ชีวิตินทรีย์อุปถัมภ์สหชาตธรรมให้เป็นไปได้


         สำหรับวันนี้ก็ขอต่อเรื่องของชิวิตินทรียะ   ซึ่งเมื่อกี้ถามถึง   

         ข้อความในอัฏฐสาลินี   อธิบายชีวิตินทรียะ   มีข้อความว่า

         สภาวะที่ชื่อว่าอายุ    เพราะทำให้สหชาตธรรมเป็นไปได้    จริงอยู่เมื่ออายุมีอยู่    ธรรมทั้งหลายก็ดำเนินไป     คือเป็นไปได้   

         อนึ่ง    เพราะเมื่ออายุมีอยู่เท่านั้น    ธรรมเหล่านี้จึงตั้งอยู่ได้  เป็นไปได้   ให้เป็นไปได้     ดำเนินไปได้    หล่อเลี้ยงอยู่ได้

         ท่านผู้ฟังมีชีวิตอยู่    หมายความว่า    ยังมีอายุอยู่หรือเปล่า    ยังไม่สิ้นอายุใช่ไหม   คือยังมีความเป็นไปได้

         สำหรับนามชีวิตินทรีย์    ก็ทำให้สหชาตธรรม คือ เจตสิกซึ่งเกิดร่วมกันและจิตเป็นไปได้   

         ชีวิตินทรียะที่เป็นเจตสิกเกิดพร้อมกับจิตและเจตสิกทุกดวง     เพราะฉะนั้นก็เป็นสหชาตธรรมซึ่งอุปถัมภ์ให้สภาพธรรมที่เกิดร่วมด้วยเป็นไปได้    ฉะนั้นจึงมีข้อความว่า

         อนึ่ง    เพราะเมื่ออายุมีอยู่เท่านั้น   ธรรมเหล่านี้จึงตั้งอยู่ได้    เป็นไปได้     ให้เป็นไปได้    ดำเนินไปได้    หล่อเลี้ยงอยู่ได้

         ไม่ว่านามหรือรูปธรรมมีอายุทั้งนั้นขณะที่ยังไม่ดับไป    จิตเกิดดับเร็ว    เพราะเหตุว่าจิตมีอายุ   คือ อนุขณะสั้น ๆ เพียง ๓ ขณะ ได้แก่ อุปาทขณะ ขณะที่เกิดขึ้น    ฐิติขณะ ขณะที่ยังไม่ดับ    และภังคขณะ    คือ ขณะที่ดับ    เร็วมาก    แต่ตราบที่จิตตั้งอยู่    ก็เพราะชีวิตินทรียเจตสิกเกิดร่วมด้วยในขณะนั้น     อุปถัมภ์ให้นามธรรมซึ่งชีวิตินทรียเจตสิกเกิดร่วมด้วย   ดำรงอยู่    ตามอายุของสภาพธรรมนั้น ๆ     คือ ถ้าเป็นนามธรรมก็มี ๓ ขณะย่อย ได้แก่  อุปาทขณะ   ฐิติขณะ   และภังคขณะ


    หมายเลข 6005
    27 ส.ค. 2558