สัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปปะเกื้อกูลกัน [วิภังค์]
 
paderm
paderm
วันที่  16 ส.ค. 2555
หมายเลข  21564
อ่าน  1,968

พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์ เล่ม ๒ ภาค ๑ - หน้าที่ 312

     แม้ในสัมมาทิฏฐิและสัมมาสังกัปปะเล่า  ปัญญา (สัมมาทิฏฐิ)  ก็ไม่อาจวินิจฉัยอารมณ์ว่า ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา  ตามธรรมดาของตนได้  แต่เมื่อวิตก  (สัมมาสังกัปปะ) กระทบแล้ว  ๆ ให้อยู่  ก็อาจตัดสินได้อย่างไร  ?  เปรียบเหมือนเหรัญญิก (เจ้าหน้าที่ดูเงิน)  วางเหรียญกหาปณะในมือ  แม้เป็นผู้ใคร่เพื่อจะตรวจส่วนทั้งปวงของเหรียญ  ก็ไม่อาจเพื่อใช้เปลือกตาพลิกไปรอบ ๆ ได้  แต่เมื่อใช้ข้อนิ้วพลิกไป ๆ ก็อาจเพื่อแลดูข้างโน้นข้างนี้ได้ ฉันใด  ปัญญาก็ฉันนั้นเหมือนกัน ย่อมไม่อาจวินิจฉัยอารมณ์ด้วยสามารถแห่งความเป็นของไม่เที่ยงเป็นต้น ตามธรรมดาของตน  แต่ย่อมอาจวินิจฉัยอารมณ์ที่วิตกมีการยกจิตขึ้นสู่อารมณ์เป็นลักษณะ มีการทำจิตให้กระทบอารมณ์บ่อย ๆ เป็นกิจ ดุจการกระทบอยู่  และดุจจับพลิกกับไปมาให้อยู่นั่นแหละ  เพราะฉะนั้น   ในอธิการแม้นี้ สัมมาทิฏฐิเท่านั้นพระองค์ทรงสงเคราะห์ไว้ด้วยปัญญาขันธ์เพราะกำเนิดของตน  ส่วนสัมมาสังกัปปะเป็นธรรมอันพระองค์ทรงสงเคราะห์ในปัญญาขันธ์โดยกิริยา มรรคย่อมถึงการสงเคราะห์ด้วยขันธ์ ๓ เหล่านี้  ด้วยประการฉะนี้  


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
ใหญ่ราชบุรี
ใหญ่ราชบุรี
วันที่ 15 เม.ย. 2559 20:10 น.

ขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ