จะรู้ตัวจริงหรือเรื่องราว

    วรศักดิ์   อย่างนั้นท่านอาจารย์จะสอนให้เจริญสติปัฏฐานอยู่บ่อยๆ แต่ก็ทำทาน ทำศีลไปด้วย

    สุ.   ไม่ได้ให้เจริญสติปัฏฐานอย่างเดียวนี่ค่ะ กุศลทุกชนิด กุศลก็เป็นธรรมฝ่ายดี อกุศลก็เป็นธรรมฝ่ายไม่ดี แล้วก็เป็นอนัตตาทั้งหมด จะให้สติปัฏฐานเกิดโดยไม่มีกุศลอื่นก็ไม่ได้ ถ้ามีความเข้าใจที่ถูกต้อง จะให้มีกุศลอื่น  ไม่ให้สติปัฏฐานเกิดก็ไม่ได้ คือ ให้มีความเข้าใจในความเป็นอนัตตาจริงๆ แล้วไม่หวัง ถ้าหวังมากก็คือโลภะเข้ามาเป็นอาจารย์ เป็นลูกศิษย์กันต่อไปอีก

    วรศักดิ์   เคยได้ยินคำกล่าวว่า อันนี้เป็นบาทของอันนั้น ต้องทำอันนั้นก่อน ถึงจะได้อันนี้ มันจะจริงไหมครับ อย่างศีลเป็นบาทของสมถะหรือวิปัสสนา เพราะฉะนั้นต้องรักษาศีล ให้ทานก่อน ถึงจะเจริญภาวนาได้

    สุ.   แล้วคนที่เข้าใจธรรมแล้ว จะล่วงศีลไหม

    วรศักดิ์   ก็ไม่ล่วงครับ

    สุ.   ไม่ต้องห่วง ถ้ามีความเข้าใจธรรมแล้ว

    วรศักดิ์   อย่างความกตัญญู ถ้าเราจะดูในเจตสิก ๕๒ ไม่มีกตัญญูเจตสิกเลย ใช่ไหมครับ อย่างนี้จะถือว่าไม่มีองค์ธรรมหรือเปล่า

    สุ.   แต่ความกตัญญู มีไหมคะ

    วรศักดิ์   มีครับ

    สุ.   แล้วเป็นอะไร

    วรศักดิ์   เป็นอะไรสักอย่าง

    สุ.   อะไรละคะ ปรมัตถธรรมมีเท่าไร

    วรศักดิ์   มีจิต มีเจตสิก มีรูป มีนิพพาน ก็น่าจะเป็นเจตสิก  แต่ว่าไม่มีกตัญญูเจตสิก

    สุ.   ไม่มีหรอกค่ะ มีแค่ ๕๒ ไม่อย่างนั้นต้องมีเป็น ๑๐๐ เป็น ๑,๐๐๐ เป็น ๑๐,๐๐๐ เป็น ๑๐๐,๐๐๐ ไม่มีกตัญญูเจตสิก แต่มีสภาพธรรมที่เป็นโสภณเจตสิก

    วรศักดิ์   ก็คือเราหลายตัวมารวมกันแล้วตั้งชื่อใหม่หรือเปล่าครับ

    สุ.   เมื่อเป็นโสภณก็เป็นโสภณ ทำไมเราต้องไปเรียกอะไรละคะ

    วรศักดิ์   ถ้าไม่เรียก เราก็ไม่สามารถระลึกรู้ได้ว่า เป็นอะไร

    สุ.   ก็เป็นกุศลไงคะ เป็นสภาพธรรมที่ดี

    วรศักดิ์   กุศลแบบคลุมเครือ

    สุ.   ทำไมต้องเอาชื่อไปใส่ ถึงจะรู้จักตัวจริงหรือคะ นี่เราถูกหรือผิด ต้องเอาชื่อไปใส่ถึงจะรู้จักตัวจริง นี่ถูกหรือผิด

    วรศักดิ์   ถ้าไม่มีตัวจริง แล้วจะมีชื่อหรือครับ

    สุ.   มีตัวจริง ตัวจริงนี่จะเรียกอะไรก็ได้ ไม่เรียกอะไรเลยก็เป็นตัวจริงๆ

    วรศักดิ์   เรามาตั้งเพื่อให้คนรุ่นหลังระลึกได้ว่า มันเป็นอย่างนี้ ไม่ใช่อย่างนั้น

    สุ.   ค่ะ ก็เป็นกุศล

    วรศักดิ์   กุศลก็มีตั้งหลายอย่าง

    สุ.   ถูกต้อง ก็ไล่เรียงไปซิว่า กุศลมีเท่าไร แล้วปัญญาของเราก็ไปหาให้ได้ จะพ้นจากกุศลไปได้ไหมคะ

    วรศักดิ์   พ้นไปไม่ได้แน่นอน  แต่ว่า ๕๒ นี่ ตัวไหนครับ

    สุ.   ก็ตัวไหน ลองหาดูซิว่า เป็นอะไร นี่คือปัญญาของเรา เขาบอกมาให้เลยว่า กุศลเป็นกุศล ไม่ใช่อกุศล และกุศลเป็นไปในอะไรบ้าง ในอะไร เราไปหาดูให้เจอ นั่นคือปัญญาของเรา

    วรศักดิ์   สติปัฏฐานไม่เกิด คงจะแค่

    สุ.   นี่ไม่ใช่สติปัฏฐาน

    วรศักดิ์   แต่ถ้าสติปัฏฐานไม่เกิด ไม่รู้เลย

    สุ.   ไม่รู้ตัวจริง แต่รู้เรื่องราวได้ เพราะฉะนั้นจะรู้อะไร จะรู้ตัวจริง หรือจะรู้เรื่องราว

    วรศักดิ์   อยากจะรู้ตัวจริง แต่เมื่อยังรู้ไม่ได้ ก็รู้เรื่องราวไปก่อน

    สุ.   เพราะฉะนั้นเรื่องราวก็ไปหาเรื่องราวว่า เวลากุศลเกิด มีทางของกุศลกี่ทาง อะไรบ้าง

    วรศักดิ์   แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าถูกหรือผิด

    สุ.   ก็เขาบอกไว้ว่า เวลากุศลจิตเกิด ทางของกุศล ที่ตั้งของการกระทำที่เป็นกุศลมีอะไรบ้าง

    วรศักดิ์   ก็ต้องไปเรียนอีก ไปศึกษา

    สุ.   แน่นอนค่ะ ยังไม่รู้หรือคะ คิดว่ารู้แล้ว

    วรศักดิ์   คือว่า อันนั้นคือทางใช่ไหมครับ แต่ว่าตัวจริง

    สุ.   ตัวทาง ถ้าไม่มีจิต จะมีทางไหม ถ้ากุศลจิตไม่เกิด จะมีการกระทำทางกาย ทางวาจา ที่เป็นกุศลไหม

    วรศักดิ์   ก็ไม่มีครับ

    สุ.   เพราะฉะนั้นก็ต้องเป็นจิตที่เป็นกุศล แล้วก็มีกาย วาจาที่ทำให้เกิดการกระทำจากกุศลจิตนั้น

    วรศักดิ์   อาจารย์พูดแล้วเหมือนคลุมเครือมากเลยครับ

    สุ.   ไม่คลุมเครือ หาให้เจอ แล้วเป็นปัญญาของใคร แล้วถ้าหาเองเป็นปัญญาของใคร มีจิต มีเจตสิก มีการกระทำของจิต เจตสิกที่ดีไหมคะ ที่จะรู้ได้ว่า นี่เป็นการกระทำของจิต เจตสิกที่ดี มีทางไหนบ้าง อะไรบ้าง ที่รู้ว่าเป็นการกระทำของจิต เจตสิกที่ดี ไปตีเขา เป็นจิตเจตสิกที่ดีหรือเปล่า

    วรศักดิ์   ไม่ดีครับ

    สุ.   เพราะฉะนั้นทาง กิริยาอาการ วัตถุของการกระทำของจิต เจตสิกที่ดีคืออะไรบ้าง

    วรศักดิ์   ไม่ทราบครับ

    สุ.   บุญกิริยาวัตถุมีเท่าไร

    วรศักดิ์   มี ๑๐

    สุ.   แล้วเมื่อกี้บอกว่า ไม่รู้ได้อย่างไรคะ บุญ กิริยา วัตถุ ถ้ากุศลจิตเกิดก็จะมีกาย วาจาที่เป็นกุศล  กาย วาจา ใจเป็นกุศล แล้วแต่ว่าจะเป็นทางกาย หรือทางวาจา หรือทางใจ ก็หาไปว่าอยู่ตรงไหน

    วรศักดิ์   แต่นี่มันกตัญญูนะครับ

    สุ.   กตัญญูคืออะไรคะ

    วรศักดิ์   กตัญญู คือ ต้องตอบแทน

    สุ.   นั่น กตเวทีค่ะ ถ้าเป็นคนไม่คิด ปัญญาไม่เจริญ แล้วไม่ใช่ให้ไปคิดเรื่องอื่น  ที่ทำไม ทำไม แล้วรู้ไม่ได้ แต่สิ่งที่รู้ได้ คิดได้ ควรคิดให้เข้าใจขึ้น อย่างนอนหลับสนิท ไม่เห็น ไม่ได้ยิน ไม่ได้กลิ่น ไม่ได้ลิ้มรส ไม่ได้รู้สิ่งที่กระทบสัมผัส จะกตัญญูได้ไหม

    วรศักดิ์   ไม่ได้ครับ

    สุ.   เพราะฉะนั้นทางที่จะรู้ว่า กตัญญู ก็ต้องมีทางที่จะรู้ได้ว่า ขณะนั้นเป็นการรู้คุณ ทางไหน

    วรศักดิ์   ทางใจครับ

    สุ.   ค่ะ ก็มี ๖ ทาง เพราะฉะนั้นถ้าเราศึกษาธรรม เราก็รู้จักว่า ตัวธรรมจริงๆ พ้น ๖ ทางไม่ได้ แล้วทางใจเป็นอย่างไรถึงได้เป็นกตัญญูคะ

    วรศักดิ์   ก็รู้คุณ

    สุ.   ขณะนั้นคิด ไม่ใช่เห็น ไม่ใช่ได้ยิน ใช่ไหมคะ คิดก็เป็นเรื่อง ขณะนั้นคิดด้วยจิตประเภทไหน ก็สามารถจะรู้ได้

    วรศักดิ์   ประเภทกุศลจิต แต่ว่าประกอบด้วยเจตสิกอะไรไม่สามารถรู้ได้

    สุ.   ก็โสภณเจตสิก ๑๙ ถ้าประกอบด้วยปัญญา ก็เพิ่มอีก ถ้าประกอบด้วยวีรตีก็เพิ่มอีก ถ้าประกอบด้วยกรุณา หรือมุทิตาก็เพิ่มอีก ก็แล้วแต่อย่างหนึ่งอย่างใดเกิด

    วรศักดิ์   อย่างนั้นกตเวทีก็เหมือนกัน มีเจตสิก ๑๙ เหมือนกัน

    สุ.   ก็มี ๖ ทาง

    วรศักดิ์   ทางใจเหมือนกัน

    สุ.   แล้วแต่ว่าจะเป็นทางกาย หรือทางวาจา


    หมายเลข 8261
    8 ก.ย. 2558