กว่าจะมั่นคงก็ต้องค่อยๆ เข้าใจขึ้น ไม่ใช่มีแต่ชื่อ

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์กล่าวถึง เรื่องของธาตุรู้ เคยได้ฟังว่า ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวต่างๆ ความเจ็บไข้ได้ป่วย สิ่งต่างๆ จะมีไม่ได้ แต่ว่า มีเดี๋ยวนี้ ที่เป็นธาตุรู้ ท่านอาจารย์คะ ความรู้ในเรื่องของธาตุรู้นี้ เบื้องต้นเราเข้าใจว่า ธาตุรู้ เกิดรวมกันหลายชนิด การฟังเรื่องของธาตุรู้เพื่อที่จะมั่นคงในความเป็นธาตุรู้ แม้ลักษณะนั้นของธาตุรู้กำลังเกิดขึ้น ส่วนใหญ่ก็จะมุ่งที่จะไปรู้ตรงลักษณะ แต่ฟังเหมือนกับท่านอาจารย์กล่าวถึงเรื่องของการที่จะเข้าใจ มั่นคงในความเป็นธาตุรู้ อย่างนั้นหรือคะ?

ท่านอาจารย์: ได้ยินคำว่า ธาตุรู้ เข้าใจไหม?

อ.ชุมพร: เข้าใจว่า เป็นสิ่งที่มีจริงค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เมื่อมีธาตุรู้ ก็ต้องมีสิ่งที่ถูกรู้ใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้รู้หรือยังว่า มีธาตุรู้ และมีสิ่งที่ถูกรู้!!

อ.ชุมพร: ยังไม่รู้ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ไม่รู้จักธาตุรู้ และไม่รู้จักสิ่งที่ถูกรู้

อ.ชุมพร: เป็นเช่นนั้นค่ะ การฟัง หมายความว่าเราฟังเรื่องของสิ่งที่มีจริง ฟังเพื่อที่จะค่อยๆ มั่นคงว่า สิ่งนี้มีจริงๆ แม้ไม่รู้ตัวจริง แต่ว่ามั่นคง เพราะว่ามีสิ่งนี้กำลังปรากฏ ลักษณะของการเจริญขึ้นของปัญญา คือมั่นคงในความจริงอย่างนั้นใช่ไหมคะ?

ท่านอาจารย์: กว่าจะมั่นคงก็ต้องค่อยๆ เข้าใจขึ้น ไม่ใช่มีแต่ชื่อ

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์ช่วยขยายในคำที่ว่า ค่อยๆ เข้าใจขึ้นค่ะ

ท่านอาจารย์: เดี๋ยวนี้มีอะไร?

อ.ชุมพร: เดี๋ยวนี้ก็มีเสียงค่ะ

ท่านอาจารย์: รู้จักเสียงไหม?

อ.ชุมพร: รู้จักแค่ขั้นฟังเล็กๆ น้อยๆ มากค่ะ

ท่านอาจารย์: รู้จักเสียง ไม่ใช่ตอบว่าเท่าไหร่ แต่เสียงคืออะไร?

อ.ชุมพร: เสียง ก็คือสภาพที่มีจริงๆ ค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วเมื่อไหร่จะรู้ว่ามีเสียง?

อ.ชุมพร: เมื่อเสียงกำลังมีอยู่ค่ะ

ท่านอาจารย์: นั่นซิ ทำไมถึงมีได้?

อ.ชุมพร: ก็เพราะเขาเกิดเขาจึงมีค่ะ

ท่านอาจารย์: ถ้าไม่มีได้ยินเลย จะรู้จักเสียงไหม?

อ.ชุมพร: ไม่รู้แน่ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ก็เริ่มฟังเริ่มตรง มีเราหรือเปล่า? หรือว่าทุกอย่างมีจริงแต่ละหนึ่งซึ่งเกิดขึ้นตามเหตุตามปัจจัยแล้วดับไปทันที

อ.ชุมพร: หมายความว่า มั่นคง คือตรงนี้ใช่ไหมคะ

ท่านอาจารย์: เราศึกษาความจริงใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ต้องมีสิ่งที่มีจริงๆ ไม่ใช่มีแต่ความจริง

อ.ชุมพร: ฉะนั้น แสดงว่าการฟังของเราไม่แยบคาย ฟังแล้วจะมุ่งตรงลักษณะซึ่งเหมือนข้ามขั้นอย่างนั้นค่ะ

ท่านอาจารย์: ฟังเพื่ออะไร?

อ.ชุมพร: ฟังเพื่อเข้าใจความจริงค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เข้าใจสิ่งที่มีเดี๋ยวนี้ใช่ไหม ไม่ใช่ขณะอื่น?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น เดี๋ยวนี้มีอะไรที่ฟังเข้าใจแล้วว่า มีเดี๋ยวนี้?

อ.ชุมพร: อย่างเช่นเสียงมีจริงๆ ค่ะ

ท่านอาจารย์: เมื่อไหร่ล่ะ?

อ.ชุมพร: เดี๋ยวนี้กำลังมีเสียง

ท่านอาจารย์: อยู่ดีๆ ก็กำลังมีเสียง

อ.ชุมพร: ก็ท่านอาจารย์เฉลย ก็คือมีธาตุที่ได้ยินเสียงค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ก็ต้องรู้ว่า ขณะนั้นมีอะไรจึงเกิดธาตุได้ยินเสียง มีใครทำหรือเปล่า?

อ.ชุมพร: ไม่มีใครทำค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วเสียงเกิดขึ้นได้อย่างไร? ธาตุได้ยินเสียงเกิดขึ้นได้อย่างไร?

อ.ชุมพร: ท่านอาจารย์คะ ไปคิดถึงเหตุที่ให้เกิดอย่างนั้นหรือคะ

ท่านอาจารย์: ไม่ค่ะ ตัวจริงๆ เลย ไม่ใช่เรื่อง แต่ต้องมีสิ่งที่มีจริง

อ.ชุมพร: สิ่งที่มีจริง หมายความว่ามีอยู่ แต่ขึ้นอยู่กับความเข้าใจใช่ไหมคะ

ท่านอาจารย์: ถ้าไม่เกิดมีไหม?

อ.ชุมพร: ไม่มีค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น สิ่งที่มีเดี๋ยวนี้ต้องเกิดใช่ไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: ใครไปทำให้เกิด

อ.ชุมพร: ไม่มีใครทำให้เกิด

ท่านอาจารย์: นี่คือความหมายของธรรมะ สิ่งที่มีจริงแต่ละหนึ่ง มีปัจจัยจึงเกิดขึ้นได้ ถ้าไม่มีปัจจัยให้เกิดก็เกิดไม่ได้ ค่อยๆ ฟังค่อยๆ รู้ความจริงทีละอย่างทีละน้อย จนกว่าจะมั่นคงว่า เป็นธรรมะ เป็นสิ่งที่มีจริงแต่ละหนึ่ง จึงจะละความเป็นเราได้ เพราะเกิดมาก็เป็นเราเป็นสิ่งนั้นเป็นสิ่งนี้ตลอดมาในสังสารวัฏฏ์

อ.ชุมพร: ค่ะ ต้องมั่นคงใช่ไหมคะ มั่นคงตรงนี้ที่เป็นความจริงที่เขาเกิดแล้ว ไม่ใช่เราเป็นธรรมะ

ท่านอาจารย์: มั่นคง คืออะไร?

อ.ชุมพร: มั่นคงในความจริงว่า ไม่ใช่เราค่ะ

ท่านอาจารย์: คืออะไร?

อ.ชุมพร: คือเสียง กับสิ่งที่รู้เสียงค่ะ

ท่านอาจารย์: มั่นคงคืออะไร?

อ.ชุมพร: คือปัญญาค่ะ

ท่านอาจารย์: ปัญญา คืออะไร?

อ.ชุมพร: ปัญญาค่อยๆ เข้าใจความจริงค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วเดี๋ยวนี้มั่นคงไหม?

อ.ชุมพร: ยังไม่มั่นคงค่ะ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น จะมั่นคงได้ไหม?

อ.ชุมพร: ได้ค่ะ

ท่านอาจารย์: มีเหตุให้มั่นคงไหม?

อ.ชุมพร: ค่ะ

ท่านอาจารย์: อะไรล่ะ?

อ.ชุมพร: ฟัง ใคร่ครวญในสิ่งที่ได้ยินได้ฟังค่ะ

ท่านอาจารย์: แล้วเข้าใจขึ้น

อ.ชุมพร: ต้องเข้าใจขึ้นนะคะ เข้าใจขึ้นมั่นคงขึ้น

ท่านอาจารย์กล่าวถึงมั่นคงในความเป็นธรรมะ ก็คือสิ่งที่มีเดี๋ยวนี้ กำลังเป็นไปเกิด ไม่มีใครบังคับบัญชา มั่นคงอย่างนี้นะคะท่านอาจารย์คะ

ท่านอาจารย์: มั่นคงที่จะเข้าใจสิ่งที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง

อ.ชุมพร: มั่นคงในสิ่งที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริงค่ะ กราบท่านอาจารย์ค่ะ ก็เป็นความละเอียดทีเดียวที่จะสามารถมั่นคงในสิ่งที่กำลังปรากฏ เพราะว่า แม้มีสิ่งที่กำลังปรากฏ ก็แสดงให้เห็นชัดเลยค่ะว่า ไม่มั่นคงค่ะ

ท่านอาจารย์: ต้องไม่ลืมค่ะ มั่นคงที่จะเข้าใจความจริง

อ.ชุมพร: มั่นคงที่จะเข้าใจความจริงค่ะท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: มั่นคงที่จะเข้าใจความจริงของสิ่งที่ปรากฏที่มีจริงๆ ที่ปรากฏให้รู้ว่ามีจริง

อ.ชุมพร: กราบความละเอียดท่านอาจารย์จริงๆ ค่ะที่ทำให้เห็นถึงความละเอียดของปัญญาที่จะค่อยๆ มั่นคงในสิ่งที่กำลังมีกำลังปรากฏค่ะ

ท่านอาจารย์: ที่จะเข้าใจความจริงค่ะ ต้องไม่ลืม เข้าใจ

อ.ชุมพร: ค่ะ ต้องเข้าใจขึ้นค่ะ

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

และกราบยินดีในกุศลจิตของ อ.ชุมพร ด้วยค่ะ