ค่อยๆ เข้าใจความจริงที่เป็นอย่างนั้นแต่ไม่ได้ปรากฏเลย

ในรูป ๒๘ รูปนั้น วรรณะ คือ สี สัททะ คือ เสียง คันธะ คือ กลิ่น รสะ คือรส ปฐวี อ่อนแข็ง เตโช เย็นร้อน วาโย ตึงไหว รวมทั้งหมดเป็นโคจรรูป ๗ กับปสาทรูป ๕ คือ จักขุปสาทรูป ๑ โสตปสาทรูป ๑ ฆานปสาทรูป ๑ ชิวหาปสาทรูป ๑ กายปสาทรูป ๑ รวม ๑๒ รูปนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ๑๒ รูปหยาบนี้เป็นรูปใกล้ คือ เป็นสันติเกรูป เพราะว่าเป็นรูปซึ่งแทงตลอดได้ง่าย โดยลักษณะหมายความว่า พิจารณาได้ง่าย ... แนวทางเจริญวิปัสสนา ตอนที่ 154

รับฟัง ...

รูปปรมัตถ์มีทั้งหมด ๒๘ รูป

อ.กุลวิไล: กราบเท้าท่านอาจารย์ค่ะ สืบเนื่องจากเรื่องของ รูปใกล้ กับรูปไกล ซึ่งท่านก็แสดงเกี่ยวกับ รูปใกล้ ก็คือใกล้ต่อการพิจารณา ท่านก็มุ่งหมายถึง รูป ๑๒ รูป ซึ่งเป็นรูปหยาบ สันติเกรูป ซึ่งประกอบด้วย ปสาทรูป ๕ และวิสยรูป ๗ ซึ่งก็คืออารมณ์ ๕ นั่นเอง

ส่วนรูปไกล ก็คือรูปไกลต่อการพิจารณา ก็มุ่งหมายถึงทูเรรูป ๑๖ ซึ่งเป็นสุขุมรูป รูปที่ละเอียดทั้งหมด ดิฉันก็จะกราบท่านอาจารย์เพื่อความเข้าใจเกี่ยวกับรูปใกล้ค่ะ เพราะเมื่อกี้ท่านอาจารย์ให้ความเข้าใจเกี่ยวกับ ตา อยู่ที่ไหน? อันนี้แน่นอนเลยค่ะท่านอาจารย์ ใกล้มากใช่ไหม เพราะว่าก็ต้องอยู่ในขณะที่กลางตานั้นเอง แล้วก็ขณะนี้ที่กำลังเห็นอยู่ เห็นก็ต้องเกิดที่ตาด้วย แล้ว ตา ก็เป็นปัจจัยให้เห็นเกิดด้วย

สำหรับรูปใกล้ที่ท่านกล่าวถึงอารมณ์ ซึ่งก็ได้แก่ รูป ๗ รูป ไม่ว่าจะเป็น รูปารมณ์ สัททารมณ์ คันธารมณ์ รสารมณ์ โผฏฐัพพารมณ์ ก็ไม่พ้นมหาภูตรูป ๓ ซึ่งก็เป็นรูปที่กระทบกับปสาทรูป ดังนั้น รูปทั้งหมดที่กระทบกับปสาทรูป ก็เกิดดับที่ปสาทรูป เพราะฉะนั้น แม้แต่รูปที่เป็นรูปใกล้ก็ใกล้ค่ะท่านอาจารย์ เพราะว่าเกิดดับที่ปสาทรูป ก็จะกราบเรียนท่านอาจารย์เพื่อสอบทานความเข้าใจดิฉันค่ะ กราบท่านอาจารย์ค่ะ

ท่านอาจารย์: ก็ตรงๆ ใช่ไหม รูปที่สามารถจะรู้ได้ ใครบ้างไม่รู้ว่ามีตา!! แม้ลักษณะของตาซึ่งเป็นธรรมที่ต่างกับรูปอื่น ไม่ได้ปรากฏแต่ก็ยังรู้ว่า ตา ไม่ใช่แขน ไม่ใช่ขา ไม่ใช่แข็ง ไม่ใช่อ่อน พอที่จะพิจารณาพอที่จะเริ่มเข้าใจได้ เพราะมีขณะนี้จริงๆ แม้ไม่ปรากฏแต่รู้ว่า มีแน่นอน กับรูปที่วิการรูป เอื้อมมือไปรู้ไหมว่า มีรูปอะไร? เห็นไหม ถ้าไม่ฟังไม่เข้าใจไม่มีทางรู้ว่ารูปอะไร แม้กระนั้นปรากฏหรือเปล่า? เดินกันไปมีวิการรูปไหม รูปอ่อน รูปเบา รูปควรแก่การงาน ที่จะทำให้ก้าวไปได้ เพราะแข็งก้าวไปไม่ได้แน่ แข็งเป็นแข็งเท่านั้น

นี่ค่ะ เราถึงจะได้รู้ความต่างกันว่า รูปที่เข้าใจว่าใกล้ คือมีอยู่ในชีวิตประจำวัน แม้ยังไม่ได้ประจักษ์ลักษณะที่เป็นรูปนั้นๆ แต่ก็ยังสามารถเข้าใจได้ว่ารูปนั้นมีแน่นอน ที่ไหน เมื่อไหร่!!

อ.กุลวิไล: ค่ะ ท่านอาจารย์ รูปที่เป็นอารมณ์ ๕ นี่ก็ไม่ได้ข้ามพ้นจากปสาทรูปเลย ซึ่งก็เห็นถึงความไม่รู้ที่ยึดถือรูปที่ปรากฏทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ว่า เป็นของเราค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ๑๒ คือ ๑๒ ใช่ไหม?!

อ.กุลวิไล: ใช่ค่ะ

ท่านอาจารย์: ปนกันไม่ได้ด้วย

อ.กุลวิไล: ปนกันไม่ได้ค่ะ

ท่านอาจารย์: จักขุปสาทรูป ไม่ใช่มหาภูตรูป

อ.กุลวิไล: ไม่ใช่ค่ะ

ท่านอาจารย์: เห็นไหม ก็ค่อยๆ เข้าใจความจริงที่เป็นอย่างนั้น แต่ไม่ได้ปรากฏเลยสักอย่าง ปรากฏเป็นแขนเป็นนิ้วเป็นผม เป็นรูปใกล้หรือรูปไกล?

อ.กุลวิไล: ทั้งๆ ที่เป็นรูปที่ใกล้ แต่..

ท่านอาจารย์: กว่าจะรู้ว่า ใกล้ เพราะรูปอื่นไม่ได้ปรากฏ

อ.กุลวิไล: ค่ะ และก็ไม่ใช่ของเราจริงๆ ด้วย เพราะว่ารูปเหล่านี้เกิดแล้วดับที่ปสาทรูป ก็กราบเท้าขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะเพราะว่ายังมากด้วยความไม่รู้ ยังมีพืชเชื้อที่จะไปอบายภูมิค่ะท่านอาจารย์ในขณะที่เป็นอกุศล

ท่านอาจารย์: ไม่ประมาทค่ะ

อ.กุลวิไล: ค่ะ น่ากลัวมาก ไฟกองใหญ่

เมื่อเช้าได้ฟังที่ท่านอาจารย์กล่าว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสกับพระภิกษุเกี่ยวกับอัคคิขันธูปมสูตร ค่ะ ซึ่งก็น่ากลัวมาก

ท่านอาจารย์: เพราะเข้าใจเพียงแค่นี้ใช่ไหม แต่ถ้าประจักษ์แจ้งน่ากลัวกว่านี้ไหม?

อ.กุลวิไล: ใช่ค่ะ แค่เรื่องราวก็ยังกลัวเลยค่ะท่านอาจารย์ แล้วถ้าชีวิตจริงก็ง่ายต่อการไปอบายมากค่ะ

ท่านอาจารย์: ค่อยๆ เห็น ภัย จนกว่าจะถึงญาณที่ประจักษ์แจ้งภัย

อ.กุลวิไล: ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงว่า หนทางที่จะหมดเชื้อที่จะไปอบาย คือการอบรมเจริญสติปัฏฐานนั่นเอง กราบเท้าขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ ค่อยๆ เห็นโทษของอกุศล แต่ก็มากด้วยอกุศลในชีวิตประจำวันค่ะ

ท่านอาจารย์: จนกว่าจะมากด้วยปัญญาใช่ไหม?

อ.กุลวิไล: ค่ะ กราบขอบพระคุณค่ะท่านอาจารย์

ขอเชิญอ่านได้ที่ ..

อัคคิขันธูปมสูตร พระสูตรที่ชาวพุทธและภิกษุทุศีล ต้องรู้

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.คำปั่น ด้วยค่ะ