ชื่อว่ากิจ ในกิจสังคหะ มี ๑๔ อย่าง [อภิธัมมัตถสังคหบาลี]
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่  11 พ.ค. 2553
หมายเลข  16122
อ่าน  1,943

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และ อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ปริเฉทที่ ๓
 
     ชื่อว่ากิจ  ในกิจสังคหะ  มี ๑๔ อย่าง  ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิกิจภวังคกิจ  อาวัชชนกิจ  ทัสสนกิจ  สวนกิจ  ฆายนกิจ  สายนกิจ  ผุสนกิจสัมปฏิจ ฉันนกิจ  สันตีรณกิจ  โวฏฐัพพนกิจ  ชวนกิจ  ตทาลัมพกิจ และจุติกิจ ฯ  ก็ความต่างแห่งฐานของกิจเหล่านั้น  พังทราบโดย ๑๐ ฐาน  ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิฐาน  ภวังคฐาน  อาวัชชนฐาน  และปัญจวิญญาณฐาน เป็นต้น ฯ  

     บรรดากิจเหล่านั้น  จิต ๑๙ คือ  สันตีรณจิตที่สหรคตด้ว ยอุเบกขา ๒  มหาวิบากจิต ๘  และรูปารูปวิบากจิต ๙ (รูปาวจรวิบากจิต ๕  อรูปาวจรวิบากจิต ๔)  ชื่อว่าปฏิสนธิภวังค์และจุติเป็นกิจ (มีกิจ  คือ  ปฏิสนธิ  ภวังค์  และจุติ) ฯ 

     แต่จิตที่มีอาวัชชนะเป็น กิจมี ๒ ฯ  และจิตที่มีทัสสนะ  สวนะ  ฆายนะ  สายนะ  ผุสนะสัมปฏิจ ฉันนะเป็นกิจก็มีอย่างละ ๒  เหมือนกัน ฯ  จิตที่มีสันตีรณะเป็นกิจ มี ๓ ฯ  เฉพาะมโนทวาราวัชชนจิตให้โวฏฐัพพนกิจสำเร็จในปัญจ-ทวาร  (ย่อมยังจิตที่มีโวฏฐัพพะเป็นกิจให้สำเร็จในปัญจทวาร) จิตที่เป็น อกุศล  อกุศล  วิบาก และกิริยา ๕๕  เว้นอาวัชชนจิตทั้งสองเสีย มีชวนะเป็นกิจ ฯ 

     จิต ๑๑  คือ  มหาวิบาก ๘  และสันตีรณจิต ๓  มีตทาลัมพนะเป็นกิจ ฯ  ก็บรรดาจิต ๑๑ เหล่านั้น  สันตีรณจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา ๒ ชื่อว่ามีกิจ ๕ อย่าง  ด้วยสามารถแห่งปฏิสนธิ  ภวังค์  จุติ ตทาลัมพนะ  และสันตีรณะ ฯ  มหาวิบากจิต ๘  ชื่อว่ามีกิจ ๔ อย่าง  ด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิภวังค์  จุติ  และตทาลัมพนะ ฯ  มหัคคตวิบากจิต ๙  ชื่อว่ามีกิจ ๓ อย่างด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิ  ภวังค์  และจุติ ฯ  สันตีรณจิตที่สหรคตด้วยโสมนัสมีกิจ ๒  ด้วยอำนาจแห่งสันตีรณกิจและตทาลัมพนกิจ ฯ  โวฏฐัพพนจิตมีกิจ ๒  เหมือนกัน  ด้วยอำนาจแห่งโวฏฐัพพนกิจ  และอาวัชชนกิจ ฯ  ส่วนชวนจิต  มโนธาตุ ๓  และทวิปัญจวิญญาณที่เหลือแม้ทั้งหมด  มีกิจเดียว  ตามควรแก่การสมภพ  ฉะนี้แล ฯ


Tag  กิจ กิจสังคหะ

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ