Print 
เพื่อความฉลาดในการสะสมความรู้ในมงคล [พรรณนามงคลสูตร]
 
เมตตา
เมตตา
วันที่  23 ธ.ค. 2557
หมายเลข  25948
อ่าน  697

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ เล่ม ๑ ภาค ๑- หน้าที่ 212

ข้อความบางตอนจาก  มงคลสูตร

     พระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงจบเทศนาด้วยบทแห่งคาถาว่า ตํ  เตสํ  มงฺคลฺมุตฺตมํ.  ทรงจบอย่างไร. ทรงจบว่า ดูก่อนเทพบุตร  เพราะเหตุที่ชนผู้กระทำมงคลเช่นที่กล่าวนี้  ย่อมถึงความสวัสดีในที่ทั้งปวงอย่างนี้  ฉะนั้น  ท่านจึงถือว่า  มงคลทั้ง ๓๘ ประการ  มีการไม่คบพาลเป็นต้นนั้น สูง สุด  ประเสริฐสุด  ดีที่สุด  สำหรับชนเหล่านั้น  ผู้กระทำมงคลเช่นที่กล่าวมานี้.  ตอนสุดท้าย เทศนาที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจบอย่างนี้  เทวดาแสนโกฎิบรรลุพระอรหัต. จำนวนผู้บรรลุโสดาปัตติผล สกทาคามิผล อนาคามิผลนับไม่ได้.

     ครั้งนั้น  วันรุ่งขึ้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียก พระอานนท์เถระ มาตรัสว่า ดูก่อนอานนท์ เมื่อคืนนี้ เทวดาองค์หนึ่งเข้ามาถามมงคลปัญหา  ครั้งนั้นเราได้กล่าวมงคล ๓๘ ประการแก่เทวดาองค์นั้น

     ดูก่อนอานนท์  เธอจงเรียนมงคลปริยายนี้ ครั้นเรียนแล้วจงสอนภิกษุทั้งหลาย. พระเถระเรียนแล้วก็สอนภิกษุทั้งหลาย.  มงคลสูตรนี้นั้น อาจารย์นำสืบๆกันมา  เป็นไปอยู่จนทุกวันนี้ พึงทราบว่า ศาสนพรหมจรรย์นี้มั่นคงเจริญแพร่หลายรู้กันมากคนหนาแน่น  ตราบเท่าที่เทว ดาและมนุษย์ประกาศดีแล้ว.  เพื่อความฉลาดในการสะสมความรู้ในมงคลเหล่านั้นเอง บัดนี้จะประกอบความตั้งแต่ต้นดังนี้.

     สัตว์ทั้งหลาย ผู้ปรารถนาสุขในโลกนี้  โลกหน้า  และโลกุตรสุขเหล่านั้น  ละการคบคนพาลเสีย  อาศัยแต่บัณฑิต, บูชาผู้ที่ควรบูชา.  อันการอยู่ในปฏิรูปเทส,  และความเป็นผู้ทำ บุญไว้ในก่อน  ตักเตือนในการบำเพ็ญกุศล.  ตั้งตนไว้ชอบ   มีอัตภาพอันประดับด้วยพาหุสัจจะ  ศิลปะ  และวินัย,  กล่าวสุภาษิตอันเหมาะแก่วินัย.  ยังไม่ละเพศคฤหัสถ์ตราบใด,  ก็ชำระมูลหนี้เก่าด้วยการบำรุงมารดาบิดา,  ประกอบมูลหนี้ใหม่ด้วยการสงเคราะห์บุตรและภรรยา  ถึงความมั่งคั่งด้วยทรัพย์และข้าวเปลือก  ด้วยความเป็นผู้มีการงานไม่อากูล,  ยึดสาระแห่งโภคะด้วยทาน และสาระแห่งชีวิตด้วยการประพฤติธรรม,  กระทำประโยชน์เกื้อ กูลแก่ชนของตน  ด้วยการสงเคราะห์ญาติและประโยชน์เกื้อกูลแก่ชนอื่นๆ  ด้วยความเป็นผู้มีการงานอันไม่มีโทษ.  งดเว้นการทำร้ายผู้อื่น  ด้วยการเว้นบาป  การทำร้ายตนเอง ด้วยการระวังในการดื่มกินของเมา,  เพิ่มพูนฝ่ายกุศล  ด้วยความไม่ประมาทในธรรมทั้งหลาย, ละเพศคฤหัสถ์ด้วยความเป็นผู้เพิ่มพูนกุศล  แม้คงอยู่ในภาวะบรรพชิต ก็ยังวัตรสัมปทาไห้สำเร็จด้วยความเคารพในพระพุทธเจ้า สาวกของพระพุทธเจ้าและอุปัชฌายาจารย์เป็นต้นและด้วยความถ่อมตน,  ละความละโมภในปัจจัยด้วยสันโดษ,  ตั้งอยู่ในสัปปุริสภูมิด้วยความเป็นผู้กตัญญู,  ละความเป็นผู้มีจิตหดหู่ด้วยการฟังธรรม,  ครอบงำอันตรายทุกอย่างด้วยขันติ,  ทำคนให้มีที่พึ่ง ด้วยความเป็นผู้ว่าง่าย,  ดูการประกอบข้อปฏิบัติด้วยการเห็นสมณะ บรรเทาความสงสัยในธรรมทั้งหลาย อันเป็นที่ตั้งแห่งความสงสัย  ด้วยการสนทนาธรรม, ถึงศีลวิสุทธิ ด้วยตปะคืออินทรียสังวร  ถึงจิตตวิสุทธิ ด้วยพรหมจรรย์คือสมณธรรม และยังวิสุทธิ ๔ นอกนั้นให้ถึงพร้อม,  ถึงญาณทัสสนวิสุทธิอันเป็นปริยายแห่งการเห็นอริยสัจด้วยปฏิปทานี้  กระทำให้แจ้งพระนิพพานที่นับได้ว่าอรหัตผล,  ซึ่งครั้น กระทำให้แจ้งแล้วเป็นผู้มีจิตไม่หวั่นไหวด้วยโลกธรรม ๘ เหมือนสิเนรุบรรพต  ไม่หวั่นไหวด้วยลมและฝน ย่อมเป็นผู้ไม่เศร้าโศก ปราศจากละอองกิเลส  มีความเกษมปลอดโปร่ง  และ  ความเกษมปลอดโปร่งย่อมเป็นผู้แม้แต่ศัตรูผู้หนึ่งให้พ่ายแพ้ไม่ได้ในที่ทั้งปวง  ทั้งจะถึงความสวัสดีในที่ทุกสถาน.

     ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า

สัตว์ทั้งหลายกระทำมงคลเช่นที่กล่าวมานี้แล้ว

เป็นผู้อันมารให้พ่ายแพ้ไม่ได้ในที่ทั้งปวง  

ย่อมถึงความสวัสดีในที่ทุกสถาน

นั้นเป็นมงคลอุดมของสัตว์เหล่านั้น

จบพรรณนามงคลสูตร  แห่งปรมัตถโชติกา  อรรถกถาขุททกปาฐะ


เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ