สนทนาธรรมที่เวียดนาม บ่าย 10/9/68

มีแต่สิ่งที่มีจริง ... จริงไหม? ไม่ใช่คน ... ไม่ใช่เรื่องราว เพราะฉะนั้นศึกษาธรรมะถึงความจริงสูงสุด ธรรมะเกิดทีละหนึ่งทางเท่านั้น ไม่ใช่เรื่องราว ... ศึกษาเพื่อเข้าใจความจริง ไม่มีใครคิดเลย เห็นเป็นหนึ่งขณะที่ได้เห็น ... เป็นหนึ่งขณะในหลายๆ ขณะของธรรมะหลากหลาย ... จริงไหม?! มีให้พิจารณาแต่เห็นไม่ปรากฏ ... เห็นลึกซึ้งแค่ไหน ... เกิดและดับไปทันที!!! พิจารณาไตร่ตรองเห็นตามความเป็นจริง ค่อยๆ อบรมเจริญความเข้าใจ..เราจึงศึกษาความลึกซึ้งแต่ละขณะของชีวิตประจำวัน สิ่งที่ปรากฏไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง ... จริงไหม?! ด้วยเหตุนี้จึงศึกษาเพื่อเข้าใจความจริงแต่ละขณะ จึงศึกษาเพื่อละความเป็นเรา เพราะฉะนั้นความไม่รู้อยู่ที่ไหน ... ความไม่รู้อยู่เมื่อไหร่?! ความไม่รู้และความเข้าใจถูกเป็นสภาพธรรมะที่ต่างกัน

การตาย 3 อย่าง เห็นเดี๋ยวนี้ดับแล้วไม่กลับมาอีกเลยในสังสารวัฏเป็นขณิกมรณะ การจากไปของคุณฮังเป็นสมมติมรณะ การดับไปเป็นสมุทเฉทไม่กลับมาอีกเลยเป็นสมุทเฉทมรณะ

ธรรมะไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริงแต่ขณะที่ปรากฏทีละหนึ่งเป็นความจริงอย่างยิ่ง ... มหัศจรรย์อย่างยิ่ง!!!เพราะฉะนั้นศึกษาเพื่อเข้าใจความจริงขณะนี้และขณะอื่นๆ ทีละขณะ ... ทีละขณะในชีวิตประจำวัน ไม่ต้องไปแสวงหาธรรมะที่ไหน ... ธรรมะกำลังมีเดี๋ยวนี้ ... จริงไหม ... แต่ไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง ... จริงไหม?! ด้วยเหตุนี้การอบรมเจริญปัญญาเพื่อเข้าใจความจริงจึงสำคัญสูงสุด เพราะทุกวันนี้สิ่งที่ปรากฏไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง!!!

ไตร่ตรองพิจารณาในเห็นแต่ละขณะ ... ให้เข้าใจเห็นขณะนี้ ... เป็นความเข้าใจถูก ศึกษาธรรมะคือศึกษาสิ่งที่กำลังมีเดี๋ยวนี้ทีละหนึ่งธรรมะ เพราะฉะนั้นเห็นคืออะไร?? อะไรไม่ใช่เห็น?? เดี๋ยวนี้เห็นปรากฏไหม?? เห็นไม่ปรากฏแล้วอะไรปรากฏ?! ... เราเห็น ... เราอยู่ไหนแล้วเราคืออะไร?! ต้องฟังแล้วฟังอีกๆ ๆ เพื่อมั่นคงในความจริงเพิ่มขึ้น ต้องพูดถึงเห็นแล้วพูดถึงเห็นอีก เพราะในแต่ละวันไม่ได้คิดถึงเห็นเลย!!! ศึกษาเพิ่มขึ้นทีละเล็กทีละน้อย ธรรมะคือสิ่งที่มีจริงแต่ละหนึ่ง มีลักษณะแตกต่างกัน เกิดเพราะเหตุปัจจัย เกิดและดับไปไม่กลับมาอีกเลย

ไม่มีใครรู้ความจริงจนกว่าจะได้ฟังคำจริงของผู้ทรงตรัสรู้แล้ว

ยินดีในกุศลจิตค่ะ

ธรรมไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง

ขณะที่ปรากฏทีละหนึ่งเป็นความจริงอย่างยิ่ง มหัศจรรย์อย่างยิ่ง ศึกษาเพื่อเข้าใจความจริงขณะนี้และขณะอื่นๆ ทีละขณะ ทีละขณะในชีวิตประจำวัน ไม่ต้องไปแสวงหาธรรมที่ไหน ธรรมกำลังมีเดี๋ยวนี้ แต่ไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง ด้วยเหตุนี้การอบรมเจริญปัญญาเพื่อเข้าใจความจริงจึงสำคัญสูงสุด เพราะทุกวันนี้สิ่งที่ปรากฏไม่ได้ปรากฏตามความเป็นจริง

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ