สัมมัปปธาน ๔
 
บ้านธัมมะ
วันที่  17 ก.ย. 2551
หมายเลข  9873
อ่าน  1,288

สัมมัปปธาน  ๔

จตฺตาโร(สี่)+สมฺมา(ชอบ ถูก)+ปธาน (ความเพียร)ความเพียรชอบ๔  ประการ หมายถึงสภาพธรรม คือวิริยเจตสิกที่เกิดกับกุศลจิตที่เป็นไปในวิปัสสนาภาวนา เพราะเป็นส่วนหนึ่งของโพธิปักขิยธรรม๓๗ ประการวิริยเจตสิกที่เป็นสัมมัปปธานมีอาการ ๔  อย่างคือ ๑. สังวรปธาน เพียรระวังไม่ให้บาปอกุศลที่ยังไม่เกิดขึ้นมิให้เกิดขึ้น  ๒. ปหานปธาน เพียรละบาปอกุศลที่เกิดขึ้นแล้วมิให้เกิดขึ้นอีกต่อไป ๓. ภาวนาปธาน เพียรอบรมเจริญกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดขึ้นให้เกิดมีขึ้น ๔. อนุรักขนาปธาน เพียรรักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั่งมั่นเจริญงอกงามไพบูลย์ต่อไป

  ขณะที่สติปัฏฐานเกิดขึ้นย่อมมีสัมมัปปธานอย่างใดอย่างหนึ่งเกิดร่วมด้วยเพราะวิริยเจตสิกนั้น  เป็นได้ทั้งสัมมัปปธาน อิทธิบาท พละ อินทรีย์  โพช-ฌงค์  และมรรคมีองค์๘ แต่ระดับหรือกำลังของสภาพธรรมนั้นๆ ขึ้นอยู่กับการสะสมอบรม และต้องคล้อยตามปัญญาคือเมื่อปัญญารู้ชัดสภาพธรรมมากขึ้นสภาพธรรมต่างๆ ที่เป็นสัมปยุตตธรรมก็มีกำลังมากขึ้น และจะมีกำลังสมบูรณ์คือโพธิปักขิยธรรมพร้อมทั้ง๓๗ ประการเมื่อโลกุตรจิตเกิดขึ้น



  ความคิดเห็นที่ 1  
 
pornpaon
วันที่ 18 ก.ย. 2551

     ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
suwit02
วันที่ 21 ก.ย. 2551

     สาธุ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ

หัวข้อแนะนำ