ชื่อว่า จรณะ [อรรถกถาธิบายพุทธคุณบทว่า วิชฺชาจรณสมฺปนฺโณ]
 
opanayigo
วันที่  5 พ.ค. 2552
หมายเลข  12211
อ่าน  2,224

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๑ ภาค ๑ - หน้าที่ ๑๙๓

[อรรถาธิบายพุทธคุณบทว่า  วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน] อนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ชื่อว่า ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ก็เพราะทรงเพียบพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ในวิชชาและจรณะนั้น วิชชา ๓ ก็ดี วิชชา ๘ ก็ดี  ชื่อว่าวิชชา

วิชชา ๓ พึงทราบตามนัยที่ตรัสไว้ในภยเภรวสูตรนั่นแล. 

วิชชา ๘ ในอัมพัฏฐสูตร  ก็ในวิชชา ๓ และวิชชา  ๘ นั้น วิชชา ๘  พระองค์ตรัสประมวลอภิญญา ๖  กับวิปัสสนาญาณและมโนมยิทธิเข้าด้วยกัน. 

ธรรม  ๑๕  นี้คือ สีลสังวร  ความเป็นผู้มีทวารอันคุ้มครองแล้ว ในอินทรีย์ทั้งหลาย ความเป็นผู้รู้ประมาณในโภชนะ  ชาคริยานุโยค สัทธรรม ๗   

ณาน ๔ พึงทราบว่า ชื่อว่าจรณะ. จริงอยู่ธรรม  ๑๕ นี้แหละ  พระองค์ตรัสเรียกว่า จรณะ เพราะเหตุที่เป็นเครื่องดำเนินคือเป็นเครื่องไปสู่ทิศ คืออมตธรรมของพระอริยสาวก เหมือนอย่างที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า  ดูก่อนมหานาม  พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้  ย่อมเป็นผู้มีศีล  ดังนี้เป็นต้น. 

ผู้ศึกษาพึงทราบความพิสดาร. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประกอบด้วย วิชชาเหล่านี้และด้วยจรณะนี้ เพราะฉะนั้น ท่านจึงเรียกว่า ผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชา และจรณะในความถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะนั้น ความถึงพร้อมด้วยวิชชา ยังความที่พระผู้มีพระภาคเจ้าเป็นพระสัพพัญญูให้เต็มอยู่   ความถึงพร้อมด้วยจรณะยังความที่พระองค์เป็นผู้ประกอบด้วยพระมหากรุณาให้เต็มอยู่.  พระผู้มีพระภาคเจ้านั้นทรงรู้จักสิ่งที่เป็นประโยชน์ และมิใช่ประโยชน์แก่สรรพสัตว์ ด้วย  ความเป็นสัพพัญญู  แล้วทรงเว้นสิ่งที่มิใช่ประโยชน์เสีย ด้วยความเป็นผู้ประกอบด้วยพระมหากรุณา  ทรงชักนำในสิ่งที่เป็นประโยชน์เหมือนอย่างผู้ที่ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะฉะนั้นแล. 

เพราะเหตุนั้น เหล่าสาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น จึงเป็นผู้ปฏิบัติดี  หาเป็นผู้ปฏิบัติชั่วไม่  พวกสาวกของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น  หาเป็นผู้ปฏิบัติชั่วเหมือนอย่างเหล่าสาวกของพวกบุคคลผู้มีวิชชาและจรณะวิบัติ  ทำตนให้เดือดร้อนเป็นต้นฉะนั้นไม่. 


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
suwit02
วันที่ 6 พ.ค. 2552

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
คุณ
วันที่ 18 ส.ค. 2552

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
ประสาน
วันที่ 1 ต.ค. 2562

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ