ชื่อว่าคนพาล [มังคลัตถทีปนีแปล]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  6 พ.ค. 2553
หมายเลข  16081
อ่าน  2,162

มังคลัตถทีปนีแปล เล่ม ๑ - หน้าที่ 20

[แก้พาลศัพท์]

[๑๗]  ส่วนความพิสดารในคาถาที่ ๑ นี้  ดังต่อไปนี้ : การไม่คบ  ความไม่มีคนพาลนั้นเป็นเพื่อน  ความไม่เข้าพวกด้วยคนพาลนั้น  ชื่อว่าการไม่เสพ. สัตว์เหล่าใดเหล่าหนึ่งผู้ประกอบด้วยอกุศลกรรมบถ ๑๐ มีปาณาติบาตเป็นต้น ชื่อว่า คนพาล. อีกประการหนึ่ง ครูทั้ง ๖ นี้ คือปรูณกัสสป, มักขลิโคสาล, นิครนถนาฏบุตรสญชัย เวลัฏฐบุตร, ปกุทธกัจจายนะ, อชิตเกสกัมพล, และปาปบุคคลเหล่าอื่นจากครูทั้ง ๖ นั้น มีพระเทวทัตและโกกาลิกภิกษุเป็นต้นพึงทราบว่า "คนพาล." จริงอยู่ คนเหล่านั้นแม้ทั้งหมด ท่านเรียกว่าคนพาล เพราะไม่เป็นอยู่ด้วยความเป็นอยู่ด้วยปัญญา เป็นอยู่ด้วยอาการสักว่าหายใจ. ด้วยเหตุนั้น  ในอรรถกถา*ท่านจึงกล่าวว่า"ชนเหล่าใด เป็นอยู่ อธิบายว่า ดำรงชีพอยู่ ด้วยอาการสักว่าลมหายใจเข้าออก หาใช่เป็นอยู่ด้วยปัญญาอันประเสริฐไม่ เหตุนั้น  ชนเหล่านั้น จึงชื่อว่า พาล." แม้ในสัททนีติปกรณ์ ท่านก็กล่าวไว้ว่า "พาล ธาตุ เป็นไปในอรรถว่า  ปราณ. ปราณ ก็คือความเป็นอยู่และการหายใจ; ผู้ใด ย่อมเป็นอยู่ คือยังหายในเข้าและหายใจเข้าออกอยู่มีคำที่ท่านกล่าวไว้ว่า ดำรงชีพอยู่ ด้วยอาการสักว่าหายใจเข้าออกหาเป็นอยู่ด้วยปัญญาอันประเสริฐไม่ เหตุนั้น จึงชื่อว่า พาล" 


Tag  คนพาล 

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ