ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม - อิทธิบาท 4 ตอนที่ 8-14 [สนทนาธรรมกับชาวต่างชาติ]
 
wittawat
วันที่  26 มิ.ย. 2562
หมายเลข  30971
อ่าน  85

     ความเพียรชอบทั้ง 4 นี้เป็นรากฐานของความสำเร็จในผล แต่มีโสภณธรรมอื่นเช่นกันที่จำเป็นเพื่อการถึงความสำเร็จและในโสภณธรรมเหล่านั้นมี อิทธิบาท 4 หมายถึง "ธรรมเครื่องทำให้ถึงความสำเร็จ (บาทแห่งความสำเร็จ)" หรือ "ทางให้ถึงซึ่งอำนาจในการประหาณกิเลสเป็นสมุทเฉท" อิทธิบาท 4 ได้แก่

    บาทแห่งความสำเร็จคือ ฉันทะ หมายถึง ฉันทะเจตสิก หรือ "ความประสงค์ ความต้องการที่จะทำ ความพอใจที่จะทำ" มีฉันทะ พอใจที่จะพิจารณาและระลึกลักษณะของนามและรูปที่กำลังปรากฏ เพื่อที่จะรู้ธรรมนั้นตามความเป็นจริง ฉันทะนั้นอุปมาเหมือนราชบุรุษที่ฉลาดในการรับใช้พระราชา แม้เช่นนั้นฉันทะก็เป็นพื้นฐานแห่งความสำเร็จเพื่อที่จะถึงผลที่ถูกต้อง

    บาทแห่งความสำเร็จคือ วิริยะ หมายถึง วิริยะเจตสิก หรือ "ความเพียร ความพยายาม ความพากเพียร" มีความเพียรที่จะสังเกตและพิจารณาลักษณะของนามและรูปที่กำลังปรากฏ เพราะเหตุแห่งความเพียร ผลที่ชอบจึงสำเร็จ วิริยะนั้นเปรียบเสมือนราชบุรุษผู้ช่วยเหลือพระราชาด้วยความกล้าหาญในความพยายามเพื่อสำเร็จกิจการงานของตน

    บาทแห่งความสำเร็จคือ จิต ด้วยเหตุคือ จิต นั้น ผลที่ชอบจึงสำเร็จ จิตนั้นเปรียบเสมือนกับราชบุรุษผู้ช่วยเหลือพระราชาโดยสำเร็จกิจการงานของตนอย่างดี เพราะว่าโดยเนื้อแท้เขาเป็นคนดี

    บาทแห่งความสำเร็จคือ วิมังสา หรือ "การคิดธรรม (การค้นหาความจริง)" คือปัญญาเจตสิกที่พิจารณาอย่างใส่ใจและค้นหาความจริงในลักษณะของสิ่งที่มีอยู่จริง เพราะเหตุคือปัญญา จึงสามารถที่จะถึงผลที่ชอบได้ วิมังสานั้นท่านเปรียบเหมือนราชบุรุษผู้ให้ความช่วยเหลือพระราชาด้วยความรู้ความฉลาดของตน

    ราชบุรุษแต่ละประเภทก็สามารถที่จะเป็นเครื่องสนับสนุนที่พึ่งพาได้เพื่อให้ไปถึงเป้าหมาย เพราะความสามารถตามปรกติของบุคคลนั้นๆ แม้อย่างนั้นบาทแห่งความสำเร็จจึงเป็นเครื่องสนับสนุนที่พึ่งพาได้เพื่อที่จะไปถึงผลที่ชอบ (ซึ่งก็หมายถึง ถ้าเป็นสมถภาวนา ก็เป็นฌานจิต ถ้าเป็นวิปัสสนาภาวนา ก็เป็นวิปัสสนาญานตามลำดับขั้น)

ข้อความนี้แปลจาก...The Factors Leading to Enlightenment - Four Bases of Success

อ่านตอนอื่นๆ...กดลิ้งค์

     1. กิเลส 3 ระดับ.....กดลิ้งค์
     2. เริ่มด้วยความเข้าใจถูก.....กดลิ้งค์
     3. สมถภาวนาและวิปัสสนาภาวนา.....กดลิ้งค์
     4. มรรค 5.....กดลิ้งค์
     5. สติปัฏฐาน 4.....กดลิ้งค์
     6. สติปัฏฐาน 3 ความหมาย.....กดลิ้งค์
     7. สัมมัปปธาน 4.....กดลิ้งค์
     8. อิทธิบาท 4.....กดลิ้งค์
     9. อินทรีย์ 5.....กดลิ้งค์
     10. พละ 5.....กดลิ้งค์
     11. โพชฌงค์ 7.....กดลิ้งค์
     12. มรรคมีองค์ 8.....กดลิ้งค์
     13. มรรควิถีจิต.....กดลิ้งค์
     14. ปัจจเวกขณวิถีจิต 5 วาระ.....กดลิ้งค์


Tag  ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม โพธิปักขิยธรรม อิทธิบาท

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ

หัวข้อแนะนำ