ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่ ๗๙๖
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ขออนุญาตแบ่งปันข้อความธรรม (ปันธรรม) ที่ได้จากการฟังพระธรรมจากท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์
ในแต่ละครั้ง รวบรวมเป็นธรรมเตือนใจเพื่อศึกษา และพิจารณาร่วมกัน
เพื่อความเข้าใจธรรม (ปัญญ์ธรรม) ตามความเป็นจริง
ซึ่งเป็นข้อความที่สั้นบ้าง ยาวบ้าง แต่ก็มีอรรถที่สมบูรณ์
พอที่จะเข้าใจได้ควรค่าแก่การพิจารณาอย่างยิ่ง ดังนี้
ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่
๗๙๖

~ การถึงพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งเพราะรู้พระคุณ
และมีพระธรรมเป็นที่พึ่งเมื่อได้ศึกษาเข้าใจแล้ว
จึงจะรู้จักพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ว่าพระธรรมลึกซึ้งมาก
เพราะฉะนั้นจากความไม่รู้ และพระธรรมก็ลึกซึ้ง
จึงไม่ประมาทในการที่ต้องศึกษาด้วยความเคารพ คือ
ต้องเป็นผู้ที่ตรงที่จะเข้าใจให้ถูกต้อง
จนกระทั่งสามารถมีธรรมที่จะนำไปสู่การรู้แจ้งอริยสัจจธรรม
มีพระธรรมเป็นที่พึ่งโดยแท้จริง
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1806)
*** ~ การฟังพระธรรมหรือคำที่ทรงเทศนาตลอด ๔๕ พรรษา
ก็กล่าวถึงสิ่งที่มีจริงๆ ในขณะนี้ที่จะทำให้แต่ละคนได้เห็นพระปัญญาคุณ พระบริสุทธิคุณ
และพระมหากรุณาคุณ
จากการที่ไม่เคยเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริงในขณะนี้
จนกระทั่งค่อยๆ เข้าใจขึ้น จนกว่าจะรู้แจ้งตามความเป็นจริง
นับเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้ฟังให้เข้าใจ
และได้รู้จักพระปัญญาคุณของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าไม่มีใครสามารถที่จะเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริงๆ ในขณะนี้ได้เลยถ้าไม่มีการได้ฟังพระธรรม***
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1810)
~ ถ้าท่านพูดปด
ขณะนั้นเป็นผู้ที่บำเพ็ญสัจจบารมีหรือเปล่า
และบางครั้งเมื่อพูดปดไปแล้ว
ยังไม่เป็นผู้ที่มีสัจจบารมีพอที่จะรับว่าท่านพูดปด
แต่ยังพูดปดต่อไปอีกเพื่อที่จะแก้เรื่องที่พูดปดไว้
นี่ไม่ใช่สัจจบารมี คือ
ไม่เห็นประโยชน์หรือคุณค่าของการเป็นผู้ตรง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
713)
~ วันไหนได้ลาภ ติดไหม วันไหนได้ยศ ติดไหม วันไหนได้สุข ติดไหม
วันไหนได้สรรเสริญ ติดไหม และยังปรารถนาอีกต่อไปเรื่อยๆ เพื่อจะให้ได้สิ่งที่ติดอยู่แล้วอย่างมากๆ ติดต่อไปอีก
ปรารถนาต่อไปอีก เพราะฉะนั้น
ก็ไม่ใช่บารมีที่จะทำให้ละกิเลสได้เป็นสมุจเฉท (ละได้อย่างเด็ดขาด)
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
713)
~ ถ้าท่านเป็นผู้ที่สามารถจะอดทนได้กับทั้งสิ่งที่น่าชังและทั้งสิ่งที่น่ารัก
จิตใจของท่านจะสม่ำเสมอ ไม่หวั่นไหว
สติสามารถที่จะระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมใดๆ ก็ได้ที่กำลังปรากฏ
แม้ว่าจะเป็นสิ่งที่น่าชังสักเพียงไร
เมื่อสติเกิดระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่ปรากฏตามความเป็นจริง
ท่านจะทนได้กับทุกบุคคล ทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์ ใดๆ ทั้งสิ้น
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
713)
*** ~ "ความอดทน" พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกพระองค์ทรงสรรเสริญ
เป็นพระโอวาทที่ทรงแสดงไว้ในพระโอวาทปาติโมกข์
ความอดทนต้องมีมากเหลือเกิน ถ้าท่านเห็นคนฆ่างู ท่านไม่พอใจใช่ไหม
ท่านอาจจะบอกว่าท่านสงสารงู รู้สึกว่าท่านมีกุศลจิตที่สงสารงู
แต่คนฆ่างูท่านเกิดปฏิฆะความไม่พอใจ ขันติอยู่ที่ไหนในขณะนั้น
อดทนหรือเปล่าที่จะไม่เกิดโทสะ
ไม่เกิดปฏิฆะในบุคคลผู้ฆ่างูด้วย***
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
713)
~ เวลาที่จะนึกถึงใคร ก็นึกถึงด้วยความเมตตา
มีแต่ความหวังดีในบุคคลนั้น คิดที่จะเกื้อกูลในบุคคลนั้นต่อๆ ไป
เพราะฉะนั้น เวลาที่ประสบกับคนนั้นอีก ก็มีเมตตา คือ มีความหวังดี
ไม่มีการคิดที่จะเบียดเบียน ไม่มีโทสะ ไม่มีความหวังร้าย
ไม่มีการประทุษร้าย
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
670)
~ ถ้าเป็นผู้ที่เข้าใจพระธรรมจริงๆ เรื่องของบุคคลอื่นเป็นเรื่องที่ท่านช่วยไม่ได้เลยที่จะไปแก้ไข
เพราะว่าแต่ละคนย่อมเป็นไปตามการสะสม
แต่สำหรับตัวท่านเองเท่านั้นได้กระทำสิ่งที่ดีที่สุดแล้วหรือยัง คือ
กระทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและคนอื่น
ไม่ได้ทำสิ่งที่เป็นโทษต่อตนเองและคนอื่นแล้วหรือยังเท่านั้นเอง
วันหนึ่งๆ ถ้าจะคิดถึงกิจที่ควรทำของตนเองย่อมเป็นประโยชน์มากกว่าที่จะไปกังวลเรื่องของคนอื่น
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1876)
~ บางคนชอบของของคนอื่น แต่คิดดู สิ่งที่ท่านชอบ
เจ้าของเขาต้องชอบด้วยหรือเปล่า ในเมื่อท่านยังชอบของของเขา
เขาก็ต้องชอบของของเขาด้วย เพราะฉะนั้น ถ้าเป็นผู้ที่ละเอียดจริงๆ แม้ความคิดก็ไม่ควรที่จะคิดต้องการถือเอาสิ่งของที่ไม่ใช่ของท่านมาเป็นของท่าน
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
2068)
~ เพียงคำเดียวคือธรรม สิ่งที่มีจริงและเดี๋ยวนี้ จะต้องเข้าใจจริงๆ คือเพื่อเข้าใจขึ้นว่าพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้สิ่งนี้เอง
สิ่งที่มีจริงอย่างนี้เอง ไม่ใช่ว่าคิดเอง
แต่ว่าต้องบำเพ็ญพระบารมีที่จะรู้ว่ามีปัจจัยที่ทำให้เกิดขึ้น
จนกว่าไม่เกิดเมื่อไม่มีปัจจัย
ดับปัจจัยหมดก็ไม่มีอะไรสามารถที่จะเกิดขึ้นได้อีก
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1819)
~ ใครจะรู้ว่าจากนี้ไปจะเป็นอย่างไร ชาตินี้ซึ่งตาดี หูดี
แล้วมีการสะสมมาดีพอที่จะเข้าใจพระธรรมด้วย
แต่ว่าเป็นผู้ที่ละเลยหรือไม่เห็นประโยชน์อย่างยิ่งของสิ่งที่มีค่าเหนืออย่างอื่นใด
ไม่ใช่ทรัพย์สมบัติ ไม่ใช่เงินทอง ไม่ใช่ลาภสักการะ
เพราะเหตุว่าสิ่งต่างๆ เหล่านั้นไม่สามารถที่จะเป็นของใครได้จริงๆ เพียงแต่เข้าใจว่าเป็นของเราแต่ว่าความจริงไม่ใช่
ทุกสิ่งทุกอย่างสำหรับเห็นชั่วขณะที่เห็นแล้วดับ
และจะเป็นของใครไม่ได้เลย แม้แต่เสียงก็เป็นของใครไม่ได้
เกิดขึ้นปรากฏแล้วดับไป
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1820)
~ ความโกรธเป็นศัตรู ไม่ใช่เป็นมิตร
บางทีเราคิดว่าคนโน้นเป็นศัตรูกับเรา เขาไม่ชอบเรา เพียงคิดอย่างนี้
ศัตรูก็เกิดแล้วในใจ เพราะเหตุว่าขณะนั้นใจไม่สงบเลย ด้วยเหตุนี้
แม้แต่คำว่าเป็นมิตรซึ่งเรียกว่าความหวังดี
ก็ต้องเข้าใจให้ถูกต้องว่าเมตตาหรือความหวังดีเป็นธรรมฝ่ายดี
ไม่เป็นโทษกับใครเลยทั้งสิ้นคือไม่เป็นโทษกับตนเอง
และไม่เป็นโทษต่อคนอื่นด้วย
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1805)
~ เวลาที่เห็นอกุศลจิตเกิดขึ้น
และล่วงออกไปทางกาย ทางวาจา น่าเกลียดไหม ใครชอบ อกุศลใดๆ ก็ตามที่ล่วงออกไปทางกาย ทางวาจา น่าเกลียดหรือไม่
ควรรังเกียจหรือไม่ ถ้ายังไม่เห็นโทษก็ยังคงเป็นอย่างนั้น
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1808)
*** ~ ไม่รู้จะตายเดี๋ยวนี้หรือไม่
ถ้ามีโอกาสจะทำความดีจึงทำโดยที่ก่อนนี้ไม่คิดเลย
เดี๋ยวนี้ก็ละเอียดขึ้นมองซ้ายมองขวา
อะไรที่จะเป็นความดีก็ทำเพื่อสะสมคุณความดี
เพื่ออกุศลขณะนั้นจะไม่เกิด เพราะฉะนั้น
นี่คือชีวิตที่เหลือต่อไปสำหรับทุกคนที่จะรู้ว่าสิ่งที่เคยต้องการมากๆ นำไปได้หรือไม่ แม้แต่ร่างกายซึ่งยึดมั่นยิ่งกว่าอย่างอื่น
รักที่สุดยิ่งกว่าอย่างอื่นว่าเป็นของเราก็ยังต้องทิ้งอยู่
เน่าเปื่อย
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่
1821)
~ ไม่มีใครสามารถบังคับธรรมได้เลย
ไม่ว่าอกุศลธรรมหรือกุศลธรรม บางกาลกุศลธรรมก็มีปัจจัยที่จะเกิดมาก
บางกาลอกุศลที่ยังไม่ได้ดับก็มีปัจจัยที่จะเกิด เพราะฉะนั้น
แม้ว่าในชาติหนึ่งจะเป็นผู้ที่ได้พยายามอบรมตน ฝึกตน ขัดเกลากิเลส
แต่เมื่อกิเลสยังไม่ได้ดับเป็นสมุจเฉทยังมีเชื้อที่จะทำให้เกิดขึ้นก็ทำให้มีการกระทำซึ่งเป็นไปตามกำลังของกิเลสนั้นๆ
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1923)
*** ~ ขณะนี้นึกออกไหมว่าโกรธใครอยู่บ้างหรือเปล่า ขณะที่เรื่องผ่านไปแล้ว
แต่ยังไม่ลืม ยังไม่พอใจ ยังขุ่นเคืองใจ ยังโกรธอยู่ นั่นคือผูกโกรธ
เพราะฉะนั้น ควรจะได้พิจารณาว่าเราเป็นคนมักโกรธ ผูกโกรธ
จริงหรือเปล่าซึ่งขณะที่ไม่ลืมความโกรธ ไม่อภัย ไม่เมตตา
กุศลทั้งหลายก็เจริญเป็นบารมีไม่ได้***
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1894)
~ ถ้าไม่มีความเพียรที่จะละอกุศลนั้นๆ นั่นคือความเนิ่นช้า คือ
ไม่ยอมที่จะสละ ไม่ยอมที่จะทิ้งอกุศลนั้นโดยเร็ว
เพราะว่ายังพอใจในอกุศลนั้นอยู่ เช่น ยังพอใจในโลภะ
ในสภาพที่น่ายินดีน่าพอใจของอารมณ์ที่ปรากฏทางตา ทางหู ทางจมูก
ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ ซึ่งพระผู้มีพระภาคทรงแสดงว่าควรละ
แต่ผู้นั้นเองเป็นผู้ที่รู้ว่าจะละหรือยัง หรือยังรอไว้ก่อน
ยังไม่อยากจะละโลภะนั้น ชื่อว่าเป็นผู้เนิ่นช้า
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1890)
~ เวลาที่กระทบกับสิ่งที่ไม่น่าพอใจทางตาหรือทางหู
ก็เกิดความขุ่นเคืองใจ ในขณะที่มีความขุ่นเคืองใจเกิดขึ้น
ถ้าระลึกถึงพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงโทษของความโกรธหรือโทษของความผูกโกรธก็ตาม
ในขณะนั้นจะละไหม หรือจะปล่อยไว้ก่อน รอไว้ก่อน
นั่นก็คือความเนิ่นช้าในการที่จะละอกุศลนั่นเอง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1890)
~ การขัดเกลากิเลสเป็นเรื่องที่ละเอียดมาก
เพราะต้องเข้าใจเรื่องของสภาพธรรมโดยละเอียดโดยถูกต้อง
ถ้าใครศึกษาพระธรรมโดยไม่รอบคอบหรือมีการเข้าใจผิดในพระธรรม
การขัดเกลากิเลสก็ย่อมเป็นไปไม่ได้
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1735)
~ การมีมิตรดีที่คอยแนะนำตักเตือนในโอกาสที่สมควร
ย่อมเป็นเหตุให้ไม่เกิด "กุกกุจจะ" คือ ไม่มีความประพฤติทางกาย
ทางวาจาที่ไม่ถูกต้อง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่
1402)
ขอเชิญคลิกอ่านย้อนหลังครั้งที่ผ่านมาได้ที่นี่ครับ
ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่
๗๙๕
...
กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์
ที่เคารพยิ่ง
และยินดีในกุศลของทุกๆ ท่านครับ
...




