จริยา ๖ [วิสุทธิมรรคแปล]
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่  7 ม.ค. 2553
หมายเลข  15048
อ่าน  2,861

วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 41

     คำว่า จริยา ได้แก่จริยา ๖ คือ ราคจริยา โทสจริยา โมหจริยา สัทธาจริยา พุทธิจริยา วิตกจริยา เนื่องด้วยจริยา ๖ นั้น บุคคลก็มี ๖ เหมือนกัน คือ  คนราคจริต คนโทสจริต  คนโมหจริต  คนสัทธาจริต  คนพุทธิจริต  คนวิตกจริต เพราะเหตุที่ในบุคคล ๖ จำพวกนั้น  คนราคจริต ในเวลาประพฤติกุศล ย่อมศรัทธากล้า  เพราะศรัทธาเป็นคุณที่บางใกล้ต่อราคะ จริงอยู่ในฝ่ายอกุศล ราคะเป็นโทษที่สดใส  ไม่มอซอ ฉันใด ในฝ่ายกุศล ศรัทธาก็เป็นคุณที่แจ่มใส  ไม่มัวซัว ฉันนั้น ราคะย่อมแส่หาวัตถุกาม ฉันใด ศรัทธาก็แสวงหาสีลาทิคุณฉันนั้น ราคะไม่ทิ้งสิ่งที่ไม่ใช่ประโยชน์เกื้อกูล ฉันใด ศรัทธาก็ไม่สละสิ่งที่เป็นประโยชน์เกื้อกูล ฉันนั้น เพราะเหตุนั้น คนสัทธาจริตจึงมีส่วนเสมอกันแห่งคนราคจริต ส่วนว่าคนโทสจริต ในเวลาประพฤติกุศล ย่อมมีปัญญากล้า เพราะปัญญาเป็นคุณใกล้ ต่อโทสะ จริงอยู่ในฝ่ายอกุศลโทสะเป็นโทษที่ไม่มีเยื่อใย ไม่ติดพัน อารมณ์   ฉันใด ในฝ่ายกุศล  ปัญญาก็เป็นคุณที่ไม่มีเยื่อยาง ไม่ พัวพันอารมณ์ฉันนั้น อนึ่ง โทสะส่ายหาแต่โทษ แม้ที่ไม่เป็นจริง  ฉันใด ปัญญาก็สอดหาโทษแต่ที่เป็นจริง ฉันนั้น  โทสะเป็นไปโดยอาการไม่เอื้อสัตว์ ( คน ) ฉันใด ปัญญาก็เป็นไปโดยอาการไม่เอื้อสังขาร ฉันนั้น  เพราะเหตุนั้น คนพุทธิจริต จึงมีส่วนเสมอกันแห่งคนโทสจริต ฯลฯ

[ต้นเหตุแห่งจริยา ]

     ถามว่า ก็จริยาเหล่านี้นั้น มีอะไรเป็นต้นเหตุ และจะพึงทราบ ได้อย่างไรว่า บุคคลนี้เป็นราคจริต บุคคลนี้เป็นจริตอย่างใดอย่างหนึ่ง ในจริตที่เหลือมีโทสจริตเป็นต้น และอะไรเป็นสัปปายะของบุคคลจริตอะไร ? ในจริยา ๖ นั้น จะแก้จริยา ๓ ข้างต้นก่อน อาจารย์ลางพวกกล่าวว่า จริยา  ๓  ข้างต้นนั้น  มีอาจิณกรรมในภพก่อนเป็นต้นเหตุประการ ๑  มีธาตุและโทษ  (ในร่างกาย)  เป็นต้นเหตุประการ ๑ ฯลฯ


Tag  จริยา   

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ