พิจารณาอย่างไร...จึงเป็นโยนิโสมนสิการ
 
พุทธรักษา
วันที่  23 ก.พ. 2552
หมายเลข  11334
อ่าน  1,981

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น.

ท่านผู้ฟัง   ผมขอถามพยัญชนะอีกประโยคหนึ่ง คือ ในพระไตรปิฎกพระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่าผู้ที่จะเจริญมรรคมีองค์ ๘ หรือการเจริญสติปัฏฐานนั้นก่อนที่จะเจริญ ต้องอาศัย "โยนิโสมนสิการ" ลักษณะของโยนิโมมนสิการ เป็นอย่างไร ลักษณะของ "การพิจารณาโดยแยบคาย" พิจารณาอย่างไรครับ

ท่านอาจารย์   ในขั้นของการฟัง รู้ว่า กิเลสมีจริง แยบคาย คือ พิจารณารู้จริงๆ ว่า กิเลสมีจริง ปัญญาเท่านั้น ที่ดับกิเลสได้ ที่ละกิเลสได้จริงๆ ไม่ใช่ กำลังใจ ไม่ใช่ สมาธิ  ไม่ใช่ ความสงบ โยนิโสมนสิการ คือ พิจารณาโดยแยบคายว่าเป็นจริง หรือ ถูกต้อง อย่างที่กล่าวนี้หรือเปล่า ถ้ากล่าวว่า กิเลสมีจริงในขณะนี้ ดับไม่ได้หรอก จริงหรือไม่จริง ถ้าใครคิดว่าจริง หมายความว่า ขณะนั้น เป็น อโยนิโสมนสิการ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ถ้ากิเลสเป็นสิ่งที่ละไม่ได้ พระองค์ก็จะไม่ทรงแสดงหนทาง ที่จะละ หรือ ดับกิเลส "โยนิโสมนสิการ" คือ พิจารณา ในสิ่งที่ได้ยินได้ฟัง ให้ถูกต้องตามความเป็นจริง ว่าที่ถูกต้องนั้น เป็นอย่างไร

ปัญญา และ กุศล เป็นสิ่งที่อบรมได้ โยนิโสมนสิการ คือ พิจารณาว่า ข้อความนี้ จริงหรือไม่จริง พระผู้มีพระภาคตรัสว่าถ้ากุศล เป็นสิ่งที่อบรมให้เจริญขึ้นไม่ได้พระองค์ก็จะไม่ทรงแสดงธรรม ให้อบรมเจริญกุศล

ท่านผู้ฟัง   "การยึดถือ" จะเอาอะไรทำลาย

ท่านอาจารย์   ปัญญา อย่างเดียวเท่านั้น ปัญญา คือ ความรู้ ความรู้ ที่รู้ลักษณะของสภาพธรรม ที่กำลังปรากฏ และต้องระลึกรู้ จนกว่าจะเข้าใจ ว่า ขณะนี้ อะไรกำลังปรากฏถ้ายังไม่ทราบว่า ขณะนี้อะไรกำลังปรากฏ ปัญญา ก็รู้ไม่ได้ เพราะว่า ปัญญารู้ลักษณะของสภาพธรรม ที่กำลังปรากฏ ตามความเป็นจริง

โดยความเป็นจริง มีแต่สภาพธรรมเป็นสภาพธรรม แต่ละอย่างๆ แต่เมื่อสติไม่ระลึก จึงไม่รู้ว่า แท้จริงแล้วไม่มีเรา ไม่มีตัวตน ไม่มีสัตว์ ไม่มีบุคคลใดๆ มีแต่สภาพธรรม  แต่ละอย่าง ที่กำลังปรากฏ แต่ละทาง เพราะฉะนั้นปัญญา ก็รู้สภาพธรรม ที่กำลังปรากฏได้จริงๆ ทางหนึ่งทางใด ทีละทางๆ ไม่ว่าจะเป็นทางตา ทางหู ทางจมูก ทางลิ้น ทางกาย  ทางใจ ซึ่งต้องปรากฏ ทีละทางๆ ตามปกติ ตามความเป็นจริงของสภาพธรรมแต่ละอย่าง แต่ละทาง นั้นๆ

ท่านผู้ฟัง   ถ้าเผลอ หลงลืมสติ

ท่านอาจารย์   เผลอ ก็ เผลอ ซิคะ บังคับบัญชาไม่ได้ค่ะ คนที่ไม่หลงลืมสติเลย คือ พระอรหันต์ เรื่องหลงลืมสติ เป็นเรื่องธรรมดาเพราะว่า กี่ภพกี่ชาติมาแล้วที่สะสมปัจจัยที่จะทำให้หลงลืมสติ ฉันใดฉะนั้น การไม่หลงลืมสติ ก็ต้องสะสมปัจจัยที่จะทำให้ไม่หลงลืมสติ  ฉันนั้น เมื่อมีปัจจัย ที่จะทำให้หลงลืมสติ ก็หลงลืมสติเมื่อสะสมปัจจัยใหม่  ที่จะทำให้สติเจริญขึ้นสติก็เกิดขึ้นบ่อยๆ เนืองๆ แต่ไม่ต้องคิดว่าจะต้องมากนะคะ แค่ไหน ก็แค่นั้น สติเกิดขณะหนึ่งก็ยังดีกว่าที่สติไม่เกิดและไม่มีการระลึกรู้สภาพธรรม เสียเลย

แนวทางเจริญวิปัสสนาโดยอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ถอดเทปโดยคุณย่าสงวน สุจริตกุล

ขออนุโมทนา




  ความคิดเห็นที่ 1  
 
orawan.c
orawan.c
วันที่ 24 ก.พ. 2552

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
สุภาพร
วันที่ 24 ก.พ. 2552
ขออนุโมทนาค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
สามมหาอำนาจ
วันที่ 24 ก.พ. 2552

ขออนุโมทนา .... สติมาปัญญาเกิด สติคือเพื่อนแท้ของชีวิต อย่าทิ้งเพื่อนนี้เพราะจะทำให้ชีวิตเศร้าหมอง หากยังไม่มีเพื่อนนี้ก็สมควรฝึกอบรมตัวเองให้มี และพัฒนาให้มีอยู่กับจิตใจนี้ตลอดเวลาก็จะดียิ่งนัก ไม่ว่าจะสุข ทุกข์ หรือเฉยๆ ก็ขอให้มีเพื่อน "สติ" นี้รู้อยู่ด้วยในทุกปัจจุบันขณะ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
จำแนกไว้ดีจ๊ะ
วันที่ 24 ก.พ. 2552
ขณะนี้ อะไรกำลังปรากฏ...โดยปรมัตถ์นั้น ไม่รู้
 
  ความคิดเห็นที่ 5  
 
พุทธรักษา
วันที่ 24 ก.พ. 2552
 
  ความคิดเห็นที่ 6  
 
K
K
วันที่ 24 ก.พ. 2552

เมื่อมีปัจจัย ที่จะทำให้หลงลืมสติ ก็หลงลืมสติเมื่อสะสมปัจจัยใหม่ ที่จะทำให้สติเจริญขึ้นสติก็เกิดขึ้นบ่อยๆ เนืองๆ


ปัจจัยที่จะทำให้สติเจริญขึ้น คือการฟังพระธรรมให้เข้าใจยิ่งขึ้น

ขอกราบอนุโมทนาท่านอาจารย์สุจินต์ฯ

และขออนุโมทนาในกุศลจิตของทุกท่านครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 7  
 
พุทธรักษา
วันที่ 24 ก.พ. 2552
อ้างอิงจาก : หัวข้อ 11334 
 
ขณะนี้ อะไรกำลังปรากฏ...โดยปรมัตถ์นั้น ไม่รู้

ถ้ามีปัจจัยให้สติปัฏฐานเกิดก็ ระลึก รู้ ลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฏ ในขณะนี้ไม่ว่าจะรู้รูปารมณ์ ทางตา  หรือ  สัททารมณ์ ทางหู เป็นต้นขณะนั้น มีปรมัตถธรรมเป็นอารมณ์อารมณ์  คือ รูป รส กลิ่น เสียง โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย (ปัญจทวารวิถีจิต) ส่วนธรรมารมณ์ รู้ได้ทางใจเท่านั้น (คือทางมโนทวารวิถีจิต) มีแต่สภาพธรรมแต่ละอย่าง ที่ปรากฏแต่ละทาง ทั้ง ๖ ทวารตามกิจของสภาพธรรมนั้นๆ ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน เป็นเพียงสภาพธรรม เท่านั้น

ส่วนทางมโนทวารวิถีจิต ก็รู้อารมณ์ต่อจากทางปัญทวารที่เพิ่งดับไป หลังจากภวังค์เกิดคั่นแล้วรู้บัญญัติก็ได้ เช่น เห็นรูป  เป็นตัวตน คน สัตว์ สิ่งต่างๆ  เป็นต้น ถ้าสติปัฏฐานไม่เกิด ก็ยึดถือ บัญญัตินั้น ว่าเป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน

ถ้าเป็นพระอริยบุคคล ขั้นพระโสดาบันขึ้นไปดับความสงสัยในสภาพธรรมเป็นสมุจเฉทแล้วท่านจะไม่มีความเห็นผิดคือ ไม่ยึดถือว่า บัญญัตินั้น เป็นสัตว์ บุคคล ตัวตน หรือรู้ปรมัตถธรรม เช่น รู้ว่า เป็นเพียงความคิดนึก จากการรู้อารมณ์ต่อจากทางปัญจทวารที่เพิ่งดับไปโดยรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่คิดนึกนั้นตามความเป็นจริงว่าสภาพธรรมนั้นๆ ไม่ใช่สัตว์ บุคคล ตัวตน ค่ะ.

 
  ความคิดเห็นที่ 8  
 
เมตตา
เมตตา
วันที่ 25 ก.พ. 2552

ถ้ายังไม่ทราบว่า ขณะนี้อะไรกำลังปรากฏ ปัญญา ก็รู้ไม่ได้ เพราะว่า ปัญญารู้ลักษณะของสภาพธรรม ที่กำลังปรากฏ ตามความเป็นจริง โดยความเป็นจริง มีแต่สภาพธรรมเป็นสภาพธรรม แต่ละอย่างๆ ปัญญาเท่านั้นที่จะรู้ลักษณะของสภาพธรรมที่กำลังปรากฎตรงตามความเป็นจริงค่ะ ไม่มีวิธีอื่นค่ะ

ขอกราบอนุโมทนาท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ และขออนุโมทนาในกุศลจิตของคุณพุทธรักษา และทุกท่านค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 9  
 
คุณ
วันที่ 25 ก.พ. 2552
ขออนุโมทนาค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 10  
 
จำแนกไว้ดีจ๊ะ
วันที่ 25 ก.พ. 2552

ความคิดเห็นที่ 7

สาธุครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 11  
 
suwit02
วันที่ 25 ก.พ. 2552

สาธุ

 
  ความคิดเห็นที่ 12  
 
Komsan
วันที่ 1 มี.ค. 2552
ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็นที่ 13  
 
สามมหาอำนาจ
วันที่ 21 เม.ย. 2552

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 14  
 
pamali
วันที่ 17 มิ.ย. 2553

กราบอนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 15  
 
pimpan
วันที่ 25 ส.ค. 2553
อนุโมทนาค่ะ
 
  ความคิดเห็นที่ 16  
 
raynu.p
วันที่ 27 ส.ค. 2553

กราบอนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 17  
 
patcharin
วันที่ 27 ส.ค. 2553

กราบอนุโมทนาท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ค่ะ

และขออนุโมทนาในกุศลจิตนองทุกๆ ท่านค่ะ

 

 
  ความคิดเห็นที่ 18  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 19 ก.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ