ชีวิตินทรีย์อุปถัมภ์สหชาตธรรมให้เป็นไปได้


    สำหรับวันนี้ก็ขอต่อเรื่องของชิวิตินทรียะ   ซึ่งเมื่อกี้ถามถึง   

       ข้อความในอัฏฐสาลินี  อธิบายชีวิตินทรียะ  มีข้อความว่า

       สภาวะที่ชื่อว่าอายุ   เพราะทำให้สหชาตธรรมเป็นไปได้   จริงอยู่เมื่ออายุมีอยู่   ธรรมทั้งหลายก็ดำเนินไป   คือเป็นไปได้   

       อนึ่ง   เพราะเมื่ออายุมีอยู่เท่านั้น   ธรรมเหล่านี้จึงตั้งอยู่ได้  เป็นไปได้  ให้เป็นไปได้   ดำเนินไปได้   หล่อเลี้ยงอยู่ได้

    ท่านผู้ฟังมีชีวิตอยู่   หมายความว่า   ยังมีอายุอยู่หรือเปล่า   ยังไม่สิ้นอายุใช่ไหม  คือยังมีความเป็นไปได้

    สำหรับนามชีวิตินทรีย์   ก็ทำให้สหชาตธรรม คือ เจตสิกซึ่งเกิดร่วมกันและจิตเป็นไปได้   

    ชีวิตินทรียะที่เป็นเจตสิกเกิดพร้อมกับจิตและเจตสิกทุกดวง   เพราะฉะนั้นก็เป็นสหชาตธรรมซึ่งอุปถัมภ์ให้สภาพธรรมที่เกิดร่วมด้วยเป็นไปได้   ฉะนั้นจึงมีข้อความว่า

       อนึ่ง   เพราะเมื่ออายุมีอยู่เท่านั้น  ธรรมเหล่านี้จึงตั้งอยู่ได้   เป็นไปได้   ให้เป็นไปได้   ดำเนินไปได้   หล่อเลี้ยงอยู่ได้

    ไม่ว่านามหรือรูปธรรมมีอายุทั้งนั้นขณะที่ยังไม่ดับไป   จิตเกิดดับเร็ว   เพราะเหตุว่าจิตมีอายุ  คือ อนุขณะสั้น ๆ เพียง ๓ ขณะ ได้แก่ อุปาทขณะ ขณะที่เกิดขึ้น   ฐิติขณะ ขณะที่ยังไม่ดับ   และภังคขณะ   คือ ขณะที่ดับ   เร็วมาก   แต่ตราบที่จิตตั้งอยู่   ก็เพราะชีวิตินทรียเจตสิกเกิดร่วมด้วยในขณะนั้น   อุปถัมภ์ให้นามธรรมซึ่งชีวิตินทรียเจตสิกเกิดร่วมด้วย  ดำรงอยู่   ตามอายุของสภาพธรรมนั้น ๆ   คือ ถ้าเป็นนามธรรมก็มี ๓ ขณะย่อย ได้แก่  อุปาทขณะ  ฐิติขณะ  และภังคขณะ


    หมายเลข 6005
    27 ส.ค. 2558



    ท่านที่เปิดฟังธรรมจาก LINE แล้วพบปัญหาฟังไม่ต่อเนื่อง ให้คลิกที่ปุ่มเมนูมุมขวาบน แล้วเลือก  Open in other app  สำหรับผู้ใช้ iPhone iPad คลิกที่  Open in Safari