Print 
อุปเนยยสูตร
 
orawan.c
orawan.c
วันที่  13 ส.ค. 2552
หมายเลข  13177
อ่าน  711

พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เล่ม ๑ ภาค ๑- หน้าที่ 44

                            ๓.  อุปเนยยสูตร

           [๗]  เทวดานั้น  ครั้นยืนอยู่ ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้วแล                     ได้กล่าวคาถานี้ในสำนักพระผู้มีพระภาคเจ้าว่า              

                             ชีวิตคืออายุมีประมาณน้อย  ถูกต้อน

                   เข้าไปเรื่อย  เมื่อบุคคลถูกชราต้อนเข้าไป

                   แล้ว   ย่อมไม่มีผู้ป้องกัน   บุคคลเมื่อเห็น

                   ภัยนี้ในมรณะ    พึงทำบุญทั้งหลายที่นำ

                   ความสุขมาให้.

         [๘]     พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า

                             ชีวิตคืออายุมีประมาณน้อย   ถูกต้อน

                   เข้าไปเรื่อย   เมื่อบุคคลถูกชราต้อนเข้าไป

                   แล้ว   ย่อมไม่มีผู้ป้องกัน   บุคคลเมื่อเห็น

                   ภัยนี้ในมรณะ  พึงละอามิสในโลกเสีย   มุ่ง

                   สันติเถิด.

                                  อรรถกถาอุปเนยยสูตร

        บัณฑิต  พึงทราบ  ความที่ชีวิตคือ  อายุนั้นเป็นของน้อย โดยอาการ

๒ อย่าง  คือชื่อว่าน้อย  เพราะความที่ชีวิตนั้นเป็นไปกับด้วยรส  คือ  ความ

เสื่อมสิ้นไป  และเพราะความที่ชีวิตนั้นประกอบด้วยขณะ  คือครู่เดียว.

        จริงอยู่    เพราะพระบาลีว่า   โย  ภิกฺขเว  จิร  ชีวติ  โส  วสฺสสต

อปฺป  วา  ภิยฺโย  แปลว่า  ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  บุคคลใดเป็นอยู่นาน บุคคล

นั้นก็พึงเป็นอยู่ร้อยปี    ต่ำกว่าบ้าง   เกินกว่าบ้าง  ดังนี้   จึงชื่อว่า  น้อย  เพราะ

ความที่ชีวิตนั้นเป็นไปกับด้วยรส  คือความเสื่อมสิ้นไป.

         ก็เมื่อว่าโดยปรมัตถ์   ขณะแห่งชีวิตของสัตว์ทั้งหลายน้อยมาก   (เกิน

เปรียบ)  คือสักว่าเป็นไปเพียงจิตดวงเดียวเท่านั้น    (ว่าโดยปรมัตถ์   ขณะมี ๓

คือ  อุปาทขณะ  ฐีติขณะ  ภังคขณะ)  จึงชื่อว่า  น้อย เพราะความที่ชีวิตนาม

นั้นเป็นของเป็นไปกับด้วยขณะ.  อุปมาด้วยล้อแห่งรถ   แม้เมื่อหมุนไป   ย่อม

หมุนไปโดยส่วนแห่งกงรถหนึ่งเท่านั้น    แม้เมื่อหยุดอยู่  ก็ย่อมหยุดโดยส่วนแห่ง

กงรถหนึ่งนั่นแหละ    ฉันใด   ชีวิตของสัตว์ทั้งหลายย่อมเป็นไปในขณะแห่งจิตดวงหนึ่ง 

 ก็ฉันนั้นเหมือนกัน    ครั้นเมื่อจิตดวงนั้นสักว่าแตกดับแล้ว    ท่านก็เรียกว่า   สัตว์ตายแล้ว


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
suwit02
วันที่ 20 ส.ค. 2552 18:34 น.

สาธุ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ