จำแนกอินทริย ได้หลายนัย


         ถ้าท่านผู้ฟังศึกษาเองจากพระไตรปิฎกหรืออรรถกถา   ก็จะเห็นได้ว่า การจำแนกอินทรียะ    หรือว่าการนับจำนวนของอินทรียะ ๒๒ นี้    ก็อาจจะนับได้หลายนัย    เช่น   รูปที่เป็นอินทรีย์หรืออินทรียะมี ๘    นามที่เป็นอินทรีย์ก็มี ๘   เช่นเดียวกัน    โดยนับองค์ธรรม   ได้แก่   ชีวิตินทรียะ ๑    มนินทรียะ ๑    เวทนินทรียะ ๑    สัทธินทรียะ ๑    วิริยินทรียะ ๑    สตินทรียะ ๑    สมาธินทรียะ ๑     ปัญญินทรียะ ๑

         ถ้านับโดยย่อ    ไม่จำแนกปัญญาออกเป็น ๔   และไม่จำแนกเวทนาออกเป็น ๕   ถ้านับชีวิตินทรียะ ๑          มนินทรียะ ๒    เวทนินทรียะ ๓    สัทธินทรียะ ๔    วิริยินทรียะ ๕    สตินทรียะ ๖    สมาธินทรียะ ๗    ปัญญินทรียะ ๘

         ก็เป็นนามอินทรีย์ก็มี ๘    รูปอินทรีย์ ก็มี ๘   ได้ใช่ไหม     เพราะเหตุว่าการศึกษาสภาพธรรมนี้   ศึกษาเพื่อให้เข้าใจให้ถูก    ส่วนการที่จะแสดงจำนวนโดยวิธีต่าง ๆ     ก็แล้วแต่ว่าจะแสดงโดยจำนวน ๒๒   หรือว่าจะแสดงโดยจำนวนที่เป็นรูป     ที่เป็นอินทรีย์ ๘   นามอินทรีย์ ๘   ก็ได้ หรือว่าจะแสดง   รูปอินทรีย์ ๗   นามอินทรีย์ ๑๔    นามและรูปอินทรีย์ ๑   ก็ได้    ถ้าเข้าใจโดยถูกต้องแล้ว    ไม่ว่าเพราะผู้มีพระภาคทรงแสดงโดยอย่างไร   ก็สามารถที่จะพิจารณาและเข้าใจได้

     


    หมายเลข 6014
    ปรับปรุง 27 ส.ค. 2558