ปัญญาทำให้พ้นทุกข์
ปัญญาทำให้พ้นทุกข์ คนที่นอนบนเตียงทองมีทุกข์ได้ถ้าไม่มีปัญญา คนที่ไม่ได้นอนบนเตียงทองมีสุขได้เพราะมีปัญญา ทุกคนจะหนีโลกธรรมไม่พ้นเลย ลาภมี เสื่อมลาภก็ต้องมีด้วย คนที่มีทรัพย์สินเงินทองมากๆ แล้วสูญหายไหม ก็ต้องมี เสื่อมลาภ มียศ เสื่อมยศ มีสุขก็ต้องมีทุกข์ มีทรัพย์สินเงินทองมากมายแต่พิการ นั่งมองเพดานกระดุกกระดิกไม่ได้ ทำอะไรไม่ได้ จะเอาเพชรนิลจินดามาใส่ก็ไม่มีความหมายอะไรทั้งสิ้นเพราะไม่สามารถที่จะใช้ทรัพย์ได้อย่างที่คนอื่นเขาแสวงหาความสุขจากทรัพย์นั้นได้
นี่ก็แสดงให้เห็นว่าอะไรดีกว่ากัน แต่ถ้าคนนั้นมีปัญญา แม้พิการ แม้ป่วยไข้ แม้ยากจน แม้เสื่อมลาภ แม้ถูกนินทา แม้อะไรก็ตาม แต่ปัญญาทำให้คนนั้นพ้นทุกข์ ไม่มีทุกข์ในขณะนั้นเพราะปัญญาเกิด เพราะฉะนั้นเราจะเอาอะไร เราจะยังคงต้องการสิ่งที่ทำให้เราติด หรือว่าต้องการขอให้มีปัญญาที่จะรู้ว่าไม่ว่าจะเป็นสิ่งที่ประณีต หรือไม่ประณีต อิฐฐารมณ์ หรืออนิฏฐารมณ์ก็ตามไม่อยู่ในอำนาจ และไม่ใช่เราด้วย เป็นจิตชั่วขณะที่เกิดขึ้นเห็น เป็นจิตชั่วขณะที่เกิดขึ้นได้ยินแล้วหมดไป แล้วก็ไม่นำความทุกข์มาให้ถ้าเรามีปัญญาเกิดในขณะนั้น
แต่ถ้าไม่มีปัญญารับรองว่าต้องห่วงใย ห่วงตัว มีทรัพย์สินก็ต้องห่วงทรัพย์สิน มีบริวารมีอะไรก็ต้องห่วงไปหมด นี่คือขณะนั้นไม่ใช่ปัญญา ถ้าเป็นปัญญาแล้วจะรู้ ว่าอะไรจะได้ ก็เพราะกรรม อะไรจะสูญเสียก็เพราะกรรม อะไรจะเกิดขึ้นก็เพราะกรรม จะเจ็บไข้ จะสุข จะทุกข์ทั้งหมดเป็นเรื่องของอนัตตา และไม่มีเราด้วย เป็นเพียงจิตชั่วขณะเดียว ขณะเดียวที่เกิดแล้วก็ดับ