เจตสิกคืออะไร ต่างจากจิตอย่างไร
 
บ้านธัมมะ
วันที่  22 ธ.ค. 2550
หมายเลข  6643
อ่าน  52,085

    เจตสิกเป็นนามธรรมที่ไม่ใช่จิต แต่เกิดร่วมกับจิตแล้วก็ดับพร้อมกับจิตเจตสิก ได้แก่ โลภะ โทสะ เป็นต้น โทสะ คือ ความโกรธก็เป็นสภาพธรรมที่มีจริงอย่างหนึ่ง โลภะเป็นสภาพที่ติดข้องต้องการ  ก็เป็นสภาพธรรมอีกอย่างหนึ่ง  แต่ทั้งโลภะและโทสะ...ไม่ใช่จิต
     จิตเป็นสภาพธรรมที่เป็นใหญ่ เป็นประธาน ในการรู้อารมณ์ (สิ่งที่ถูกจิตรู้) เช่น การได้ยิน  เป็นต้น  แต่ส่วนเจตสิกทั้งหลายนั้น บางเจตสิกก็เกิดกับจิตทุกประเภท บางเจตสิกก็เกิดกับจิตประเภทหนึ่ง ไม่เกิดกับจิตอีกประเภทหนึ่ง เช่น โลภเจตสิกไม่เกิดร่วมกับโทสะมูลจิต
     จิตที่มีโลภะเจตสิกเกิดร่วมด้วย จะพอใจติดข้องในอารมณ์ จิตที่มีโทสะเจตสิกเกิดร่วมด้วย จะหยาบกระด้าง ขุ่นเคือง ไม่แช่มชื่น จิตที่มีโลภะเจตสิกเกิดร่วมด้วย และจิตที่มีโทสะเจตสิกเกิดร่วมด้วย เป็นจิตต่างขณะและต่างประเภท เพราะประกอบด้วยเจตสิกที่ต่างกัน
     เจตสิกเป็นนามธรรมต่างๆ ชนิด ที่เกิดพร้อมจิต ดับพร้อมจิต ทำให้จิตต่างกันเป็น ๘๙ ประเภท หรือที่เรียกว่า ๘๙ ดวง ไม่ว่าจะเป็นจิตของพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือจิตที่โลกจักรวาลไหนๆ ทั้งสิ้น พระผู้มีพระภาคทรงประมวล และทรงจำแนกจิตทั้งหมดออกเป็น ๘๙ ประเภท ส่วนเจตสิกทั้งหมดนั้นมี ๕๒ ประเภท เจตสิกบางประเภท เกิดได้กับทั้งจิตที่ดีและจิตทีไม่ดี เจตสิกบางประเภท เกิดได้กับจิตที่ดีเท่านั้น และเจตสิกบางประเภทก็เกิดได้เฉพาะกับจิตที่ไม่ดีเท่านั้น



  ความคิดเห็นที่ 1  
 
เจริญในธรรม
วันที่ 29 ม.ค. 2551
ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
suwit02
วันที่ 28 พ.ค. 2551

 สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
ปุณฑริกะ
วันที่ 29 ส.ค. 2551

อนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
นกขมิ้น
วันที่ 26 ก.พ. 2552

ขอขอบคุณท่านที่ให้แสงสว่างในเรื่องจิตและเจตสิกขออนุโมทนาด้วยคะ  สาธุ  สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
bauloy
bauloy
วันที่ 1 มี.ค. 2552
ขออนุโมทนาครับ....
 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
Pheesama
วันที่ 12 ก.พ. 2554

และในขันธ์๕ สัญญาขันธ์เป็นเจตสิกด้วย และสังขารขันธ์ก์หมายถึงเจตสิกใช่ไหมครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
prachern.s
วันที่ 23 ก.พ. 2554

เรียนความเห็นที่ ๖

สังขารขันธ์ สภาพธรรมได้แก่เจตสิก ๕๐ ดวง ครับ

ขอเชิญคลิกอ่านเพิ่มที่

ขันธ์ ๕ เป็นปรมัตถธรรม ๓ 

ขันธ์ ๕ คืออะไร และมีอะไรบ้าง

 

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
ธนฤทธิ์
วันที่ 21 พ.ค. 2554
ขอบคุณและขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
ผ้าเช็ดธุลี
ผ้าเช็ดธุลี
วันที่ 13 มิ.ย. 2554
ขอบคุณ และขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
pamali
วันที่ 13 ก.พ. 2555

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
ยอดไผ่ตง
วันที่ 15 มี.ค. 2555

ขออนุโมทนา

 

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
natre
วันที่ 14 พ.ย. 2555

ผมมีความเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับชาวพุทธส่วนมากจะไม่รู้จักเจตสิกคืออะไร ซึ่งตามความเห็นของผมมีความเห็นว่า ชาวพุทธหากไม่รู้ปรมัตถธรรม(อย่างน้อย ๓ มีจิต เจตสิก รูป)อย่างลึกซึ้งแล้ว ก็ยากที่จะเข้าถึงทางแห่งการบรรลุธรรมเป็นแน่ โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงเรื่องขันธ์ ๕

ผู้ที่ไม่รู้เรื่องเจตสิกอย่างลึกซึ้งก็จะติดขัดตั้งแต่เวทนาขันธ์ สัญญาฯ จนถึงวิญญาณขันธ์

 

 
  ความคิดเห็นที่ 14  
 
bo_css
วันที่ 27 มี.ค. 2556

ขออนุโมทนาครับ  และขอขอบคุณที่ช่วยรักษาพระพุทธศาสนาให้ดำรงค์สืบต่อไปครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 15  
 
boonpoj
วันที่ 28 มี.ค. 2556

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 16  
 
sawok-buddha
วันที่ 21 ก.ค. 2557

สาธุครับ มาอ่านบทความนี้จึงจะเข้าใจว่า เจตสิก เป็นนามธรรม ได้แก่ โลภะ โมหะ โทสะ

 
  ความคิดเห็นที่ 17  
 
ธนฤทธิ์
วันที่ 2 ส.ค. 2557

ขอขอบคุณและขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 18  
 
Taksaorn
Taksaorn
วันที่ 14 ก.ค. 2558

ขอบพระคุณยิ่ง และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 19  
 
muse
วันที่ 30 ก.ย. 2558

เจตสิก 52 อย่าง มีอะไรบางค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 20  
 
sukanya.sa
sukanya.sa
วันที่ 13 ส.ค. 2560

ขอขอบพระคุณและขออนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ