ความจริงแห่งชีวิต [173] บัญญัติ
 
พุทธรักษา
วันที่  30 ก.ย. 2552
หมายเลข  13779
อ่าน  607

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นปรมัตถธรรมสังเขป จิตตสังเขป และ ภาคผนวก

โดย อาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์จัดพิมพ์เผยแพร่ โดย คณะกรรมการ ศิลปะและวัฒนธรรม สภาผู้แทนราษฎรเนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนม์พรรษา ครบ ๗๕ พรรษาพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๔๕บัญญัติ

ถาม
บัญญัติ เป็นอารมณ์ของ-อกุศลจิต ได้ไหม.?
ตอบ
ได้ และ เป็นอยู่เป็นประจำ.!

โลภมูลจิตเกิด-พอใจในบัญญัติ เช่น พอใจ-ในบุคคล ต่างๆ หรือ โทสมูลจิตเกิด-ไม่พอใจในบัญญัติ เช่น ไม่พอใจ-ในบุคคลต่างๆ เป็นต้น.
ฉะนั้น บัญญัติ จึงเป็นอารมณ์ของอกุศลจิตได้ทุกประเภทและ บัญญัติ ก็เป็นอารมณ์ของกุศลจิตได้เช่น ขณะให้ทาน รักษาศีล อบรมความสงบของจิต เป็นต้น.
นอกจาก สติปัฏฐาน และ ปัญจทวารวิถีจิต แล้วจิต-ขณะอื่น ย่อมมี-บัญญัติ เป็นอารมณ์ ได้.!
การที่จะรู้ว่า สภาพธรรมใด เป็น ปรมัตถธรรม นั้นต้องอาศัย การอบรมเจริญสติปัฏฐาน เท่านั้น จึงจะรู้ได้ฉะนั้น ถ้าขณะใด สติปัฏฐานไม่เกิด ขณะนั้นก็ไม่มีการศึกษาพิจารณาสังเกต ลักษณะของสภาพธรรม ที่เป็น ปรมัตถธรรม.
ชีวิตปกติ ตามความเป็นจริง ไม่มีใครสามารถที่จะยับยั้งไม่ให้จิตเกิดขึ้น รู้บัญญัติได้แต่ สามารถที่จะอบรมเจริญปัญญา จนรู้ว่า ขณะที่มีบัญญัติเป็นอารมณ์คือ จิต ซึ่งเป็นนามธรรม-ที่กำลังรู้บัญญัติ.!
ด้วยเหตุนี้ การอบรมเจริญสติปัฏฐาน จึงไม่ใช่ความพยายามที่จะไม่คิดอะไรเลยหรือ พยายามที่จะไม่รู้ ว่า สิ่งที่กำลังปรากฏทางทวารต่างๆ นั้นเป็นอะไร.!
ถ้าพยายามที่จะทำเช่นนั้น ก็ไม่สามารถที่จะรู้ลักษณะของนามธรรม ว่าขณะที่กำลังมีบัญญัติเป็นอารมณ์ คือ ขณะที่จิต และ เจตสิกเกิดขึ้นและ มีบัญญัติเป็นอารมณ์ในขณะนั้น.
เมื่อมีปัจจัยให้สติปัฏฐานเกิดขึ้นสติ ระลึก ตรงลักษณะของ "นามธรรมที่กำลังคิดนึก" ซึ่งเป็นลักษณะของนามธรรมชนิดหนึ่ง เป็นธาตุรู้ สภาพรู้ อาการรู้ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน.
และ ยังรู้สภาพที่เป็นอนัตตาของธรรมทั้งหลาย ว่าไม่สามารถที่จะยับยั้งจิตไม่ให้เกิดขึ้น นึกคิดเรื่องราว บัญญัติต่างๆ ได้.
ฉะนั้นปัญญา จึงต้องรู้ทั่ว ในลักษณะของนามธรรมต่างๆ ที่มีอารมณ์ต่างๆ ทั้งทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย และ ทางใจจึงจะหมดความสงสัย ในลักษณะของนามธรรม ได้.
.
ขออนุโมทนาขออุทิศกุศลแด่คุณพ่อ คุณแม่ และ สรรพสัตว์.


  ความคิดเห็น 1  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 18 ก.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ