ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม - กิเลส 3 ระดับ ตอนที่ 1-14 [สนทนาธรรมกับชาวต่างชาติ]
 
wittawat
วันที่  24 มิ.ย. 2562
หมายเลข  30960
อ่าน  138

     กิเลส (สภาพธรรมที่เป็นเครื่องเศร้าหมองของจิต เมื่อกิเลสเกิดขึ้นย่อมทำให้จิตเศร้าหมอง) สามารถที่จะจำแนกได้หลายระดับต่างกัน ได้แก่ กิเลสอย่างละเอียด กิเลสอย่างกลาง และกิเลสอย่างหยาบ

     กิเลสอย่างหยาบ หรือวีติกกมกิเลส (เครื่องเศร้าหมองที่ก้าวล่วงอย่างยิ่ง) เป็นกิเลสที่เป็นปัจจัยให้กระทำอกุศลกรรมผ่านทางกาย หรือทางวาจา สามารถที่จะละเว้นจากวีติกกมกิเลสได้โดยการประพฤติตามศีล

     กิเลสอย่างกลาง หรือปริยุฏฐานกิเลส (เครื่องเศร้าหมองที่ลุกขึ้นโดยรอบ) เกิดขึ้นพร้อมกับอกุศลจิตที่ไม่ถึงขั้นที่จะทำอกุศลกรรม ซึ่งสามารถที่จะข่มได้ชั่วคราวโดยกุศลฌานจิต และวิขัมภนปหาณ (การละด้วยการข่มไว้ ซึ่งหมายถึงฌานจิตเท่านั้นที่ข่มไม่ให้อกุศลจิตเกิดได้ในขณะที่ฌานจิตเกิดอย่างต่อเนื่อง)

     กิเลสอย่างละเอียด เป็นอัธยาศัยที่สะสมอย่างเป็นปรกติ หรืออนุสัยกิเลส (เครื่องเศร้าหมองที่ตามนอนเนื่องอยู่ในจิต ไม่ปรากฏตัวออกมา คือไม่เกิดขึ้น แต่ยังคงมี เพราะยังละไม่ได้) ตราบเท่าที่กิเลสยังไม่ได้ดับหมดสิ้น อนุสัยกิเลสทั้งหลายก็นอนแฝงตัวอยู่ในจิตที่เกิดขึ้นและดับไปอย่างต่อเนื่องตามลำดับ เสมือนกับเชื้อที่พร้อมจะปรุงแต่งให้กิเลสอย่างกลางเกิดขึ้น กิเลสไม่สามารถที่จะเกิดขึ้นได้อีกเมื่อถูกดับอย่างสมบูรณ์ (สมุจเฉทปหาน หมายถึงการละกิเลสอย่างเด็ดขาด ขณะที่มรรคจิตเกิด) เมื่อโลกุตตรมรรคจิตประจักษ์แจ้งอริยสัจจธรรมและรู้แจ้งนิพพาน อนุสัยกิเลสทั้งหลายจะถูกถอนออกตามลำดับขั้นของมรรคจิตที่รู้แจ้งอริยสัจธรรม (มีโสตาปัตติมรรค ก็ดับทิฏฐานุสัย วิจิกิจฉานุสัย อนาคามิมรรค ดับ กามราคานุสัย ปฏิคานุสัย อรหัตตมรรค ดับอนุสัยที่เหลือ คือมานานุสัย ภวราคานุสัย อวิชชานุสัย ตามลำดับขั้นของมรรคนั้นๆ)

ข้อความนี้แปลจาก...The Factors Leading to Enlightenment - 3 degrees of defilements

อ่านตอนอื่นๆ...กดลิ้งค์

     1. กิเลส 3 ระดับ.....กดลิ้งค์
     2. เริ่มด้วยความเข้าใจถูก.....กดลิ้งค์
     3. สมถภาวนาและวิปัสสนาภาวนา.....กดลิ้งค์
     4. มรรค 5.....กดลิ้งค์
     5. สติปัฏฐาน 4.....กดลิ้งค์
     6. สติปัฏฐาน 3 ความหมาย.....กดลิ้งค์
     7. สัมมัปปธาน 4.....กดลิ้งค์
     8. อิทธิบาท 4.....กดลิ้งค์
     9. อินทรีย์ 5.....กดลิ้งค์
     10. พละ 5.....กดลิ้งค์
     11. โพชฌงค์ 7.....กดลิ้งค์
     12. มรรคมีองค์ 8.....กดลิ้งค์
     13. มรรควิถีจิต.....กดลิ้งค์
     14. ปัจจเวกขณวิถีจิต 5 วาระ.....กดลิ้งค์


Tag  ปัจจัยนำไปสู่การรู้แจ้งธรรม โพธิปักขิยธรรม

  ความคิดเห็นที่ 1  
 
peem
วันที่ 29 มิ.ย. 2562

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ

หัวข้อแนะนำ