สลดใจ [ธรรมสังคณี]
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่  20 ก.พ. 2553
หมายเลข  15553
อ่าน  1,831

พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 512
     [๘๗๔]   บทว่า  ความสลดใจนั้น    มีนิเทศว่า  ญาณอันเห็นชาติโดยความเป็นภัย ญาณอันเห็นชราโดยความเป็นภัย ญาณอันเห็นพยาธิโดยความ เป็นภัย  ญาณอันเห็นมรณะโดยความเป็นภัย.  
บทว่า  ฐานะเป็นที่ตั้งแห่งความสลดใจ  นั้น  มีนิเทศว่า ชาติชรา  พยาธิ  มรณะ.          
บทว่า   ความพยายามโดยแยบคายแห่งบุคคลผู้มีใจสลดแล้วนั้น  มีนิเทศว่า  ภิกษุในธรรมวินัยนี้   ย่อมยังฉันทะให้เกิด    ย่อมพยายามย่อม ปรารภความเพียร   ย่อมประคองจิตไว้   ย่อมตั้งจิตไว้  เพื่อความไม่บังเกิดขึ้น แห่งอกุศล  บาปธรรมทั้งหลายที่ยังไม่บังเกิดขึ้น    เพื่อละอกุศลบาปธรรม ทั้งหลายที่บังเกิดขึ้นแล้ว  เพื่อความบังเกิดขึ้นแห่งกุศลธรรมทั้งหลายที่ยังไม่บังเกิดขึ้น  เพื่อความตั้งอยู่   เพื่อความไม่จืดจาง  เพื่อความเพิ่มพูน  เพื่อความไพบูลย์ เพื่อความเจริญ เพื่อความบริบูรณ์ แห่งกุศลธรรมทั้งหลายที่บังเกิดขึ้นแล้วว่าด้วยนิทเทสสังเวคทุกะ  พึงทราบวินิจฉัยในนิทเทสสังเวคทุกะ  ต่อไป          
บทว่า   ชาติภยํ  (กลัวชาติ) ได้แก่  ญาณที่เห็นชาติ(ความเกิด)โดยความ เป็นภัยตั้งอยู่. แม้ในญาณที่เห็นชราและมรณะโดยความเป็นภัยเป็นต้น  ก็นัยนี้แหละ. ด้วยบทว่า    อนุปฺปนฺนานํ   ปาปกานํ  (เพื่อความไม่เกิดขึ้นแห่งอกุศลบาปธรรม)  เป็นต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสความเพียรอันเป็นเหตุของภิกษุผู้เห็นชาติ เป็นต้น โดยความเป็นภัยแล้วใคร่เพื่อจะพ้นไปจากชาติ  ชราพยาธิ และมรณะ. ส่วนเนื้อความแห่งบทภาชนีย์จักมีแจ้งในอรรถกถาวิภังคัฏฐกถา.


Tag  สลดใจ

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ