สนทนาธรรมที่เวียดนาม บ่าย 11/9/68

พระรัตนตรัย คือ พระพุทธ พระธรรมและพระสงฆ์ ... แล้วพระสงฆ์คือใคร?!

เราเคารพพระพุทธคือเราเคารพพระคุณของพระพุทธเจ้า

พระธรรมคือคำสอนของพระพุทธเจ้า

ความหมายของพระสงฆ์ คือ ผู้ที่เดินตามรอยพระบาทของพระพุทธเจ้า และเป็นผู้ที่ได้เข้าใจความจริงและเป็นผู้ปฏิบัติตามพระธรรมวินัยที่พระพุทธเจ้าทรงบัญญัติไว้ เราเคารพพระสงฆ์เพราะเป็นผู้ที่สืบทอดพระธรรมของพระพุทธเจ้า และเป็นผู้บรรลุธรรมจึงเป็นสังฆรัตนะ

เริ่มเข้าใจความหมายของทุกข์ ไม่ว่าอะไรที่เกิดขึ้นต้องดับไป ถ้าไม่รู้ก็ต้องเป็นทุกข์ต่อไป

ถ้าไม่รู้ธรรมะตามความเป็นจริงว่าสิ่งที่เกิดเพราะเหตุปัจจัยและดับไป เป็นทุกข์ ไม่มีใครเปลี่ยนได้ และถ้าไม่มีปัจจัยอะไรก็เกิดไม่ได้ ขณะต่อไปอะไรจะเกิดก็ไม่มีใครรู้ เพราะฉะนั้นศึกษาให้รู้สิ่งที่มีจริงสูงสุด ไม่ว่าอะไรที่เกิดต้องดับและไม่กลับมาอีกเลย ... เบาใจขึ้นไหมหรือว่าอยากให้กลับมาอีก??

เดี๋ยวนี้มีอะไร ... มีสภาพธรรมะที่เกิดขึ้นรู้อารมณ์ ... อารมณ์เหล่านั้นมีเพราะต้องมีสิ่งที่เกิดขึ้นรู้อารมณ์นั้น

ศึกษาเพื่อเข้าใจความจริงของสิ่งที่เกิดขึ้นทุกขณะไม่หยุดเลยเพราะมีปัจจัยให้เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นศึกษาเพื่อเข้าใจสิ่งที่สามารถรู้ได้!!!

ขณะนี้มีอะไร ... ต้องมีความเข้าใจถูกจึงสามารถรู้ได้ จิตรู้อารมณ์ที่กำลังปรากฏ ต้องมีจิตแน่นอนทุกขณะในชีวิตประจำวัน แต่อารมณ์ขณะนั้นคืออะไร ... ปรากฏหรือไม่ปรากฏ?! อารมณ์ที่ไม่ปรากฏคืออะไร?! ... ต้องตอบว่าเป็นขณะที่ไม่รู้!!!

ความไม่รู้ ... ไม่รู้ว่ามีอะไรตามความเป็นจริง ... ไม่รู้ความจริงของสิ่งที่มีตามความเป็นจริง!!! เช่น เห็นเกิดแล้วไม่ดับเลย ... แต่ความจริงแล้วเห็นเกิดแล้วดับทุกขณะ ... จริงไหม??

ชีวิตดำรงอยู่ได้ทีละขณะ ... ทีละขณะความเข้าใจถูกต้องมีเดี๋ยวนี้ ... เข้าใจถูกในสภาพจิตเดี๋ยวนี้ ... เดี๋ยวนี้ต้องมีจิตทุกขณะ ... ทุกขณะไม่เคยขาดจิตเลย เพราะฉะนั้นเข้าใจจิตเดี๋ยวนี้ ... ขณะที่ความเข้าใจเกิดขึ้นจะไม่มีปัญหาใดๆ เลย

ยินดีในกุศลจิตของทุกท่านค่ะ

ศึกษาเพื่อเข้าใจความจริงของสิ่งที่เกิดขึ้นทุกขณะไม่หยุดเลย เพราะมีปัจจัยให้เกิดขึ้น ศึกษาเพื่อเข้าใจสิ่งที่สามารถรู้ได้

ขณะนี้มีอะไร ต้องมีความเข้าใจถูกจึงสามารถรู้ได้ จิตรู้อารมณ์ที่กำลังปรากฏ ต้องมีจิตแน่นอนทุกขณะในชีวิตประจำวัน แต่อารมณ์ขณะนั้นคืออะไร ปรากฏหรือไม่ปรากฏ อารมณ์ที่ไม่ปรากฏคืออะไร?

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์ ด้วยความเคารพยิ่ง

ยินดีในกุศลจิตครับ