มธุปิณฑิกสูตร
 
Khaeota
วันที่  30 ก.ย. 2552
หมายเลข  13785
อ่าน  932
 
      พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 208

                   ข้อความบางตอนจาก อรรถกถา มธุปิณฑิกสูตร

        บทว่า  สขา  ในบทว่า   ปปญฺจสญฺา- 

สขา  นั้น  ได้แก่ส่วน.  บทว่า   ปปฺจสญฺา   ได้แก่  สัญญาอันประกอบ

ด้วยเครื่องเนิ่นช้า   คือ   ตัณหา   มานะ   และทิฏฐิ.      อนึ่ง   เครื่องเนิ่นช้านั้น 

เทียว    ตรัสด้วยชื่อว่า  สัญญา    เพราะฉะนั้น     ในบทนี้จึงมีอธิบายอย่างนี้ว่า

ส่วนแห่งเครื่องเนิ่นช้า.   

      พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 200

       ๑.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  จักขุวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยตาและ

รูป  เพราะประชุมธรรม ๓ ประการ  จึงเกิดผัสสะ   เพราะผัสสะเป็นปัจจัย   จึง

เกิดเวทนา  บุคคลเสวยเวทนาอันใด   ก็จำเวทนาอันนั้น  บุคคลจำเวทนาอันใด

ก็ตรึกถึงเวทนาอันนั้น   บุคคลตรึกถึงเวทนาอันใด  ก็เนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันนั้น

บุคคลเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันใด  ส่วนแห่งสัญญาเครื่องเนิ่นช้า  ก็ครอบงำบุรุษ

เพราะเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนานั้นเป็นเหตุ  ในรูปทั้งหลายที่พึงจะรู้ด้วยตา  เป็นอดีตก็ดี

เป็นอนาคตก็ดี   เป็นปัจจุบันก็ดี.

         ๒.   ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  โสตวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยหูและ

เสียง. . .

          ๓.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย   ฆานวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยจมูก

และกลิ่น. . .

         ๔.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย   ชิวหาวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยลิ้น

และรส. . .

         ๕.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย     กายวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยกาย

และโผฏฐัพพะ. . .

         ๖.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  มโนวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยใจและ

ธรรมารมณ์    เพราะประชุมธรรม ๓ ประการ  จึงเกิดผัสสะ   เพราะผัสสะเป็น

ปัจจัยจึงเกิดเวทนา  บุคคลเสวยเวทนาอันใด  ก็จำเวทนาอันนั้น บุคคลจำเวทนา

อันใด  ก็ตรึกถึงเวทนาอันนั้น  บุคคลตรึกถึงเวทนาอันใด ก็เนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอัน

นั้น  บุคคลเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันใด  ส่วนแห่งสัญญาเครื่องเนิ่นช้า   ก็ครอบงำ

บุรุษ    เพราะเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนานั้นเป็นเหตุ     ในธรรมารมณ์ทั้งหลายที่จะพึง

รู้ได้ด้วยใจ  เป็นอดีตก็ดี  เป็นอนาคตก็ดี   เป็นปัจจุบัน                                ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม


Tag  ธรรม เครื่องเนิ่นช้า

  ความคิดเห็นที่ 1  
 
suwit02
วันที่ 30 ก.ย. 2552

สาธุ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ