อกุศลฌาน [โคปกโมคคัลลานสูตร]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  25 พ.ค. 2552
หมายเลข  12463
อ่าน  1,342

พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ เล่ม ๓ ภาค ๑ - หน้าที่ 162


ข้าแต่ท่านพระอานนท์  ข้าพเจ้าขอเล่าถวาย  สมัยหนึ่งท่านพระโคดมพระองค์นั้น
ประทับอยู่ที่กูฏาคารศาลา  ในป่ามหาวัน  กรุงเวสาลี  ครั้งนั้นแล  ข้าพเจ้า

เข้าไปเฝ้าท่านพระโคดมพระองค์นั้นยังที่ประทับณ กูฏาคารศาลา  ป่ามหาวัน

 ณ  ที่นั้น  พระองค์ได้ตรัสฌานกถาโดยอเนกปริยาย  พระองค์ทั้งเป็นผู้เพ่ง

ฌานและเป็นผู้มีฌานเป็นปกติ  และก็ทรงสรรเสริญฌานทั้งปวง [๑๑๗]  อา.  ดูก่อนพราหมณ์  พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรง

สรรเสริญฌานทั้งปวงก็มิใช่  ไม่ทรงสรรเสริญฌานทั้งปวงก็มิใช่  พระองค์ไม่

ทรงสรรเสริญฌานเช่นไร  ดูก่อนพราหมณ์  ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้  มีใจ

รัญจวนด้วยกามราคะ  ถูกกามราคะครอบงำอยู่  และไม่รู้จักสลัดกามราคะอัน

เกิดขึ้นแล้ว  ตามความเป็นจริง  เธอย่อมเพ่งเล็ง  จดจ่อ  ปักใจมุ่งหมาย

เฉพาะกามราคะ  ทำกามราคะไว้ในภายใน  มีใจปั่นป่วนด้วยพยาบาท ถูกพยา-

บาทครอบงำอยู่  และไม่รู้จักสลัดพยาบาทอันเกิดขึ้นแล้ว  ตามความเป็นจริง

เธอย่อมเพ่งเล็ง  จดจ่อ  ปักใจมุ่งหมายเฉพาะพยาบาท  ทำพยาบาทไว้ในภาย-

ใน  มีใจกลัดกลุ้มด้วยถีนมิทธะ  ถูกถีนมิทธะครอบงำอยู่และไม่รู้จักสลัดถีน-

มิทธะอันเกิดขึ้นแล้ว  ตามความเป็นจริง  เธอย่อมเพ่งเล็ง  จดจ่อ  ปักใจ มุ่ง

หมายเฉพาะถีนมิทธะ  ทำถีนมิทธะไว้ในภายใน  มีใจกลัดกลุ้มด้วยอุทธัจจกุก-

กุจจะครอบงำอยู่  และไม่รู้จักสลัดอุทธัจจกุกกุจจะอันเกิดขึ้นแล้ว  ตามความ

เป็นจริง เธอย่อมเพ่งเล็ง  จดจ่อ  ปักใจ  มุ่งหมายเฉพาะอุทธัจจกุกกุจจะ  ทำ 

อุทธัจจกุกกจจะไว้ในภายใน  มีใจกลัดกลุ้มด้วยวิจิกิจฉา  ถูกวิจิกิจฉาครอบงำ

อยู่  และไม่รู้จักสลัดวิจิกิจฉาอันเกิดขึ้นแล้ว  ตามความเป็นจริง  เธอย่อมเพ่ง

เล็ง  จดจ่อ  ปักใจ  มุ่งหมายเฉพาะวิจิกิจฉา  ทำวิจิกิจฉาไว้ในภายใน ดูก่อน

พราหมณ์พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นไม่ทรงสรรเสริญฌานเช่นนี้แล.  ดู

ก่อนพราหมณ์  ก็พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงสรรเสริญฌานเช่นไรเล่า

ภิกษุในธรรมวินัยนี้  สงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม  เข้าปฐมฌาน  มีวิตก

มีวิจาร  มีปีติและสุขเกิดแต่วิเวกอยู่  เข้าทุติยฌาน  มีความผ่องใสแห่งใจภาย

ใน  มีความเป็นธรรมเอกผุดขึ้น เพราะสงบวิตกและวิจาร  ไม่มีวิตกไม่มีวิจาร

มีปีติและสุขเกิดแต่สมาธิอยู่  เป็นผู้วางเฉยเพราะหน่ายปีติ  มีสติสัมปชัญญะ

อยู่  และเสวยสุขด้วยนามกาย  เข้าตติยฌานที่พระอริยะเรียกเธอได้ว่า  ผู้วาง

เฉย  มีสติอยู่เป็นสุขอยู่  เข้าจตุตถฌาน  อันไม่มีทุกข์  ไม่มีสุข  เพราะละสุข

ละทุกข์  และดับโสมนัส  โทมนัสก่อนๆ ได้  มีสติบริสุทธิ์เพราะอุเบกขาอยู่ 

 ดูก่อนพราหมณ์  พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทรงสรรเสริญฌานเช่นนี้แล.

[๑๑๘]  ว.  ข้าแต่ท่านพระอานนท์  เป็นอันว่า  ท่านพระโคดม

พระองค์นั้น  ทรงติเตียนฌานที่ควรติเตียน  ทรงสรรเสริญฌานที่ควรสรรเสริญ

เอาละ ข้าพเจ้ามีกิจมาก  มีกรณียะมาก  จะขอลาไปในบัดนี้.

อา.  ดูก่อนพราหมณ์  ขอท่านโปรดสำคัญกาลอันควรในบัดนี้ เถิด

ต่อนั้น วัสสการพราหมณ์มหาอำมาตย์แห่งมคธรัฐ  ชื่นชมยินดีภาษิตของท่าน

พระอานนท์แล้ว  ลุกจากอาสนะหลีกไป.


  ความคิดเห็น 1  
 
suwit02
วันที่ 25 พ.ค. 2552

สาธุ

 
  ความคิดเห็น 2  
 
พรรณี
พรรณี
วันที่ 5 มิ.ย. 2554

ขออนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ