อกุศลทั้งหมด เกิดจากความไม่รู้
ความรู้ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าย่อมต่างจากบุคคลอื่น และเมื่อได้ฟังธรรม แม้บุคคลในครั้งโน้น ก็ได้รับประโยชน์อย่างประเสริฐที่สุด เพราะได้รู้ความเป็นจริง อย่างที่ท่านอาจารย์กล่าวถึง ความไม่ดี มีจริงๆ แน่ และเมื่อเกิดขึ้น ก็เป็นเหตุให้บุคคลนั้นประพฤติในสิ่งที่ไม่เหมาะควร
แต่ว่าเมื่อบุคคลนั้นได้อาศัยพระธรรมที่พระองค์ได้ตรัสรู้ ได้รู้ความเป็นจริง พ้นจากความไม่รู้ เพราะกิเลสอกุศลทั้งหมด เกิดจากความไม่รู้ความเป็นจริง อย่างบุคคลที่ประพฤติทุจริต เราจะเห็นตามสื่อ ตามข่าวคราวต่างๆ เพราะเขาไม่รู้ตามความเป็นจริงว่าอกุศลเหล่านั้น มีโทษ ไม่ได้เป็นประโยชน์แก่เขาเลย
แต่นั่นความไม่รู้ เป็นจริงอย่างนี้ เป็นเหตุให้อกุศลต่างๆ เกิดขึ้นแล้วก็มากขึ้น คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงความเป็นจริงเดี๋ยวนี้ ที่เป็นเหตุให้ผู้ฟังได้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง เพราะธรรมขณะนี้มีจริงๆ แต่ว่าถ้าไม่ฟังพระธรรมที่พระองค์ตรัสรู้ ไม่สามารถเข้าใจได้เลย
