ปัญหาของพระอานนท์เถระ
 
บ้านธัมมะ
วันที่  22 ก.พ. 2553
หมายเลข  15558
อ่าน  2,376

 Oo๐ ขอนอบน้อมแด่พระรัตนตรัย ๐oO

... สนทนาธรรมที่ ...

  <มูลนิธิศึกษาและเผยแพร่พระพุทธศาสนา <

พระสูตร  ที่นำมาสนทนาที่โรงเรียนมัธยมวัดดาวคนอง

วันเสาร์  ๒๗  ก.พ.  ๒๕๕๓   เวลา  ๐๙.๐๐ - ๑๒.๐๐ น.  คือ

   

ปัญหาของพระอานนทเถระ

จาก ... พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย

คาถาธรรมบท เล่ม ๑ ภาค ๒ ตอน ๓- หน้าที่ ๓๓๑

 


... นำสนทนาโดย ...

ท่านอาจารย์สุจินต์  บริหารวนเขตต์  และคณะวิทยากร

 

๔. เรื่องปัญหาของพระอานนทเถระ  [๑๕๑]

 ข้อความเบื้องต้น

  

พระศาสดา  เมื่อประทับอยู่ในพระเชตวัน ทรงปรารภปัญหาของ

พระอานนทเถระ   ตรัสพระธรรมเทศนานี้ว่า   " สพฺพปาปสฺส อกรณํ "

เป็นต้น.

กาลแห่งพระพุทธเจ้าต่างกัน แต่คำสอนเหมือนกัน

ได้ยินว่า พระเถระนั่งในที่พักกลางวัน  คิดว่า " พระศาสดาตรัส

บอกเหตุแห่งพระพุทธเจ้า ๗ พระองค์ทุกอย่าง คือ  พระชนนีและพระ-

ชนก การกำหนดพระชนมายุ ไม้เป็นที่ตรัสรู้ สาวกสันนิบาต  อัครสาวก

อุปัฏฐาก. แต่อุโบสถมิได้ตรัสบอกไว้;  อุโบสถแห่งพระพุทธเจ้าแม้

เหล่านั้นเหมือนอย่างนี้  หรือเป็นอย่างอื่น. "  ท่านจึงเข้าไปเฝ้าพระศาสดาแล้วทูลถามเนื้อความนั้น.   ก็เพราะความแตกต่างแห่งกาลแห่งพระพุทธเจ้าเหล่านั้นเท่านั้น   ได้มีแล้ว,   ความแตกต่างแห่งคาถาไม่มี;  ด้วยว่า  พระสัมมาสัมพุทธเจ้า  พระนามว่าวิปัสสี  ได้ทรงกระทำอุโบสถในทุกๆ ๗ ปี,   เพราะพระโอวาทที่พระองค์ประทานแล้วในวันหนึ่งเท่านั้น  พอไปได้ ๗ ปี, พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระนามว่าสิขีและเวสสภู ทรงกระทำอุโบสถในทุกๆ ๖ ปี. (เพราะพระโอวาทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้ง ๒ พระองค์นั้นทรงประทานในวันหนึ่งเท่านั้น พอไปได้๖ ปี)  พระสัมมาสัมพุทธเจ้า  พระนามว่ากกุสันธะ  และ  โกนาคมนะได้ทรงกระทำอุโบสถทุกๆ ปี,   (เพราะพระโอวาทที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๒ พระองค์นั้น ทรงประทานในวันหนึ่งเท่านั้น  พอไปได้ปีหนึ่งๆ );พระกัสสปทสพล  ได้ทรงกระทำอุโบสถทุกๆ ๖ เดือน,  เพราะพระโอวาทที่พระองค์ทรงประทานในวันหนึ่ง พอไปได้ ๖ เดือน;  ฉะนั้นพระศาสดา  จึงตรัสความแตกต่างกันเเห่งกาลนี้ของพระพุทธเจ้าเหล่านั้นแล้ว   ตรัสว่า  " ส่วนโอวาทคาถาของพระพุทธเจ้าเหล่านั้น  เป็นอย่างนี้นี่แหละ."  ดังนี้แล้ว เมื่อจะทรงกระทำอุโบสถแห่งพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์   ซึ่งเป็นอันเดียวกันทั้งนั้นให้แจ่มแจ้ง  จึงได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า :-

๔.  สพฺพปาปสฺส  อกรณ กุสลสฺสูปสมฺปทา

สจิตฺตปริโยทปน เอต พุทฺธาน สาสน.

ขนฺตี  ปรม  ตโป  ตีติกฺขา

นิพฺพาน  ปรม  วทนฺติ  พุทฺธา

น  หิ  ปพฺพชิโต  ปรูปฆาตี

สมโณ  โหติ  ปร  วิเหฐยนฺโต.

อนูปวาโท  อนูปฆาโต ปาติโมกฺเข  จ  สวโร

มตฺตญฺญุตา  จ  ภตฺตสฺมึ   ปนฺตญฺจ  สยนาสน

อธิจิตฺเต  จ  อาโยโค   เอต  พุทฺธาน  สาสน.

" ความไม่ทำบาปทั้งสิ้น  ความยังกุศลให้ถึงพร้อม ความทำจิตของตนให้ผ่องใส นี่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย. ความอดทนคือความอดกลั้น  เป็นธรรมเผาบาปอย่างยิ่ง ท่านผู้รู้ทั้งหลายย่อมกล่าวพระนิพพานว่าเป็นเยี่ยม,  ผู้ทำร้ายผู้อื่น ไม่ชื่อว่าบรรพชิต   ผู้เบียดเบียนผู้อื่นอยู่ ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะ.    ความไม่กล่าวร้าย ๑    ความไม่ทำร้าย  ๑

   ความสำรวมในพระปาติโมกข์ ๑    ความเป็นผู้รู้ประมาณในภัตตาหาร ๑   ที่นอนที่นั่งอันสงัด ๑
 
   ความประกอบโดยเอื้อเฟื้อในอธิจิต  ๑ นี่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย. "

 


  ความคิดเห็น 1  
 
prachern.s
วันที่ 22 ก.พ. 2553

แก้อรรถ 

บรรดาบทเหล่านั้น  บทว่า สพฺพปาปสฺส  ได้แก่ อกุศลกรรมทุก

ชนิด. การยังกุศลให้เกิดขึ้น ตั้งแต่ออกบวชจนถึงพระอรหัตมรรค  และ

การยังกุศลที่ตนให้เกิดขึ้นแล้วให้เจริญ ชื่อว่า  อุปสมฺปทา.  การยังจิตของตนให้ผ่องใสจากนิวรณ์ทั้ง ๕ ชื่อว่า สจิตฺตปริโยทปน.

บาทพระคาถาว่า  เอต  พุทฺธานสาสน๑  โดยอรรถว่า  นี้เป็นวาจาเครื่องพร่ำสอนของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์.

บทว่า ขนฺติ ความว่า  ขึ้นชื่อว่าความอดทน กล่าวคือ  ความอด

กลั้นนี้  เป็นตบะอย่างยอดยิ่ง  คืออย่างสูงสุดในพระศาสนานี้.

บาทพระคาถาว่า  นิพฺพานํ  ปรมวทนฺติ พุทฺธา  ความว่า  พุทธ-

บุคคลทั้ง  ๓  จำพวกนี้  คือ  พระพุทธะจำพวก ๑  พระปัจเจกพุทธะจำพวก ๑  พระอนุพุทธะจำพวก ๑  ย่อมกล่าวพระนิพพานว่า  " เป็นธรรมชาติอันสูงสุด. "

บทว่า น  หิ  ปพฺพชิโต โดยความว่า  บุคคลผู้ที่ล้างผลาญบีบคั้นสัตว์อื่นอยู่  ด้วยเครื่องประหารต่างๆ มีฝ่ามือเป็นต้น  ชื่อว่า  ผู้ทำร้ายผู้อื่นไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต.  บทว่า สมโณ ความว่า บุคคลผู้ยังเบียดเบียนสัตว์อื่นอยู่   โดยนัยที่กล่าวแล้วนั่นแหละ  ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะด้วยเหมือนกัน. การไม่ติเตียนเอง  และการไม่ยังผู้อื่นให้ติเตียน  ชื่อว่า  อนูปวาโท.  การไม่ทำร้ายเอง  และการไม่ใช้ผู้อื่นให้ทำร้าย  ชื่อว่า อนูปฆาโต.

   บทว่า ปาติโมกฺเข ได้แก่ ศีลที่เป็นประธาน. การปิด ชื่อว่า สวโร.

ความเป็นผู้รู้จักพอดี คือความรู้จักประมาณ  ชื่อว่า  มตฺตญฺญุตา.  บทว่า  ปนฺติ  ได้แก่   เงียบ.   บทว่า  อธิจิตฺเต  ความว่า ในจิตอันยิ่งกล่าว คือ จิตที่สหรคตด้วยสมาบัติ  ๘.  การกระทำความเพียร ชื่อว่าอาโยโค.  บทว่า  เอต  ความว่า นี่เป็นคำสอนของพระพุทธเจ้าทุกๆ พระองค์.  ก็ในพระคาถานี้  พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสศีลอันเป็นไปทางวาจา ด้วยอนูปวาท ตรัสศีลอันเป็นไปทางกาย  ด้วยอนูปฆาต.  ตรัสปาติโมกขสีลกับอินทริยสังวรสีล  ด้วยคำนี้ว่า ปาติโมกฺเข  จ  สวโร.ตรัสอาชีวปาริสุทธิสีลและปัจจัยสันนิสิตสีล   ด้วยมัตตัญญุตา,  ตรัสเสนาสนะอันสัปปายะ ด้วยปันตเสนาสนะ, ตรัสสมาบัติ  ๘ ด้วยอธิจิต.ด้วยประการนี้   สิกขาแม้ทั้ง ๓ ย่อมเป็นอันพระองค์ตรัสแล้วด้วยพระคาถานี้ทีเดียว  ฉะนี้แล.

ในกาลจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดา-

ปัตติผลเป็นต้น  ฉะนี้แล.

เรื่องปัญหาของพระอานนทเถระ  จบ.

 

 
  ความคิดเห็น 2  
 
จักรกฤษณ์
วันที่ 22 ก.พ. 2553

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็น 3  
 
khampan.a
khampan.a
วันที่ 22 ก.พ. 2553
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น ข้อความโดยสรุป

เรื่องปัญหาของพระอานนท์เถระ   -------------------------------  ท่านพระอานนท์เถระ  คิดว่า   พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสบอกถึงพระชนนี(พระมารดา)และพระชนก(พระบิดา) การกำหนดพระชนมายุ  ต้นไม้เป็นที่ตรัสรู้  สาวกสันนิบาต(การประชุมพระสาวก)  อัครสาวก และภิกษุผู้อุปัฏฐาก  ของพระพุทธเจ้า ๗ พระองค์  (พระพุทธเจ้าพระนามว่าวิปัสสี สีขี เวสสภู  กกุสันธะ โกนาคมนะ กัสสปะ   และ  พระสมณ-โคดม) แต่มิได้ตรัสบอกอุโบสถไว้  อุโบสถของพระพุทธเจ้าทั้งหลายเหล่านั้นเหมือนกันหรือเป็นอย่างอื่น ท่านจึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า   ทูลถามพระองค์ถึงเรื่องดังกล่าว พระผู้มี-พระภาคเจ้าได้ตรัสว่า  กาลเท่านั้นที่แตกต่างกัน   แต่โอวาทคาถาของพระพุทธเจ้าทั้งหลายเหมือนกัน ไม่แตกต่างกัน.    ขอเชิญคลิกอ่านข้อความเพิ่มเติมเพื่อความเข้าใจที่ถูกต้องยิ่งขึ้น ที่นี่ครับ

ความลึกซึ้งของ....การไม่ทำบาป การยังจิตของตนให้ผ่องใส ฯลฯ  ...ขออนุโมทนาในกุศลจิตของทุกๆ ท่านครับ...
 
  ความคิดเห็น 4  
 
พุทธรักษา
วันที่ 23 ก.พ. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็น 5  
 
aditap
aditap
วันที่ 23 ก.พ. 2553

   ขออนุโมทนาครับ    

 
  ความคิดเห็น 6  
 
Buppha
วันที่ 23 ก.พ. 2553

ขออนุโมทนาค่ะุ

 
  ความคิดเห็น 7  
 
captpok
วันที่ 24 ก.พ. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็น 8  
 
Jans
Jans
วันที่ 25 ก.พ. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 9  
 
ING
วันที่ 25 ก.พ. 2553

สาธุ สาธุ สาธุ ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 10  
 
pornpaon
วันที่ 25 ก.พ. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 11  
 
orawan.c
orawan.c
วันที่ 26 ก.พ. 2553

ขอบคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 12  
 
เมตตา
เมตตา
วันที่ 26 ก.พ. 2553

....    ....ขออนุโมทนาค่ะ....

 
  ความคิดเห็น 13  
 
คุณ
วันที่ 28 ก.พ. 2553

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 14  
 
kullawat
วันที่ 21 ส.ค. 2561

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ