เจตสิกคืออะไร ต่างจากจิตอย่างไร
 
บ้านธัมมะ
วันที่  22 ธ.ค. 2550
หมายเลข  6643
อ่าน  50,512

    เจตสิกเป็นนามธรรมที่ไม่ใช่จิต แต่เกิดร่วมกับจิตแล้วก็ดับพร้อมกับจิตเจตสิก ได้แก่ โลภะ โทสะ เป็นต้น โทสะ คือ ความโกรธก็เป็นสภาพธรรมที่มีจริงอย่างหนึ่ง โลภะเป็นสภาพที่ติดข้องต้องการ  ก็เป็นสภาพธรรมอีกอย่างหนึ่ง  แต่ทั้งโลภะและโทสะ...ไม่ใช่จิต
     จิตเป็นสภาพธรรมที่เป็นใหญ่ เป็นประธาน ในการรู้อารมณ์ (สิ่งที่ถูกจิตรู้) เช่น การได้ยิน  เป็นต้น  แต่ส่วนเจตสิกทั้งหลายนั้น บางเจตสิกก็เกิดกับจิตทุกประเภท บางเจตสิกก็เกิดกับจิตประเภทหนึ่ง ไม่เกิดกับจิตอีกประเภทหนึ่ง เช่น โลภเจตสิกไม่เกิดร่วมกับโทสะมูลจิต
     จิตที่มีโลภะเจตสิกเกิดร่วมด้วย จะพอใจติดข้องในอารมณ์ จิตที่มีโทสะเจตสิกเกิดร่วมด้วย จะหยาบกระด้าง ขุ่นเคือง ไม่แช่มชื่น จิตที่มีโลภะเจตสิกเกิดร่วมด้วย และจิตที่มีโทสะเจตสิกเกิดร่วมด้วย เป็นจิตต่างขณะและต่างประเภท เพราะประกอบด้วยเจตสิกที่ต่างกัน
     เจตสิกเป็นนามธรรมต่างๆ ชนิด ที่เกิดพร้อมจิต ดับพร้อมจิต ทำให้จิตต่างกันเป็น ๘๙ ประเภท หรือที่เรียกว่า ๘๙ ดวง ไม่ว่าจะเป็นจิตของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือจิตที่โลกจักรวาลไหนๆ ทั้งสิ้น พระผู้มีพระภาคทรงประมวล และทรงจำแนกจิตทั้งหมดออกเป็น ๘๙ ประเภท ส่วนเจตสิกทั้งหมดนั้นมี ๕๒ ประเภท เจตสิกบางประเภท เกิดได้กับทั้งจิตที่ดีและจิตทีไม่ดี เจตสิกบางประเภท เกิดได้กับจิตที่ดีเท่านั้น และเจตสิกบางประเภทก็เกิดได้เฉพาะกับจิตที่ไม่ดีเท่านั้น


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
เจริญในธรรม
วันที่ 29 ม.ค. 2551
ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
suwit02
วันที่ 28 พ.ค. 2551

 สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
ปุณฑริกะ
วันที่ 29 ส.ค. 2551

อนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
นกขมิ้น
วันที่ 26 ก.พ. 2552 08:51 น.

ขอขอบคุณท่านที่ให้แสงสว่างในเรื่องจิตและเจตสิกขออนุโมทนาด้วยคะ  สาธุ  สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
bauloy
bauloy
วันที่ 1 มี.ค. 2552 00:51 น.
ขออนุโมทนาครับ....
 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
Pheesama
วันที่ 12 ก.พ. 2554 00:53 น.

และในขันธ์๕ สัญญาขันธ์เป็นเจตสิกด้วย และสังขารขันธ์ก์หมายถึงเจตสิกใช่ไหมครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
prachern.s
วันที่ 23 ก.พ. 2554 08:12 น.

เรียนความเห็นที่ ๖

สังขารขันธ์ สภาพธรรมได้แก่เจตสิก ๕๐ ดวง ครับ

ขอเชิญคลิกอ่านเพิ่มที่

ขันธ์ ๕ เป็นปรมัตถธรรม ๓ 

ขันธ์ ๕ คืออะไร และมีอะไรบ้าง

 

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
ธนฤทธิ์
วันที่ 21 พ.ค. 2554 19:42 น.
ขอบคุณและขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
ผ้าเช็ดธุลี
ผ้าเช็ดธุลี
วันที่ 13 มิ.ย. 2554 20:00 น.
ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
pamali
วันที่ 13 ก.พ. 2555 09:02 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
ยอดไผ่ตง
วันที่ 15 มี.ค. 2555 14:44 น.

ขออนุโมทนา

 

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
natre
วันที่ 14 พ.ย. 2555 04:12 น.

ผมมีความเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับชาวพุทธส่วนมากจะไม่รู้จักเจตสิกคืออะไร ซึ่งตามความเห็นของผมมีความเห็นว่า ชาวพุทธหากไม่รู้ปรมัตถธรรม(อย่างน้อย ๓ มีจิต เจตสิก รูป)อย่างลึกซึ้งแล้ว ก็ยากที่จะเข้าถึงทางแห่งการบรรลุธรรมเป็นแน่ โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงเรื่องขันธ์ ๕

ผู้ที่ไม่รู้เรื่องเจตสิกอย่างลึกซึ้งก็จะติดขัดตั้งแต่เวทนาขันธ์ สัญญาฯ จนถึงวิญญาณขันธ์

 

 
  ความคิดเห็นที่ 14  
 
bo_css
วันที่ 27 มี.ค. 2556 15:24 น.

ขออนุโมทนาครับ  และขอขอบคุณที่ช่วยรักษาพระพุทธศาสนาให้ดำรงค์สืบต่อไปครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 15  
 
boonpoj
วันที่ 28 มี.ค. 2556 23:18 น.

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 16  
 
sawok-buddha
วันที่ 21 ก.ค. 2557 14:58 น.

สาธุครับ มาอ่านบทความนี้จึงจะเข้าใจว่า เจตสิก เป็นนามธรรม ได้แก่ โลภะ โมหะ โทสะ

 
  ความคิดเห็นที่ 17  
 
ธนฤทธิ์
วันที่ 2 ส.ค. 2557 17:54 น.

ขอขอบคุณและขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 18  
 
Taksaorn
วันที่ 14 ก.ค. 2558 19:51 น.

ขอบพระคุณยิ่ง และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 19  
 
muse
วันที่ 30 ก.ย. 2558 22:18 น.

เจตสิก 52 อย่าง มีอะไรบางค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 20  
 
sukanya.sa
sukanya.sa
วันที่ 13 ส.ค. 2560 17:05 น.

ขอขอบพระคุณและขออนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ