ระงับกายสังขาร
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่  13 ม.ค. 2553
หมายเลข  15118
อ่าน  2,307

   พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๑ 

  บทว่า  ปสฺสมฺภยํ  กายสงฺขารํ - การระงับกายสังขาร  คือระงับ  คือ  สงบกายสังขาร  อันได้แก่การหายใจเข้าและการหายใจออก อย่างหยาบ.  ท่านกล่าวอัปปนาสมาธิ  ด้วยหมวด  ๔  นี้ คือ  ทีฆํ - ยาว ๑รสฺสํ - สั้น  ๑  รู้แจ้งกายทั้งปวง  ๑  ระงับกายสังขาร  ๑. 

  พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ปฏิสัมภิทามรรค เล่ม ๗ ภาค ๒  [๔๐๖]  บุคคลย่อมศึกษาว่า  จักระงับกายสังขารหายใจเข้า  ย่อมศึกษาว่าจักระงับกายสังขารหายใจออก  อย่างไร  ? กายสังขารเป็นไฉน  ? ลมหายใจเข้ายาว  เป็นไปทางกาย  ธรรมเหล่านี้เนื่องด้วยกาย  เป็นกายสังขาร  ลมหายใจออกยาว  เป็นไปทางกาย  ธรรมเหล่านี้เนื่องด้วยกาย  เป็นกายสังขาร  บุคคลระงับ  คือ  ดับ สงบกายสังขารเหล่านั้น ศึกษาอยู่  ลมหายใจเข้าสั้น  ลมหายใจออกสั้น  ลมที่บุคคลรู้แจ้งกองลมทั้งปวงหายใจเข้า  เป็นไปทางกาย  ธรรมเหล่านี้เนื่องด้วยกาย  เป็นกายสังขาร  บุคคลระงับ คือ ดับ  สงบกายสังขารเหล่านั้น  ศึกษาอยู่  ความอ่อนไป ความน้อมไปความเอนไป  ความโอนไป  ความหวั่นไหว  ความดิ้นรน  ความโยก ความโคลงแห่งกาย  มีอยู่  เพราะกายสังขารเห็นปานใด  บุคคลศึกษาอยู่ว่า  จักระงับกาย สังขารหายใจเข้า  ศึกษาว่า  จักระงับกายสังขารหายใจออก  ความไม่อ่อนไปความไม่น้อมไป  ความไม่เอนไป  ความไม่โอนไป  ความไม่หวั่นไหว  ความไม่ดิ้นรน  ความไม่โยก  ความไม่โคลง  แห่งกาย  มีอยู่เพราะกายสังขารเห็นปานใด  บุคคลศึกษาอยู่ว่า จักระงับ กายสังขารที่ละเอียดสุขุมหายใจเข้า  ศึกษาอยู่ว่า  จักระงับกายสังขารที่ละเอียดสุขุมหายใจออก ฯลฯ

ในบทมีอาทิว่า  ปสฺสมฺภยํ  พึงทราบการประกอบว่า  ลมอัสสาสะปัสสาสะ  ท่านกล่าวว่า  ระงับกายสังขาร  คือ  กาย  หรือลมอัสสาสปัสสาสะในบทนี้ว่า  ระงับกายสังขาร  คือกาย.  เมื่อพระโยคาวจรมีความคิดคำนึงว่าเมื่อกายสังขารแม้ระงับไปด้วยภาวนาวิสุทธิ  (ความหมดจดแห่งภาวนา)เราจะระงับกายสังขารอย่างหยาบ  ดังนี้  ชื่อว่าระงับอย่างยิ่ง  ด้วยความเอาใจใส่นั้นความหายใจอย่างสุขุมก็ยังไม่ปรากฏ.


Tag  ระงับกายสังขาร
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ