อุเบกขา สงเคราะห์ลงได้ข้อใดในขันธ์5 ครับ
 
govit2553
วันที่  29 ก.ค. 2555
หมายเลข  21483
อ่าน  3,485

อุเบกขา คือ เวทนา ใช่ไหม

อุเบกขา คือ สังขาร ใช่ไหม

 

อุเบกขา10ประเภท

  1. ฉฬงฺคุเปกขา อุเบกขาประกอบด้วย องค์ 6 คือ การวางเฉยในอายตนะทั้ง 6
  2. พฺรหฺมวิหารุเปกฺขา อุเบกขาในพรหมวิหาร
  3. โพชฺฌงฺคุเปกฺขา อุเบกขาในโพชฌงค์ คือ อุเบกขาซึ่งอิงวิราคะ อิงวิเวก
  4. วิริยุเปกฺขา อุเบกขาใน วิริยะ คือ ทางสายกลางในการทำความเพียร ไม่หย่อนเกินไป ไม่ตึงเกินไป
  5. สงฺขารุเปกขา อุเบกขาในสังขาร คือการไม่ยึดมั่นถือมั่นในขันธ์ 5
  6. เวทนูเปกฺขา อุเบกขาในเวทนา ไม่ใช่ทุกข์ ไม่ใช่สุข
  7. วิปสฺสนูเปกขา อุเบกขาในวิปัสสนา อันเกิดจากเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา
  8. ตตฺรมชูฌตฺตุเปกขา อุเบกขาในเจตสิก หรืออุเบกขา ที่ยังธรรมทั้งหลาย ที่เกิดพร้อมกันให้เป็นไปเสมอกัน
  9. ฌานุเปกฺขา อุเบกขาในฌาน
  10. ปาริสุทฺธุเปกฺขา อุเบกขาบริสุทธิ์จากข้าศึก คือมีสติบริสุทธิ์ เพราะอุเบกขา[1]

 



  ความคิดเห็นที่ 2  
 
khampan.a
khampan.a
วันที่ 30 ก.ค. 2555

       ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

  เมื่อได้ฟังได้ศึกษาพระธรรม สะสมความเข้าใจถูกเห็นถูกไปตามลำดับ  ก็จะมีความ

เข้าใจที่ถูกต้องยิ่งขึ้นว่า ไม่ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงแสดงพระธรรม โดยนัยใด

เรื่องใด  ก็ไม่พ้นไปจากสภาพธรรมที่มีจริง  แม้แต่ในเรื่องของอุเบกขา ก็เช่นเดียวกัน

ไม่ได้หมายถึงเพียงเวทนาที่เป็นความรู้สึกที่ไม่สุขไม่ทุกข์ คือ เฉย ๆ เท่านั้น     ยังมี

ความหมายอย่างอื่น มุ่งหมายถึงสภาพธรรมอย่างอื่นด้วย     

   ดังข้อความบางตอนที่ท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์   ได้กล่าวไว้ในเรื่องของ

อุเบกขา ๑๐   ดังต่อไปนี้ 

   "ฉฬังคุเปกขา  ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิก  ซึ่งเป็นสภาพที่วางเฉยในอารมณ์  ๖  

ของพระอรหันต์ผู้ดับกิเลสหมดสิ้นแล้ว

     พรหมวิหารุเปกขา  ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิก  ซึ่งวางเฉยเป็นกลางในสัตว์ทั้ง

หลาย       

     โพชฌังคุเปกขา  ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกที่เป็นองค์  คือ ส่วนประกอบที่ทำให้

ตรัสรู้อริยสัจธรรม

      วิริยุเปกขา  ได้แก่วิริยเจตสิกที่เป็นความเพียรถูก ซึ่งไม่ตึงนักไม่หย่อนนักในการเจริญภาวนา

      สังขารุเปกขา  ได้แก่ปัญญาเจตสิกที่วางเฉยเมื่อประจักษ์ไตรลักษณะของสังขารธรรม       

     เวทนุเปกขา   ได้แก่เวทนาเจตสิกที่ไม่รู้สึกเป็นทุกข์หรือเป็นสุข

     วิปัสสนูเปกขา   ได้แก่ปัญญาเจตสิกที่เป็นกลางในการพิจารณาอารมณ์ที่เกิดตาม

เหตุปัจจัย

    ตัตรมัชฌัตตุเปกขา  ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกที่เป็นกลาง ไม่เอนเอียงด้วยอคติ

     ฌานุเปกขา ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกในฌาน   ซึ่งคลายความฝักใฝ่ในธรรมอื่น

ที่ทำให้ไม่สงบมั่นคง  โดยเฉพาะได้แก่ตติยฌาน  (โดยจตุกกนัย)     ซึ่งคลายปีติแล้ว

     ปาริสุทธุเปกขา  ได้แก่ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกในจตุตถฌาน   (โดยจตุกกนัย)   ซึ่ง

สงบหมดจดแล้วจากข้าศึกทั้งปวง   ไม่ต้องทำกิจละองค์ฌานใดอีก"  

    ทั้งหมดนั้น เป็นเจตสิกธรรมแต่ละประเภท ๆ    เป็นสังขารขันธ์หนึ่งในขันธ์ ๕  ครับ 

...กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์  บริหารวนเขตต์ ที่เคารพยิ่ง  

 และ ขออนุโมนทนาในกุศลจิตของทุก ๆ ท่านครับ....

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
wannee.s
wannee.s
วันที่ 30 ก.ค. 2555

อุเบกขา  เป็นทั้งเวทนา   และ  สังขารขันธ์  50   อุเบกขาเกิดร่วมกับกุศลก็ได้  หรือ เกิดร่วมกับอกุศลก็ได้  อุเบกขาในที่นี้หมายถึง   เวทนาเจตสิก  ส่วนอุเบกขา  10  อย่าง ที่เป็นวิริยะก็มี   ที่เป็นปัญญาก็มีค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
paderm
paderm
วันที่ 30 ก.ค. 2555

ขออนุโมทนา อาจารย์คำปั่น อาจารย์วรรณีและทุกท่าน ครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
ผู้ร่วมเดินทาง
ผู้ร่วมเดินทาง
วันที่ 1 ส.ค. 2555

ขอบพระคุณและขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
munlita
วันที่ 3 ส.ค. 2555

กราบเรียนถามท่านอาจารย์ที่เคารพ  อุเบกขา 10 ที่ท่านอาจารย์ khampan.a ได้กล่าวข้างต้น เป็นอุเบกขาที่เกิดร่วมกับกุศลหรืออกุศลก็ได้อย่างนั้นหรือเปล่าคะ  หรือว่าเกิดได้กับกุศลเท่านั้นคะ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
paderm
paderm
วันที่ 4 ส.ค. 2555

เรียนความเห็นที่ 6 ครับ

อุเบกขา 10 มีทั้ง ที่เป็น เวนทนาเจตสิกที่เกิดกับ กุศลจิต อกุศลจิตก็ได้ รวมทั้งปัญญาเจตสิก ที่เกิดร่วมกับจิตที่ดี ที่ไม่เกิดกับอกุศล และ ตัตรมัชฌัตตตาเจตสิกที่เกิดกับจิตที่ดี ไม่เกิดกับอกุศลจิต วิริยะเจตสิกทีเ่กิดกับจิตที่ดี มีกุศลจิต เพราะฉะนั้นอุเบกขา 10 มีทั้งที่เกิดกับกุศลจิตด้วย เกิดกับ อกุศลจิตด้วย ที่เกิดกับอกุศลจิต มีอุเบกขาเวทนา ที่เป็นเวทนาเจตสิก ซึ่ง อุเบกขาเวทนา เกิดกับ จิตทุกประเภท ทั้งกุศลและอกุศล ครับ ขออนุโมทนาที่ร่วมสนทนา

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
munlita
วันที่ 5 ส.ค. 2555

ขอบพระคุณและขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
Mayura
Mayura
วันที่ 12 มิ.ย. 2560

กราบขอบพระคุณค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ