ทำไมเราไม่เป็นคนดีตลอดไป
มีวิธีของคนสอนนานาชนิด ศาสดาต่างๆ ให้ระงับอย่างนั้น ให้ทำอย่างนี้ และโทสะก็เช่นเดียวกัน แต่ไม่มีใครสอนเรื่องปัญญาที่จะให้รู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง นี่คือความต่างกัน
ถ้าไม่รู้สภาพธรรมตามความเป็นจริง คิดว่าละกิเลส แต่ว่าละผิดขั้น เพราะเหตุว่าการที่จะเป็นผู้ที่ไม่ติดในรูป ในเสียง ในกลิ่น ในรส ในสัมผัส ต้องบรรลุคุณธรรมถึงขั้นพระอนาคามีบุคคล
มหาอุบาสิกาวิสาขาท่านเป็นพระโสดาบัน ชีวิตของท่าน คนอื่นไม่สามารถจะรู้ได้เลย มองดูก็คงจะไม่คิดว่าท่านเป็นพระอริยเจ้า เพราะเหตุว่าไม่สามารถที่จะหยั่งรู้ถึงปัญญาของท่านได้ว่าท่านสามารถที่จะรู้แจ้งอริยสัจธรรมตามความเป็นจริง
พระพุทธศาสนาสอนเรื่องความจริงที่ลึก อย่างโลภะที่จะดับหมดเป็นสมุจเฉท คือ พระอรหันต์ ถ้ารองจากนั้นมา ก็ดับความยินดีติดข้องในรูป เสียง กลิ่น รสสัมผัส เป็นพระอนาคามี แต่ถ้าเป็นพระสกทาคามี หรือพระโสดาบัน ก็ยังมีโลภะในรูป เสียง กลิ่นรส สัมผัส
ไม่ใช่ว่าให้หนีไป ให้พยายามบังคับ ให้กด หรือให้อะไร แต่ว่าให้รู้ความจริงทุกขณะว่าสภาพธรรม เป็นธรรม ไม่ใช่เราพยายาม หรือว่าเรามีความสามารถที่จะบังคับ แต่รู้ตามความเป็นจริงว่า แต่ละคนสะสมมาไม่เหมือนกัน
แม้เราเอง วันนี้เราอาจจะเป็นคนดี พรุ่งนี้โกรธร้ายแรง ก็ได้ มาจากไหน ทำไมเราไม่เป็นคนดีตลอดไป ทำไมบางวันเราแสนจะดี แต่บางกาละ และเราก็อาจจะเป็นคนที่ไม่น่าจะเป็นอย่างนั้น ก็เป็นอย่างนั้นได้
นี้แสดงให้เห็นว่าถ้าทุกคนรู้จักตัวเอง ไม่ใช่รู้เฉพาะวันนี้ แต่จะรู้ถึงเหตุปัจจัยที่สะสมมาเนิ่นนาน จนกระทั่งเมื่อมีเหตุปัจจัยที่เหมาะสมกับสภาพธรรมใดจะเกิดขึ้น ปรากฏสภาพธรรมนั้น ก็ปรากฏ
ความเป็นจริงเป็นธรรม ไม่ใช่เรา โกรธเป็นของใคร ไม่เป็นของใคร แต่เวลาที่ไม่รู้ความจริง เวลาโกรธแล้ว เป็นเราโกรธ อย่างนี้ก็แสดงให้เห็นว่า มีความเห็นผิด มีการไม่รู้ลักษณะของสภาพธรรมตามความเป็นจริง เพราะฉะนั้น วิธีที่จะไประงับโทสะก็ดีใช้อุบายนานาประการก็ดี แต่ไม่ใช่วิธีที่จะดับกิเลสเป็นสมุจเฉท ซึ่งวิธีนี้คนอื่นก็แสดงไม่ได้ นอกจากพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
