ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม - อินทรีย์ 5 ตอนที่ 9-14 [สนทนาธรรมกับชาวต่างชาติ]
 
wittawat
วันที่  27 มิ.ย. 2562
หมายเลข  30974
อ่าน  88

    บาทของความสำเร็จ 4 (อิทธิบาท 4) นั้นก็ต้องอาศัยอินทรีย์ 5 (สภาพที่เป็นใหญ่ ใหญ่กว่าธรรมอื่นๆในจิต และเจตสิก ที่ทำกิจของตนเป็นไปเพื่อการตรัสรู้) เพื่อที่จะกระทำหน้าที่ของตนได้ อินทรีย์ทั้ง 5 นี้จะต้องเจริญขึ้นเพื่อที่ว่าจะทำหน้าที่โดยความเป็นใหญ่ เป็นประธานเพื่อที่จะอบรมเจริญหนทางที่ถูกต้อง อินทรีย์ 5 นั้นได้แก่

    1. สภาพที่เป็นใหญ่คือความเลื่อมใส สัทธินทรีย์ ซึ่งก็คือ สัทธาเจตสิก เป็นใหญ่ เป็นประธานเมื่อมีความเลื่อมใส (ในพระคุณของพระรัตนตรัย และความผ่องใสจากกิเลส มีความไม่รู้ เป็นต้น) ในขณะที่ระลึกรู้ลักษณะของสภาพธรรมตามความเป็นจริง

    2. สภาพที่เป็นใหญ่คือความเพียร วิริยินทรีย์ ซึ่งก็คือ วิริยะเจตสิก เป็นใหญ่ เป็นประธานเมื่อมีความเพียรและความกล้าหาญที่จะไม่ป้องกันไม่ให้ผู้นั้นเกียจคร้านและท้อแท้จากการระลึกสิ่งที่มีจริงในขณะนี้ เป็นความเพียรเพื่อการระลึกลักษณะของสภาพธรรมตามความเป็นจริงที่กำลังปรากฏ

    3. สภาพที่เป็นใหญ่คือการระลึก สตินทรีย์ ซึ่งก็คือ สติเจตสิก สภาพธรรมนี้เป็นใหญ่เพื่อที่จะรักษาผู้นั้นจากความหลงลืมความจริง สภาพธรรมนี้ระลึกลักษณะของสิ่งที่มีอยู่จริงขณะที่กำลังปรากฏ

    4. สภาพที่เป็นใหญ่คือการเพ่ง สมาธินทรีย์ ซึ่งก็คือเอกกัคตาเจตสิก สภาพธรรมนี้เป็นใหญ่เป็นประธานในการเพ่ง การจดจ่อในอารมณ์ที่กำลังปรากฏ

    5. สภาพที่เป็นใหญ่คือความเข้าใจ ปัญญินทรีย์ ซึ่งก็คือ ปัญญาเจตสิก สภาพธรรมนี้จะเป็นใหญ่ในการพิจารณาด้วยความใส่ใจ การตรวจสอบจำแนกความจริง และการศึกษาลักษณะของธรรมที่ปรากฏ

ข้อความนี้แปลจาก...The Factors Leading to Enlightenment - Five spiritual faculties

อ่านตอนอื่นๆ...กดลิ้งค์

     1. กิเลส 3 ระดับ.....กดลิ้งค์
     2. เริ่มด้วยความเข้าใจถูก.....กดลิ้งค์
     3. สมถภาวนาและวิปัสสนาภาวนา.....กดลิ้งค์
     4. มรรค 5.....กดลิ้งค์
     5. สติปัฏฐาน 4.....กดลิ้งค์
     6. สติปัฏฐาน 3 ความหมาย.....กดลิ้งค์
     7. สัมมัปปธาน 4.....กดลิ้งค์
     8. อิทธิบาท 4.....กดลิ้งค์
     9. อินทรีย์ 5.....กดลิ้งค์
     10. พละ 5.....กดลิ้งค์
     11. โพชฌงค์ 7.....กดลิ้งค์
     12. มรรคมีองค์ 8.....กดลิ้งค์
     13. มรรควิถีจิต.....กดลิ้งค์
     14. ปัจจเวกขณวิถีจิต 5 วาระ.....กดลิ้งค์


Tag  ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม โพธิปักขิยธรรม อินทรีย์

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ

หัวข้อแนะนำ