กายวิญญัติ

กายวิญญัติ

กาย (กาย) + วิญญัติ (แสดงให้รู้ ประกาศให้รู้)

แสดงให้รู้ด้วยกาย ประกาศให้รู้ด้วยกาย หมายถึง อาการพิเศษที่ทำให้รู้ความประสงค์ได้ด้วยกาย

กายวิญญัติ เป็นอสภาวรูป คือไม่มีภาวลักษณะของตน แต่เป็นวิการหรืออาการของสภาวรูปที่เกิดจากจิด ซึ่งต้องการให้เกิดความหมายต่างๆ โดยแสดงออกมาทางกาย ในขณะที่จิตเกิดคิดขึ้นว่า "เราจักกวักมือ จักพยักหน้า จักพยักคิ้ว จักหลิ่วตา ..." ย่อมยังจิตตชรูปให้ตั้งขึ้นพร้อมกับการเกิดขึ้นของจิต วาโยธาตุที่มีจิตเป็นสมุฏฐานในภายใน แห่งรูปกลาปซึ่งอาศัยมหาภูตรูป ย่อมค้ำจุน ทรงไว้ ยังรูปกายที่เกิดพร้อมกับตนนั้น ให้เคลื่อนไหวให้เป็นไปต่างๆ ความวิการแห่งอาการที่สามารถเพื่อเป็นปัจจัยให้ค้ำจุนให้เคลื่อนไหว ให้ทรงไว้ ซึ่งรูปกลาปที่เกิดพร้อมกับวาโยธาตุที่มีจิตเป็นสมุฏฐานนั่นแหละชื่อว่า กายวิญญัติรูป

การยืน เดิน นั่ง นอน หรือทำอากัปกิริยาใดๆ ตามปกติ โดยที่ไม่มีความตั้งใจทำให้เกิดความหมาย ไม่มีกายวิญญัติ แต่มีวิการรูป