รู้จักปรมัตถธรรมไหม
มีแข็ง แสดงให้เห็นว่า โลกที่เราคิดว่าเป็นโต๊ะแข็ง เก้าอี้แข็ง ความจริงเมื่อไม่เห็นรูปร่าง สัณฐาน สิ่งที่มีจริงคือ “แข็ง” นี่คือ “ปรมัตถ” เป็นธรรมที่เป็นปรมัตถธรรม
ถ้ามีผู้กล่าวว่า เข้าใจธรรม รู้จักธรรม แต่ไม่รู้จักปรมัตถธรรม ถูกหรือผิด เพราะว่าถ้าเข้าใจจริงๆ ธรรมจะเป็นอื่นไม่ได้ นอกจากจะเป็นปรมัตถธรรม และปรมัตถธรรมที่ดูเสมือนว่าไม่มีอะไรมากมายเลย
พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง ๓ ปิฎก และอรรถกถา ยังมีข้อความที่กล่าวถึง ปรมัตถธรรม แสดงให้เห็นว่า ถ้าไม่รู้ ก็ไม่มีอะไร แต่ถ้ารู้ ทุกอย่างอยู่ตรงนั้น จากไม่มีเลย ไม่ได้ปรากฏเลย แล้วเกิดปรากฏขึ้นได้อย่างไร ใครทำ ใครสร้าง ใครรู้ ใครไม่รู้
ต้องเป็นผู้ที่ตรงว่า เรายังไม่ได้รู้ถึงเหตุปัจจัยที่ทำให้สภาพธรรมแต่ละอย่างเกิดขึ้น แต่เราอาจจะได้ยินได้ฟัง คำว่า “อายตนะ” ได้ยินคำว่า “ธาตุ” ได้ยินคำว่า “อริยสัจ”
อายตนะ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ๖ และสีที่ปรากฏทางตา ๑ เสียงที่ปรากฏทางหู ๑ กลิ่นที่ปรากฏทางจมูก ๑ รสที่ปรากฏทางลิ้น ๑ โผฏฐัพพะที่ปรากฏทางกาย เป็นอายตนะ
เราจำได้ กล่าวชื่อได้ ธัมมารมณ์พวกนี้ กล่าวได้หมด แต่ลักษณะที่กำลังปรากฏขณะที่หลับตา แข็งปรากฏได้อย่างไร แต่ถ้าเราเข้าใจ ไม่สงสัยในความหมายของอายตนะ ต้องมีทางเฉพาะ ทางที่สภาพธรรมแต่ละอย่างจะปรากฏได้ แต่ถ้าไม่มีสภาพธรรมที่เป็นทาง สภาพธรรมแต่ละอย่างก็ปรากฏไม่ได้ ผู้ใดจะสร้างสรรค์ ทำอย่างไร บังคับอย่างไร ก็ปรากฏไม่ได้