนะเห็นเกิดระดับแล้วก็เห็นเกิดอีกเปล่ากันจนเป็นเหมือนมีสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ถูกเห็นแต่ความจริงเป็นแต่ละหนึ่งที่ต้องกระทบตาสิ่งที่อยู่ข้างหลังเนี่ยไม่มีใครเห็นแน่นอนเพราะไม่กระทบต่ออะไรก็ตามที่ไม่กระทบตานะคะ คาดรู้ใหม่เกิดขึ้นเป็น พระไม่มีปัจจัยที่จะเกิดเมื่อไม่มีต้าแล้วจะไปเห็นอะไรเพราะฉันไม่มีจิตเห็น ถ้าไม่มีจักขุประสาทัแม้แต่คำว่าประสาทนะคะ ก็ต่างกันกับที่เราเข้าใจนะคะ ที่เราศึกษาเรายังไม่ได้เข้าใจคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงไม่รู้ว่าแม้แต่ประสาทะซึ่งคนใช้ใช้คำว่าประสาทต่างๆ นะคะ คืออะไรต้องศึกษาจริงๆ ค่ะนั่นคือความจริงซึ่งไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดแน่นอนถ้าสลายไปให้หมดให้เกลี้ยงไม่มีเราทั้งลูกทั้งหมดตั้งแต่สุศักดิ์จดเท้าแม้แต่จิตธาตุรู้แต่ละหนึ่งนะคะ ก็เกิดแล้วก็ดับไปแล้วไม่กลับมาอีกเลยในสังสารวัฎ น่าจะเป็นเราได้ แล้วเป็นราวเนี่ยดีไหมหรือไม่ดีเห็นไหมคะตั้งไตร่ตรองหนักสุขทุกข์จะเกิดก็ตามไม่ได้เข้าใจความจริง ขอร่วมสนทนาธรรมด้วยค่ะ พอพูดถึงกริม คือสิ่งที่มีจริงแต่หลังจากนั้นเป็นเรื่องราวที่เกิดขึ้นตามมา เรื่องราวมีจริงไหมครับ ถ้าไม่มีกริมจะมีเรื่องของกลิ่นใหม่ ถ้าไม่มีกลิ่นจะไม่มีเรื่องของกลิ่นครับ เข้าใจแล้วใช่ค่ะสั้นๆ อย่างเงี้ย ต้องคิดต้องไตร่ตรองเราพูดเรื่องราวของกรีซแต่ถ้าไม่มีกลิ่นจะมีเรื่องราวของกลิ่นไหมไม่มีครับ เพราะฉะนั้นสิ่งที่มีจริงๆ คือตัวกลิ่น แล้วก็คิดเรื่องกลิ่นกับจริงกริบจริงแน่ๆ ค่ะคิดทั้งวันเห็นอะไรเห็นนะคะ แล้วก็คิด ตามสิ่งที่เห็น เห็นดอกไม้จะไปให้คิดถึงโต๊ะได้ไหมไม่มีทางเป็นไปได้เลยเร็วมากสุดที่จะประมาณได้ค่ะทรงแสดงละเอียดถึงหนึ่งขณะจิตประกอบด้วยอะไรเห็นไหมคะนี่คือพระรหัสสัมมาสัมพุทธเจ้า ถ้าไม่ฟังให้เข้าใจธรรมะคำเดียวอย่างนี้นะคะ จะไม่มีทางรู้จักเกาะซามาร์ซ้ำซาก และทรงแสดงธรรมะคือสิ่งที่มีจริงทุกอย่างทั้งหมดทุกกาล และสมัย เพราะฉะนั้นสมัยคืออะไรใครทันสมัยบ้าง ใครล้าสมัยบ้าง ถูกอีกแล้วจนกว่าจะตอบได้ใช่ไหมคะ ผมผมก็ล้าสมัยครับท่านอาจารย์เห็นไหมคะมีผู้รู้จริงตอบได้ ต่อให้สมัยใหม่ที่สุดแนะล้าสมัยหรือทันสมัย ต่อไปสิแต่ไม่รู้จักคำว่าสมัยจะถูกมั้ยคำตอบแล้วตอบว่าได้รู้จักว่าสมัยคืออะไรเมื่อนั้นคำตอบที่ถูกก็รู้ว่าถูกคำตอบที่ไม่ถูกก็รู้ไม่ถูกขณะนี้ทุกคนค่ะจะทันสมัยสักเท่าไรก็ตามความเป็นจริงคือใหม่ทันสมัย ใช่เข้าใจถูก ค่ะคุณนพช่วยอธิบายหน่อยได้ไหมคะทำไมหว๊ายอย่างงี้ ทันสมัยเมื่อเข้าใจธรรมะขนาดนี้ใช่ไหมครับแต่ขณะนี้ถ้าสมมติยังไม่ใช่ขณะที่รู้ตรงลักษณะของสภาพธรรมะตรงนั้นก็ไม่ทันสมัยลาไปแล้วเพราะสภาพมันดับไปแล้วกลายเป็นเรื่องแล้วเช่นกลิ่นที่ปรากฏดับไปแล้วเป็นเรื่องของกลิ่น มีหลายคำนะคะ ทีนี้ทีนี้ก็ไม่มีใครคิดถึงแล้วก็ผ่านไปหมดเลย แต่ถ้ากลับไปทบทวนในการจะรู้เลยว่าเรายังไม่ได้เข้าใจคำนั้นแต่เราพูดแล้ว เวลาไหนทุกคนก็พูดแต่คำว่าสมัยใหม่สมัยเก่าโบราณมากไม่ทันสมัยแต่สมัยคือหนึ่งขณะจิตเร็วแค่ไหนจนเนี่ยเป็นสมัยเห็นนะคะ ได้ยินก็เป็นสมัยที่ขณะที่ได้ยิน แต่ละหนึ่งขณะเท่านั้น เพราะฉะนั้นใครจะทันสมัยถ้าไม่เข้าใจสิ่งที่กำลังปรากฏในขณะนั้นเองที่ยังไม่ดับ พระสัมมาสัมเจ้าทรงแสดงว่าสมัยคืออะไรถ้าไม่มีธรรมะจะมีเวลาไหมวันนี้เดือนหน้าปีหน้าแต่เพราะมีธรรมะเกิดบ่อยเท่าไหร่ก็นับไปแล้วแต่จะเป็นวันเป็นหน้าที่เป็นปีเป็นเดือนก็แล้วแต่เพราะมีสิ่งที่มีจริง ถ้าไม่มีสิ่งที่ไม่มีเนี่ยแหละจะไปเอาสมัยมาแต่ไหน เพราะฉะนั้นแต่ละคำนะคะ จะรู้ได้เลยว่าคิดไปเถอะถ้าไม่ฟังคำของพระองค์ด้วยความเคารพจริงๆ มันคงนะคะ ในทุกคำว่าเป็นจริงอย่างนั้นแต่เมื่อไม่รู้ความจริงก็เป็นอีกอย่างหนึ่งเป็นความเข้าใจเอาเองบ้างเป็นความเข้าใจผิดบ้าง แต่ว่าคำของพระองค์ไม่มีผิดเลยสักคำเดียวเปลี่ยนไม่ได้ทุกกาละ ยังเห็นเนี่ยต้องเป็นเห็นพันปีมาแล้วเห็นก็เป็นเห็น ล้านปีมาแล้วเห็นก็เป็นกับหนึ่งมาแล้วกี่กลับเห็นก็เป็นเห็นคือเกิดขึ้นเมื่อมีตาแล้วก็รู้เฉพาะสิ่งที่กำลังกระทบตาชั่วขณะเดียวเท่านั้นระดับ จิตที่เกิดก่อนไม่เห็นจิตที่เกิดต่อไม่เห็นแต่รู้อารมณ์เห็นได้โดยสภาพธรรมะที่ว่าจิตที่เกิดขึ้นนะคะ ต้องมีเหตุปัจจัยคือนามประธรรมอีกชนิดหนึ่งที่เกิดกับจิตทำให้จิตในหลากหลายมากเมื่อเกิดกับจิตรู้อารมณ์ตอนนี้รู้จักคำว่าอารมณ์ใช่ไหมคะสิ่งที่จิตกำลังรู้รู้อารมณ์เดียวกับจิต ดับพร้อมจิต และก็เกิดที่เดียวกับจิตจิตเกิดตรงไหนก็มีเจตสิกนั้นเกิดร่วมด้วยแยกออกจากกันไม่ได้เลยถ้าดึงธาตุน้ำธาตุไฟธาตุลมแยกจากกันไม่ได้เป็นรูปธรรมนะคะ แต่นี่นามธรรมไม่มีรูปร่างเลยแต่แยกจากกันไม่ได้เลยเพราะอาศัยกัน และกันเกิดขึ้นกำลังเกิด และกระดับเราอยู่ในดับแล้ว ทุกคณะไปไม่มีราง นี้เริ่มเข้าใจนะคะ ต่อไปก็จะเข้าใจกุสลาธัมมาอะกุสะลาธัมมะพะยากะตาธัมมาไม่ว่าคำใดๆ ที่ได้ฟังเลยค่ะไม่เพลินแล้วก็ไม่ใช่ตามเขาว่าแต่ต้องฟัง และไตร่ตรอง และเป็นความจริงเดี๋ยวนี้มีไหมถ้ามีเป็นความจริงอย่างนั้นใครก็เปลี่ยนไม่ได้ทุกกาละ สมัยเห็นไหมคะนี้ก็แสดงให้เห็นว่าถ้าไม่ศึกษาธรรมะจริงๆ เนี่ยมีทางจะรู้จักพระสัมมาสัมพุทธเจ้าใหม่แล้วนับถือพระองค์นี้ด้วยวิธีไหน ต้องด้วยความเข้าใจธรรมะจึงรู้ว่าพระองค์ทรงเป็นพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า จัดได้ไหมคะมีคำอะไรไหม คำว่าอารมณ์ตอนนี้ใหม่ๆ และใช่ไหมคะแล้วก็เข้าใจถูกด้วยสิ่งใดก็ตามที่จิตกำลังรู้สิ่งที่ถูกจิตนั้นจิตเดียวแนะรู้เป็นอารมณ์ของจิตนั้นยังจิตเห็นต้องมีสิ่งที่กำลังปรากฏเดี๋ยวนี้เป็นอารมณ์กำลังถูกเห็นจิตได้ยินก็ต้องมีเสียงเป็นอารมณ์ มีอย่างอื่นไม่ได้ไม่ว่าจะเป็นเสียงดังเสียงเบาเสียงเพลงเสียงอะไรกับฟาร์มโตะนะคะ แล้วก็ต้องกระทบกับหูซึ่งเป็นรูปที่มองไม่เห็นเลยในบรรดาธรรมะทั้งหมดเลยนะคะ สิ่งที่เห็นได้จริงๆ และมีสิ่งเดียวคือสิ่งที่กำลังปรากฏที่กำลังกระทบต่อ เพราะฉะนั้นคณะอื่นนอกจากนี้ใหม่ทั้งหมด ยังไม่ปรากฏเลย เพราะไม่รู้ เพราะฉะนั้นกว่าปัญญาจะค่อยๆ รู้จนประจักษ์แจ้งความไม่มีเรา และความไม่ใช่เราก็เป็นสาวก พุทธะเศร้า ฟังธรรมของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า วิญญาณนะคะ เข้าใจหรือยังได้ยินแล้วใช่ไหมคะคำนี้จะผ่านไปแล้วก็ดูเหมือนเดิมหรือหรือแวะเข้าใจให้ถูกต้องมั่นคงจริงๆ เปลี่ยนไม่ได้เลย คืออะไร พูดแล้วหลายครั้งใช่ไหมค่ะแต่ว่าไม่รู้เลยว่าคืออะไร เพราะฉะนั้นก็พูดคำที่ไม่รู้จัก และจะเริ่มรู้ว่าคำนั้นคืออะไรเมื่อฟังคำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า วิญญาณมีจริงจริงรึเปล่า วิญญาณมีจริงครับผู้ติดตอบต้องรู้จักวิญญาณใช่ไหมคะถ้าไม่รู้จักเธอตอบว่ามีจริงได้ยังไง แต่ว่าธุรกิจรู้ถูกก่อตั้งไตร่ตรองมีคำตอบอื่นไหมคะวิญญาณคืออะไร อีกครั้งก็ได้ค่ะวิญญาณคือสิ่งที่รู้อารมณ์ครับ และจิตคืออะไร จิตก็คือคือวิญญาณ คือเป็นสภาพรู้จะเรียกว่าอะไรก็แล้วแต่แต่เปลี่ยนสภาพรู้ไม่ได้ เหรียญให้กลายเป็นไม่รู้ไม่ได้ เกิดขึ้นรู้ต้องรู้ค่ะหลากหลายมากเพียงเกิดขึ้นรู้ และดัดไปดับไปทุกขณะจะเป็นเราได้อย่างไร เพราะฉะนั้นต่อไปนี้เพราะใครพูดว่าอะนัตตาเราก็รู้ความจริงว่าไม่ความถึงอะไร ทุกอย่างไม่ใช่สิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ที่แยกยั่งยืนเป็นแต่เพียงมีเหตุที่ทำให้เกิดขึ้นแล้วดับแล้วด้วยยังคิดว่ายังมีอยู่นะผิดนะ ตลอดนะแสงสารวัตรรสชาดดีก็ยังมีเราอยู่นั่งอยู่ตรงนี้ก็ไม่ใช่ เหมือนตอนนี้ครับอาจารย์ที่ท่านอาจารย์บอกว่าเพียงเห็นแล้วก็มืด ค่ะมืดก็ไม่รู้ว่ามืดครับอาจารย์เจอก่อนประจักษ์ความจริงต้องเข้าใจว่าความจริงคืออะไรก่อน และเป็นอย่างที่ได้ฟังหรือเปล่า มีสิ่งเดียวเท่านั้นที่สามารถเห็นหรือถูกเห็นได้ก็คือสิ่งที่จิตเห็นกำลังเห็นสิ่งนั้นคือเดี๋ยวนี้ที่เห็น ใช้คำว่าจิตก็ได้ ใช่คะวาวิญญาณก็ได้ใช้คำว่ามโนก็ได้มนัสก็ได้มีหลายคำค่ะ แต่ต้องเข้าใจว่าหมายความถึงธาตุรู้นั้นเองที่ไม่ต้องเรียกอะไรก็เกิดขึ้นรู้ ถ้าเรามีจิตไหมคะ โต๊ะไม่มีจิตครับไม่รู้อะไรเป็นกุศลได้ไหมโต๊ะเนี่ยไม่ได้ฮะกุศลคือสภาพธรรมะที่ดีงามไม่ใช่จิต แต่เป็นเจตสิก เพราะฉันเป็นนามธรรมนะคะ หาญธรรมะเป็นสองอย่างคือนามธรรมกับรูปธรรมแต่นามธรรมก็มีสองอย่างคือจิตกับเจตสิกเท่านั้น จะเอาอย่าลืมมาเป็นนามธรรมไม่ได้แปลว่าคำว่าหน้ามันเก็มีความหมายอื่นด้วยเป็นชื่อก็ได้เราก็ชัยวัฒน์นามอะไรแต่ก็หมายความว่าชื่ออะไร เพราะฉะนั้นจิตก็ได้วิญญาณนะก็ได้มันออกก็ได้ ก็คือถ้ารู้นั่นแหละแต่หลากหลายมากจึงมีคำหลายๆ คำ เพราะฉะนั้นเราจะเรียกผู้หญิงก็ได้ใช่ไหมคะ พลิกนารี่ก็ได้เลขสตรีก็ได้ก็จะเปลี่ยนจากผู้หญิงได้ยังไงแต่ว่าสามารถที่จะใช้คำหลายๆ คำแสดงถึงสิ่งนั้นได้ เปลี่ยนธรรมะไม่ได้แต่เปลี่ยนชื่อได้เรียกอะไรก็ได้แล้วแต่ภาษา มีผู้สงสัยว่าแต่ละหนึ่งเนี่ยคืออะไร เด็กเดียวจริงๆ เลยค่ะปัญญารู้ไม่ได้ พระปัญญาต้องเกิดตามลำดับ พอเห็นปัญญาเกิดต่อทันทีไม่ได้ เรารู้มั้ยในความรวดเร็วขณะนี้เหมือนกับว่าทั้งเห็นทั้งได้ยินด้วยพร้อมกันทุกอย่างพร้อมกันในขณะนี้แต่ตามความเป็นจริงของผู้ที่ประจักษ์แจ้งความจริงนะคะ ไม่ใช่ธรรมะเดียวกัน แล้วก็ไม่สามารถที่จะปรากฏพร้อมกันเพราะอาศัยปัจจัยที่ทำให้เกิดขึ้นต่างกันก็ต่างกันเป็นแต่ละหนึ่ง แข้งตั้งเป็นแข็งแต่แข็งเมื่อกี้นี้ดับแล้วแต่กระทบขณะนี้นะคะ ปรากฏเหมือนไม่แดกเลยแข็งอยู่นานถ้ากระทบนาน นี่คือคนที่ไม่รู้ความจริงแต่รู้ความจริงนะคะ รู้แข็งหนึ่งคณะ จิตเร็วแค่ไหนเพราะก่อนรู้แข่งนะคะ ไม่รู้แข่ง พอรู้แข็งเพียงแค่ขณะที่สัมผัสแบบจิตที่เกิดต่อโรคแคงแต่ไม่รูตูดแข่งที่กำลังเป็นสภาพที่แข็งปัญญาเกิดต่อทันทีไม่ได้จะต้องมีจิตอื่นๆ เกิดสืบต่อระหว่างคั่นหลายขณะมากมาย เพราะฉะนั้นให้ทราบแต่เพียงว่าหนึ่งขณะนี้เร็วสุดที่จะประมาณได้ แต่ประชามา๓เจ้าทรงตรัสรู้ความจริงถึงที่สุดแม้แต่หนึ่งนั่นแหละมีอะไรบ้างหนึ่งขณะจิตแต่ต้องมีสิ่งที่อาศัยกัน และกันเกิดขึ้นแต่ละหนึ่งด้วย เพราะฉะนั้นจะเป็นหนึ่งขณะจิต๘เป้าประกอบด้วยเจตสิกสภาพที่รู้นะคะ สิ่งที่จิตรู้ว่าสิ่งเดียวกัน เกิดพร้อมกันดับพร้อมกันแล้วก็เกิดที่เดียวกันด้วยจิตเกิดที่ไหนเจ๊แต่สิ่งที่เกิดรวบรถไปแยกที่เกิดไม่ได้หรือว่ากันรู้ว่าอย่างอื่นก็ไม่ได้ทั้งสิ้นเพราะชั้นหนึ่งขณะจิตเนี่ยไม่ได้มีแต่จิต ใช่ค่ะยังมีสภาพธรรมะอื่นด้วยแต่ในขณะเดียวพร้อมกันได้แค่นั้นเลยค่ะ คือจิตกับเจตสิกที่เกิดต้องเกิดพร้อมกันแตกต่างประเภทกัน เป็นแต่ละหนึ่ง เพราะฉะนั้นนี่คือความจริงนะคะเพราะฉะนั้นครูก็ต้องอีกคณะหนึ่งซึ่งไม่ใช่ขณะที่กำลังมีสิ่งที่กำลังปรากฏ ค่อยๆ ละเอียดขึ้นจึงสามารถที่จะรู้แต่ละแห่งจิตที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นจิตประเภทนี้แต่เวลาที่จะปรากฏให้รู้ไม่ใช่เพียงคณะเดียวจึงใช้คำว่ามิ ปรากฏเหมือนเป็นสิ่งหนึ่งสิ่งใดไม่เป็นแต่เพียงแต่ละหนึ่งแต่ละหนึ่ง กราบเรียนอาจารย์เพิ่มเติมในเรื่องแต่ละหนึ่งนิดนึงครับว่า แต่ละหนึ่งก็คือไม่ใช่หนึ่งโต๊ะหนึ่ง๙อี้หนึ่งไมโครโฟนหนึ่งคนนึงอะไรอย่างนี้นะครับ แต่ว่าเป็นสภาพธรรมะที่ละเอียดเลยอะถ้าไม่รู้อย่างนั้น ก็ไม่สามารถที่จะละคลายความไม่รู้ว่าไม่มีเราได้เลยแต่การที่จะรู้แต่ละหนึ่งเนี่ยเริ่มต้นอย่างไรก่อนครับแต่จะแคร์ก็เริ่มจากการฟังคำของใคร คำของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทำไม่รู้ว่าพระองค์เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าค่ะพระองค์กล่าวถึงสิ่งที่มีจริงซึ่งคนอื่นไม่รู้ให้เริ่มเข้าใจถูกต้องว่าทุกอย่างเกิดเองไม่ได้ และก็ไม่มีใครไปทำให้เกิดด้วยต่อเมื่อมีเหตุปัจจัยที่เหมาะสมที่จะให้สิ่งนั้นเกิดขึ้นผมอย่างนั้น สิ่งนั้นก็ต้องเกิดขึ้นเป็นอย่างนั้นเป็นอย่างอื่นไม่ได้