ญาตปริญญา ตีรณปริญญา ปหานปริญญา
ขอบคุณครับ
ค้นจาก >กระดานสนทนา > ธัมมนิทเทส
การเจริญสติปัฏฐานซึ่งเป็นการอบรมเจริญปัญญาเพื่อรู้แจ้งอริยสัจจธรรมนั้น ทำให้เกิดปริญญา คือ ปัญญารอบรู้ ๓ ขั้นคือ ญาตปริญญา ตีรณปริญญา ปหานปริญญา
ญาตปริญญา คือปัญญาที่ประจักษ์ลักษณะของนามธรรมและรูปธรรม ที่ปรากฏโดยสภาพไม่ใช่ตัวตนด้วยนามรูปปริจเฉทญาณ เป็นต้น ไปเป็นพื้นฐานให้น้อมพิจารณาลักษณะของนามธรรมและรูปธรรมอื่นๆ เพิ่มขึ้น รอบรู้ขึ้นตามลักษณะของนามธรรมและรูปธรรมที่ได้ประจักษ์แล้วในนามรูปปริจเฉทญาณ
ตีรณปริญญา คือปัญญาที่พิจารณาลักษณะของสภาพธรรมที่ปรากฏโดยเสมอกันโดยรอบรู้ ไม่เจาะจงฝักใฝ่มุ่งหวังนามธรรมและรูปธรรมใดโดยเฉพาะ เพราะรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่ปรากฏจนทั่วทั้ง ๖ ทวาร ความสมบูรณ์ของปัญญาที่รู้ชัดในความเสมอกันของนามธรรมและรูปธรรม ทำให้ประจักษ์การเกิดขึ้นและดับไปของนามธรรมและรูปธรรม ตั้งแต่สัมมสนญาณ เป็นต้นไป
ปหานปริญญา คือเมื่อพิจารณาความดับไปของนามธรรมและรูปธรรม จนประจักษ์แจ้งการดับไปของนามธรรมและรูปธรรมด้วยภังคญาณแล้ว ปัญญารอบรู้เพิ่มขึ้น ก็เริ่มคลายความยินดีในนามธรรมและรูปธรรม เพราะเห็นโทษของนามธรรมและรูปธรรมเพิ่มขึ้น เป็นปหานปริญญา เป็นต้นไป จนถึงมัคคญาณ
จากหนังสือ ... ปรมัตถธรรมสังเขป
อนุโมทนาค่ะ ที่บ้านธัมมะ กรุณาเข้ามาตอบแทนป้าจาย ซึ่งเมื่อคืนนี้ก็คิดว่า จะคัดลอกข้อความเดียวกันนี้ ใส่ในกระทู้เดิม แต่พอดีว่า อ่านพบการทักท้วงจากคุณ Suwit02 ในกระทู้เดียวกัน จึงได้ลบข้อความของป้าออกค่ะ ดีค่ะ ที่คุณตั้งกระทู้ใหม่ เพราะป้าก็เพิ่งจะว่างเข้าระบบมาได้เดี๋ยวนี้เอง มีทีมทำงานแข็งขันอย่างนี้ ก็ทำให้ปัญหาต่างๆ ได้รับการตอบอย่างทันใจคนถาม
