เพิ่มพูนกิเลสด้วยความเห็นผิดที่จะไปทำ

[เล่มที่ 17] พระสุตตันตปิฎก มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์ เล่ม ๑ ภาค ๑ - หน้า 339 - 340

๕. อนังคณสูตร

[๕๓] ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้ :-

สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี กรุงสาวัตถี. ณ ที่นั้นแล ท่านพระสารีบุตรเรียกภิกษุทั้งหลายว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเหล่านั้นรับคําท่านพระสารีบุตรแล้ว.

บุคคล ๔ จําพวก

[๕๔] ท่านพระสารีบุตรได้กล่าวว่า คุณครับ บุคคล ๔ จําพวกเหล่านี้ มีปรากฏอยู่ในโลก.

๔ จําพวกนั้นเป็นไฉน?

ดูก่อนท่านผู้มีอายุทั้งหลาย บุคคลลางคนในโลกนี้ มีอังคณกิเลส แต่ไม่รู้ตามเป็นจริงว่า เรามีอังคณกิเลสในภายใน ๑ บุคคลลางคนในโลกนี้มีอังคณกิเลส ก็รู้ตามเป็นจริงว่า เรามีอังคณกิเลสในภายใน ๑ บุคคลลางคนในโลกนี้ ไม่มีอังคณกิเลส แต่ไม่รู้ตามเป็นจริงว่า เราไม่มีอังคณกิเลสในภายใน ๑ บุคคลลางคนในโลกนี้ ไม่มีอังคณกิเลส ก็รู้ตามเป็นจริงว่า เราไม่มีอังคณกิเลสในภายใน ๑.

อ.อรรณพ: เพราะฉะนั้น จากบุคคลผู้ที่มีกิเลส แล้วไม่รู้ว่ามีกิเลส จะค่อยๆ เป็นบุคคลที่มีกิเลส แล้วรู้ว่ามีกิเลส แต่แม้บุคคลนี้ก็ฟังดูมีหลายระดับครับ บุคคลที่แม้มีกิเลสแต่ก็รู้ว่ามีกิเลส ก็คงจะต้องมีระดับปัญญามากมายเลย

ท่านอาจารย์: ค่ะ ท่านพระสารีบุตรเป็นใคร ท่านพระอานนท์เป็นใคร?

อ.อรรณพ: ท่านแสดงธรรมะเช่นนี้ กิเลสดังเนิน ไม่ใช่กิเลสเล็กน้อยนะ กิเลสดังเนินเยอะเยะยังไม่รู้ แล้วค่อยๆ ได้ยินได้ฟังพระธรรม ก็เริ่มรู้ว่า มีกิเลสมากมายดังเนิน อย่างเช่นท่านอาจารย์ก็ถามบ่อยๆ ว่า มีกิเลสอกุศลเยอะไหม? คนที่ไม่ได้ศึกษาธรรมะ เขาก็บอกไม่มีอะไร วันๆ เขาก็ไม่ได้คิดที่จะไปขโมยใครอะไรใคร

แต่ผู้ที่ฟังธรรมะก็จะตอบกันว่า มีกิเลสอกุศลมาก ท่านอาจารย์ก็บอกว่า มีมากกว่าที่คิดว่ามากนะครับ

เราก็พูดตามได้อีก พูดตามได้เลยนะครับว่า กิเลสอกุศลมีมากกว่าที่คิด ก็จำท่านอาจารย์มาแล้วก็พูดตามด้วยความเห็นประโยชน์อย่างนั้นด้วย แต่ถึงกระนั้นก็ยังไม่ได้รู้ลักษณะของกิเลสที่ปรากฏ จนกว่ากิเลสหยาบๆ จะเริ่มปรากฏก่อนครับ ก็บุคคลแม้ประเภทนี้ก็มีหลายระดับ ขั้นของปัญญาที่จะมีกิเลส และรู้ตรงลักษณะของกิเลส กราบเท้าท่านอาจารย์ไปอีกนิดหนึ่งว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงการระลึกรู้ตรงลักษณะสภาพธรรมะที่กำลังปรากฏ เพราะฉะนั้น ธรรมะที่มีจริงที่ควรรู้ตามความเป็นจริงที่เป็นธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน พระองค์ก็ทรงแสดงถึงกิเลสอกุศลนี้ก่อนเลยในนิวรณบรรพะครับ ประโยชน์อย่างไรพระองค์จึงทรงแสดงก่อนเลยครับ

ท่านอาจารย์: ค่ะ เดี๋ยวนี้มีไหม?

อ.อรรณพ: ต้องมีแน่ครับ

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้น ก็รู้สิ่งที่กำลังมีเดี๋ยวนี้

อ.อรรณพ: มีจริงๆ กิเลส กิเลสเป็นสิ่งที่ไม่ดี แต่ก็ลึกซึ้งด้วยครับ เพราะยากที่จะรู้ตรงลักษณะของอกุศล แม้ในขณะนี้ก็ต้องมี ขยับตัวนี่ครับ พอได้ศึกษาธรรมะแม้ขยับตัว นั่งตรงนี้แล้วก็เมื่อย ขยับอีกนิดหนึ่ง ก็ต้องเป็นกิเลสทั้งนั้นครับท่านอาจารย์

แต่นี่พอสนทนาเรื่องนี้ ก็เลยมาคิดถึงเรื่องนี้ แต่ลักษณะของกิเลสที่จะปรากฏก็คงจะต้องเป็นสิ่งที่หยาบๆ ก่อนที่ได้ศึกษามาครับท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: ปรากฏก็ไม่รู้ใช่ไหม?

อ.อรรณพ: ไม่ได้สนใจ

ท่านอาจารย์: บุคคลไหน?

อ.อรรณพ: ก็เป็นบุคคลที่ ๑

ท่านอาจารย์: เห็นไหม!! ชีวิตประจำวัน ความจริงที่ทุกคนไม่รู้

อ.อรรณพ: ก็ยิ่งเห็นประโยชน์ในพระธรรมที่ท่านพระธรรมเสนาบดีสารีบุตรท่านแสดงครับ ก็คืออนังคณสูตร เป็นประโยชน์ที่เตือนใจให้รู้ว่า กิเลสมีแล้ว ไม่ใช่นิดหน่อย มีกองพเนินเทินทึกดุจเนิน แต่ไม่รู้แล้วกว่าที่จะรู้ล่ะ! ความไม่รู้นี่ก็เยอะ

แม้ขณะใดกุศลเกิด แต่ขณะนั้นก็ไม่ได้รู้ตามความเป็นจริงในลักษณะของธรรมะที่เป็นกุศล ก็เป็นไม่รู้อีก แต่เริ่มรู้แม้กิเลสอกุศลนี่ ก็เริ่มฟังแล้วเริ่มเข้าใจว่า มีขึ้น ลึกซึ้งมากครับท่านอาจารย์

ยิ่งไตร่ตรองยิ่งลึกซึ้ง จากบุคคลที่จากการที่ไม่ต้องเรียกว่า บุคคลนั้นแหละขณะไหน ขณะที่กิเลสมีแล้วไม่รู้ว่ากิเลสมี ก็ไม่ต้องจัดหรอก ก็ต้องอยู่ในประเภทนี้ประเภทโน้น แต่การที่จะรู้ตามความเป็นจริงนี่ โอ้โห! มีกิเลสกองพเนินเทินทึก แม้จะไม่รู้ เยอะเยะไปหมด แต่ถ้าจะรู้ ก็คือตั้งแต่เริ่มรู้ ตั้งแต่ในขั้นการฟัง จนกว่าจะไปรู้ตรงลักษณะของอกุศลที่เกิดขึ้นด้วยสติที่ระลึก และปัญญาที่รู้ ก็เป็นสิ่งที่ต้องอบรมนานยิ่งจริงๆ

ยิ่งฟังก็ยิ่งเห็นในความยากในการที่จะละกิเลสมากๆ ครับ ยากที่สุด กราบเท้าท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: ถ้าไม่เห็นอย่างนี้ ก็ยังอยากโน่นอยากนี่ หาทางไปเรื่อยๆ ใช่ไหม?

อ.อรรณพ: ด้วยกิเลส เพราะฉะนั้น ก็ยิ่งเพิ่มความเป็นเนินนั้นให้พเนินเทินทึกเข้าไปเรื่อยๆ โดยเฉพาะเนินที่จะมากที่สุด ก็คือความเห็นผิด นี่พอได้ยินคำว่า กิเลส ก็ตื่นเลย ก็มีกิเลสที่จะคิดไปละกิเลส แต่หารู้ไม่ว่าเป็นการเพิ่มพูนกิเลสด้วยความเห็นผิดที่จะไปทำอะไร ตรงนี้ผมถึงกราบเท้าท่านอาจารย์มากที่แสดงเรื่องสำนักปฏิบัตินี่ไม่ใช่พระพุทธศาสนาจริงๆ ครับ

ขอเชิญอ่านเพิ่มได้ที่ ..

บุคคล ๔ จําพวกมีปรากฏอยู่ในโลก [อนังคณสูตร]

ขอเชิญฟังเพิ่มได้ที่ ..

จิรกาลภาวนา

ถึงกาลที่บุญกุศลให้ผลได้ฟังพระธรรม

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

กราบยินดีในกุศลจิตของ อ.วิชัย ด้วยความเคารพอย่างยิ่งค่ะ