ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่ ๗๙๖
โดย khampan.a  22 พ.ย. 2569
หัวข้อหมายเลข 53425

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

pic004837386f1d56ce.jpg?v=1794478037

ขออนุญาตแบ่งปันข้อความธรรม (ปันธรรม) ที่ได้จากการฟังพระธรรมจากท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ในแต่ละครั้ง รวบรวมเป็นธรรมเตือนใจเพื่อศึกษา และพิจารณาร่วมกัน เพื่อความเข้าใจธรรม (ปัญญ์ธรรม) ตามความเป็นจริง ซึ่งเป็นข้อความที่สั้นบ้าง ยาวบ้าง แต่ก็มีอรรถที่สมบูรณ์ พอที่จะเข้าใจได้ควรค่าแก่การพิจารณาอย่างยิ่ง ดังนี้

ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่ ๗๙๖

pic00076265064e3f74c.jpg?v=1795185564



~
การถึงพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งเพราะรู้พระคุณ และมีพระธรรมเป็นที่พึ่งเมื่อได้ศึกษาเข้าใจแล้ว จึงจะรู้จักพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ว่าพระธรรมลึกซึ้งมาก เพราะฉะนั้นจากความไม่รู้ และพระธรรมก็ลึกซึ้ง จึงไม่ประมาทในการที่ต้องศึกษาด้วยความเคารพ คือ ต้องเป็นผู้ที่ตรงที่จะเข้าใจให้ถูกต้อง จนกระทั่งสามารถมีธรรมที่จะนำไปสู่การรู้แจ้งอริยสัจจธรรม มีพระธรรมเป็นที่พึ่งโดยแท้จริง
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1806)



*** ~ การฟังพระธรรมหรือคำที่ทรงเทศนาตลอด ๔๕ พรรษา ก็กล่าวถึงสิ่งที่มีจริงๆ ในขณะนี้ที่จะทำให้แต่ละคนได้เห็นพระปัญญาคุณ พระบริสุทธิคุณ และพระมหากรุณาคุณ จากการที่ไม่เคยเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริงในขณะนี้ จนกระทั่งค่อยๆ เข้าใจขึ้น จนกว่าจะรู้แจ้งตามความเป็นจริง นับเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้ฟังให้เข้าใจ และได้รู้จักพระปัญญาคุณของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าไม่มีใครสามารถที่จะเข้าใจความจริงของสิ่งที่มีจริงๆ ในขณะนี้ได้เลยถ้าไม่มีการได้ฟังพระธรรม***
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1810)



~ ถ้าท่านพูดปด ขณะนั้นเป็นผู้ที่บำเพ็ญสัจจบารมีหรือเปล่า และบางครั้งเมื่อพูดปดไปแล้ว ยังไม่เป็นผู้ที่มีสัจจบารมีพอที่จะรับว่าท่านพูดปด แต่ยังพูดปดต่อไปอีกเพื่อที่จะแก้เรื่องที่พูดปดไว้ นี่ไม่ใช่สัจจบารมี คือ ไม่เห็นประโยชน์หรือคุณค่าของการเป็นผู้ตรง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 713)



~ วันไหนได้ลาภ ติดไหม วันไหนได้ยศ ติดไหม วันไหนได้สุข ติดไหม วันไหนได้สรรเสริญ ติดไหม และยังปรารถนาอีกต่อไปเรื่อยๆ เพื่อจะให้ได้สิ่งที่ติดอยู่แล้วอย่างมากๆ ติดต่อไปอีก ปรารถนาต่อไปอีก เพราะฉะนั้น ก็ไม่ใช่บารมีที่จะทำให้ละกิเลสได้เป็นสมุจเฉท (ละได้อย่างเด็ดขาด)
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 713)



~ ถ้าท่านเป็นผู้ที่สามารถจะอดทนได้กับทั้งสิ่งที่น่าชังและทั้งสิ่งที่น่ารัก จิตใจของท่านจะสม่ำเสมอ ไม่หวั่นไหว สติสามารถที่จะระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมใดๆ ก็ได้ที่กำลังปรากฏ แม้ว่าจะเป็นสิ่งที่น่าชังสักเพียงไร เมื่อสติเกิดระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่ปรากฏตามความเป็นจริง ท่านจะทนได้กับทุกบุคคล ทุกสถานการณ์ ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์ ใดๆ ทั้งสิ้น
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 713)



*** ~ "ความอดทน" พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกพระองค์ทรงสรรเสริญ เป็นพระโอวาทที่ทรงแสดงไว้ในพระโอวาทปาติโมกข์ ความอดทนต้องมีมากเหลือเกิน ถ้าท่านเห็นคนฆ่างู ท่านไม่พอใจใช่ไหม ท่านอาจจะบอกว่าท่านสงสารงู รู้สึกว่าท่านมีกุศลจิตที่สงสารงู แต่คนฆ่างูท่านเกิดปฏิฆะความไม่พอใจ ขันติอยู่ที่ไหนในขณะนั้น อดทนหรือเปล่าที่จะไม่เกิดโทสะ ไม่เกิดปฏิฆะในบุคคลผู้ฆ่างูด้วย***
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 713)



~ เวลาที่จะนึกถึงใคร ก็นึกถึงด้วยความเมตตา มีแต่ความหวังดีในบุคคลนั้น คิดที่จะเกื้อกูลในบุคคลนั้นต่อๆ ไป เพราะฉะนั้น เวลาที่ประสบกับคนนั้นอีก ก็มีเมตตา คือ มีความหวังดี ไม่มีการคิดที่จะเบียดเบียน ไม่มีโทสะ ไม่มีความหวังร้าย ไม่มีการประทุษร้าย
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 670)



~ ถ้าเป็นผู้ที่เข้าใจพระธรรมจริงๆ เรื่องของบุคคลอื่นเป็นเรื่องที่ท่านช่วยไม่ได้เลยที่จะไปแก้ไข เพราะว่าแต่ละคนย่อมเป็นไปตามการสะสม แต่สำหรับตัวท่านเองเท่านั้นได้กระทำสิ่งที่ดีที่สุดแล้วหรือยัง คือ กระทำสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและคนอื่น ไม่ได้ทำสิ่งที่เป็นโทษต่อตนเองและคนอื่นแล้วหรือยังเท่านั้นเอง วันหนึ่งๆ ถ้าจะคิดถึงกิจที่ควรทำของตนเองย่อมเป็นประโยชน์มากกว่าที่จะไปกังวลเรื่องของคนอื่น
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1876)



~ บางคนชอบของของคนอื่น แต่คิดดู สิ่งที่ท่านชอบ เจ้าของเขาต้องชอบด้วยหรือเปล่า ในเมื่อท่านยังชอบของของเขา เขาก็ต้องชอบของของเขาด้วย เพราะฉะนั้น ถ้าเป็นผู้ที่ละเอียดจริงๆ แม้ความคิดก็ไม่ควรที่จะคิดต้องการถือเอาสิ่งของที่ไม่ใช่ของท่านมาเป็นของท่าน
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 2068)



~ เพียงคำเดียวคือธรรม สิ่งที่มีจริงและเดี๋ยวนี้ จะต้องเข้าใจจริงๆ คือเพื่อเข้าใจขึ้นว่าพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้สิ่งนี้เอง สิ่งที่มีจริงอย่างนี้เอง ไม่ใช่ว่าคิดเอง แต่ว่าต้องบำเพ็ญพระบารมีที่จะรู้ว่ามีปัจจัยที่ทำให้เกิดขึ้น จนกว่าไม่เกิดเมื่อไม่มีปัจจัย ดับปัจจัยหมดก็ไม่มีอะไรสามารถที่จะเกิดขึ้นได้อีก
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1819)



~ ใครจะรู้ว่าจากนี้ไปจะเป็นอย่างไร ชาตินี้ซึ่งตาดี หูดี แล้วมีการสะสมมาดีพอที่จะเข้าใจพระธรรมด้วย แต่ว่าเป็นผู้ที่ละเลยหรือไม่เห็นประโยชน์อย่างยิ่งของสิ่งที่มีค่าเหนืออย่างอื่นใด ไม่ใช่ทรัพย์สมบัติ ไม่ใช่เงินทอง ไม่ใช่ลาภสักการะ เพราะเหตุว่าสิ่งต่างๆ เหล่านั้นไม่สามารถที่จะเป็นของใครได้จริงๆ เพียงแต่เข้าใจว่าเป็นของเราแต่ว่าความจริงไม่ใช่ ทุกสิ่งทุกอย่างสำหรับเห็นชั่วขณะที่เห็นแล้วดับ และจะเป็นของใครไม่ได้เลย แม้แต่เสียงก็เป็นของใครไม่ได้ เกิดขึ้นปรากฏแล้วดับไป
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1820)



~ ความโกรธเป็นศัตรู ไม่ใช่เป็นมิตร บางทีเราคิดว่าคนโน้นเป็นศัตรูกับเรา เขาไม่ชอบเรา เพียงคิดอย่างนี้ ศัตรูก็เกิดแล้วในใจ เพราะเหตุว่าขณะนั้นใจไม่สงบเลย ด้วยเหตุนี้ แม้แต่คำว่าเป็นมิตรซึ่งเรียกว่าความหวังดี ก็ต้องเข้าใจให้ถูกต้องว่าเมตตาหรือความหวังดีเป็นธรรมฝ่ายดี ไม่เป็นโทษกับใครเลยทั้งสิ้นคือไม่เป็นโทษกับตนเอง และไม่เป็นโทษต่อคนอื่นด้วย
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1805)



~ เวลาที่เห็นอกุศลจิตเกิดขึ้น และล่วงออกไปทางกาย ทางวาจา น่าเกลียดไหม ใครชอบ อกุศลใดๆ ก็ตามที่ล่วงออกไปทางกาย ทางวาจา น่าเกลียดหรือไม่ ควรรังเกียจหรือไม่ ถ้ายังไม่เห็นโทษก็ยังคงเป็นอย่างนั้น
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1808)



*** ~ ไม่รู้จะตายเดี๋ยวนี้หรือไม่ ถ้ามีโอกาสจะทำความดีจึงทำโดยที่ก่อนนี้ไม่คิดเลย เดี๋ยวนี้ก็ละเอียดขึ้นมองซ้ายมองขวา อะไรที่จะเป็นความดีก็ทำเพื่อสะสมคุณความดี เพื่ออกุศลขณะนั้นจะไม่เกิด เพราะฉะนั้น นี่คือชีวิตที่เหลือต่อไปสำหรับทุกคนที่จะรู้ว่าสิ่งที่เคยต้องการมากๆ นำไปได้หรือไม่ แม้แต่ร่างกายซึ่งยึดมั่นยิ่งกว่าอย่างอื่น รักที่สุดยิ่งกว่าอย่างอื่นว่าเป็นของเราก็ยังต้องทิ้งอยู่ เน่าเปื่อย
(ที่มา : ปกิณณกธรรม ตอนที่ 1821)



~ ไม่มีใครสามารถบังคับธรรมได้เลย ไม่ว่าอกุศลธรรมหรือกุศลธรรม บางกาลกุศลธรรมก็มีปัจจัยที่จะเกิดมาก บางกาลอกุศลที่ยังไม่ได้ดับก็มีปัจจัยที่จะเกิด เพราะฉะนั้น แม้ว่าในชาติหนึ่งจะเป็นผู้ที่ได้พยายามอบรมตน ฝึกตน ขัดเกลากิเลส แต่เมื่อกิเลสยังไม่ได้ดับเป็นสมุจเฉทยังมีเชื้อที่จะทำให้เกิดขึ้นก็ทำให้มีการกระทำซึ่งเป็นไปตามกำลังของกิเลสนั้นๆ
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1923)



*** ~ ขณะนี้นึกออกไหมว่าโกรธใครอยู่บ้างหรือเปล่า ขณะที่เรื่องผ่านไปแล้ว แต่ยังไม่ลืม ยังไม่พอใจ ยังขุ่นเคืองใจ ยังโกรธอยู่ นั่นคือผูกโกรธ เพราะฉะนั้น ควรจะได้พิจารณาว่าเราเป็นคนมักโกรธ ผูกโกรธ จริงหรือเปล่าซึ่งขณะที่ไม่ลืมความโกรธ ไม่อภัย ไม่เมตตา กุศลทั้งหลายก็เจริญเป็นบารมีไม่ได้***
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1894)



~ ถ้าไม่มีความเพียรที่จะละอกุศลนั้นๆ นั่นคือความเนิ่นช้า คือ ไม่ยอมที่จะสละ ไม่ยอมที่จะทิ้งอกุศลนั้นโดยเร็ว เพราะว่ายังพอใจในอกุศลนั้นอยู่ เช่น ยังพอใจในโลภะ ในสภาพที่น่ายินดีน่าพอใจของอารมณ์ที่ปรากฏทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย ทางใจ ซึ่งพระผู้มีพระภาคทรงแสดงว่าควรละ แต่ผู้นั้นเองเป็นผู้ที่รู้ว่าจะละหรือยัง หรือยังรอไว้ก่อน ยังไม่อยากจะละโลภะนั้น ชื่อว่าเป็นผู้เนิ่นช้า
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1890)



~ เวลาที่กระทบกับสิ่งที่ไม่น่าพอใจทางตาหรือทางหู ก็เกิดความขุ่นเคืองใจ ในขณะที่มีความขุ่นเคืองใจเกิดขึ้น ถ้าระลึกถึงพระธรรมที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงโทษของความโกรธหรือโทษของความผูกโกรธก็ตาม ในขณะนั้นจะละไหม หรือจะปล่อยไว้ก่อน รอไว้ก่อน นั่นก็คือความเนิ่นช้าในการที่จะละอกุศลนั่นเอง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1890)



~ การขัดเกลากิเลสเป็นเรื่องที่ละเอียดมาก เพราะต้องเข้าใจเรื่องของสภาพธรรมโดยละเอียดโดยถูกต้อง ถ้าใครศึกษาพระธรรมโดยไม่รอบคอบหรือมีการเข้าใจผิดในพระธรรม การขัดเกลากิเลสก็ย่อมเป็นไปไม่ได้
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1735)



~ การมีมิตรดีที่คอยแนะนำตักเตือนในโอกาสที่สมควร ย่อมเป็นเหตุให้ไม่เกิด "กุกกุจจะ" คือ ไม่มีความประพฤติทางกาย ทางวาจาที่ไม่ถูกต้อง
(ที่มา : แนวทางเจริญวิปัสสนา ครั้งที่ 1402)



ขอเชิญคลิกอ่านย้อนหลังครั้งที่ผ่านมาได้ที่นี่ครับ

ปันธรรม - ปัญญ์ธรรม ... ครั้งที่ ๗๙๕

... กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์
ที่เคารพยิ่ง
และยินดีในกุศลของทุกๆ ท่านครับ ...

pic000762649922280a6.jpg?v=1795185564



ความคิดเห็น 1     โดย jaturong  วันที่ 22 พ.ย. 2569

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ


ความคิดเห็น 2     โดย swanjariya  วันที่ 22 พ.ย. 2569

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ด้วยความเคารพยิ่ง


ความคิดเห็น 3     โดย apichet  วันที่ 22 พ.ย. 2569

ละเอียดลึกซึ้งมากๆ กราบอนุโมทนาสาธุครับ


ความคิดเห็น 4     โดย chatchai.k  วันที่ 22 พ.ย. 2569

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ


ความคิดเห็น 5     โดย shsso2551  วันที่ 22 พ.ย. 2569

กราบอนุโมทนาค่ะ