มธุปิณฑิกสูตร
 
Khaeota
วันที่  30 ก.ย. 2552
หมายเลข  13785
อ่าน  1,003
 
  พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 208

  ข้อความบางตอนจาก อรรถกถา มธุปิณฑิกสูตร

บทว่า  สขา  ในบทว่า  ปปญฺจสญฺา- 

สขา  นั้น  ได้แก่ส่วน.  บทว่า  ปปฺจสญฺา  ได้แก่  สัญญาอันประกอบ

ด้วยเครื่องเนิ่นช้า  คือ  ตัณหา  มานะ  และทิฏฐิ.  อนึ่ง  เครื่องเนิ่นช้านั้น 

เทียว  ตรัสด้วยชื่อว่า  สัญญา  เพราะฉะนั้น  ในบทนี้จึงมีอธิบายอย่างนี้ว่า

ส่วนแห่งเครื่องเนิ่นช้า. 

  พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 200

๑.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  จักขุวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยตาและ

รูป  เพราะประชุมธรรม ๓ ประการ  จึงเกิดผัสสะ  เพราะผัสสะเป็นปัจจัย  จึง

เกิดเวทนา  บุคคลเสวยเวทนาอันใด  ก็จำเวทนาอันนั้น  บุคคลจำเวทนาอันใด

ก็ตรึกถึงเวทนาอันนั้น  บุคคลตรึกถึงเวทนาอันใด  ก็เนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันนั้น

บุคคลเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันใด  ส่วนแห่งสัญญาเครื่องเนิ่นช้า  ก็ครอบงำบุรุษ

เพราะเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนานั้นเป็นเหตุ  ในรูปทั้งหลายที่พึงจะรู้ด้วยตา  เป็นอดีตก็ดี

เป็นอนาคตก็ดี  เป็นปัจจุบันก็ดี.

๒.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  โสตวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยหูและ

เสียง. . .

๓.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  ฆานวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยจมูก

และกลิ่น. . .

๔.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  ชิวหาวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยลิ้น

และรส. . .

๕.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  กายวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยกาย

และโผฏฐัพพะ. . .

๖.  ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย  มโนวิญญาณเกิดขึ้นเพราะอาศัยใจและ

ธรรมารมณ์  เพราะประชุมธรรม ๓ ประการ  จึงเกิดผัสสะ  เพราะผัสสะเป็น

ปัจจัยจึงเกิดเวทนา  บุคคลเสวยเวทนาอันใด  ก็จำเวทนาอันนั้น บุคคลจำเวทนา

อันใด  ก็ตรึกถึงเวทนาอันนั้น  บุคคลตรึกถึงเวทนาอันใด ก็เนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอัน

นั้น  บุคคลเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนาอันใด  ส่วนแห่งสัญญาเครื่องเนิ่นช้า  ก็ครอบงำ

บุรุษ  เพราะเนิ่นช้าอยู่ที่เวทนานั้นเป็นเหตุ  ในธรรมารมณ์ทั้งหลายที่จะพึง

รู้ได้ด้วยใจ  เป็นอดีตก็ดี  เป็นอนาคตก็ดี  เป็นปัจจุบัน ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม


Tag  ธรรม เครื่องเนิ่นช้า
  ความคิดเห็น 1  
 
suwit02
วันที่ 30 ก.ย. 2552

สาธุ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ