สะสมอุปนิสัยใหม่ที่จะไม่คิดเอง

[เล่มที่ 35] พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม ๒ - หน้า 115

จักกวรรคที่ ๔

๑. จักกสูตร

ว่าด้วยจักร ๔

[๓๑] ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย จักร (คือธรรมดุจล้อรถ) ๔ ประการนี้ เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้วได้จักร (ที่จะหมุนนำไปสู่ความเจริญ) ๔ ประการ เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้ว ถึงความใหญ่ความไพบูลย์ในโภคทรัพย์ทั้งหลายไม่นานเลย จักร ๔ ประการ คืออะไร คือ ปฏิรูปเทสวาสะ (ความอยู่ในถิ่นที่เหมาะ) ๑ สัปปุริสูปัสสยะ (ความพึ่งพิงสัตบุรุษ) ๑ อัตตสัมมาปณิธิ (ความตั้งตนไว้ชอบ) ๑ ปุพเพกตปุญญตา (ความเป็นผู้มีความดีอันได้ทำไว้ก่อน) ๑ นี้แลจักร ๔ ซึ่งเป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้วได้ จักร ๔ ประการ เป็นเหตุให้เทวดาและมนุษย์ทั้งหลายผู้ประกอบพร้อมแล้ว ถึงความใหญ่ความไพบูลย์ในโภคทรัพย์ทั้งหลายไม่นานเลย

นรชนพึงอยู่ในถิ่นที่เหมาะ พึงทำอารยชนให้เป็นมิตร ถึงพร้อมด้วยความตั้งตนไว้ชอบ มีความดีอันได้ทำไว้ก่อน ข้าวเปลือก ทรัพย์ ยศ เกียรติ และความสุข ย่อมพรั่งพรูมาสู่นรชนผู้นั้น.

จบจักกสูตรที่ ๑

อ.อรรณพ: ท่านอาจารย์ครับ ก็เลยเป็นความละเอียดไปเสียหมดเลยที่เรายังไม่เห็น แต่ละคำในพระพุทธศาสนาเป็นความละเอียดอย่างมาก แต่เป็นความละเอียดที่เราไม่เห็น แล้วเราก็เผิน แล้วเราก็คิดว่ารู้แล้ว แล้วเราก็ไปทำ

ท่านอาจารย์: นี่แหละค่ะ พระพุทธศาสนา!! ใครรู้จักบ้าง? เห็นไหม!! รู้จักพระพุทธศาสนาแล้วหรือยัง?

เพราะฉะนั้น ต้องตรงใช่ไหม?

อ.อรรณพ: ครับ

ท่านอาจารย์: ถ้าไม่ตรง จะไม่รู้จักพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไม่รู้จักพระธรรม ไม่รู้จักหนทางที่จะรู้ความจริง

อ.อรรณพ: กราบเท้าท่านอาจารย์ เพราะว่า การที่เป็นคนตรงเป็นผู้ละเอียด นี่เป็นเพราะว่าได้สะสมมาเป็นมงคล ปุพเพกตปุญญตา แล้ว นอกจากนั้นจะมีอะไรอีกครับท่านอาจารย์ ก็เหมือนกับว่า อ้าว! คนนี้สะสมมา คนนี้ไม่ได้สะสมมา ก็เหมือนกับไม่สนใจ แล้วก็จะเรียกว่า ไม่สนใจหรือไม่ให้โอกาสคนที่ไม่ได้สะสมมา

ท่านอาจารย์: ข้ามไปเลยใช่ไหม? ไม่มีทางที่จะรู้ว่า ละเอียดคืออะไร แล้วรู้อะไรจึงละเอียด

อ.อรรณพ: ละเอียดคืออะไร แล้วรู้อะไรจึงละเอียด

ท่านอาจารย์: เห็นไหม แค่นี้ไม่ละเอียดคิดได้ไหมนี่ ไตร่ตรองได้ไหมนี่ ว่า ละเอียดคืออะไร ไม่ใช่พูดจิต ๘๙ ไป ถึงเจตสิก ๕๒ ละเอียดไหมอย่างนั้น!!

อ.อรรณพ: นั่นคือพูดเรื่องครับ

ท่านอาจารย์: ค่ะ จิต ๘๙ มีอะไรบ้าง เจตสิก ๕๒ มีอะไรบ้าง ละเอียดไหม?

อ.อรรณพ: ดูเหมือนละเอียด แต่ ...

ท่านอาจารย์: เพราะฉะนั้นต้องรู้ค่ะ ไม่รู้ทุกอย่างมานานเท่าไหร่?ถ้าไม่พบคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะไม่รู้เลยความต่างของความไม่รู้กับความรู้

อ.อรรณพ: แล้วก็รู้ แต่คิดว่ารู้ แต่ถ้าค่อยๆ รู้ขึ้นก็จะรู้ว่า ไม่รู้อีกเยอะ แล้วค่อยๆ รู้ เพราะฉะนั้น ผมก็ปรารถว่า สมกับที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้มากมาย การคบสัตบุรุษครับ จึงเป็นมงคลที่จะทำให้ได้สะสมความละเอียดครับ อย่างตอนนี้ก็ได้สะสมความละเอียดอย่างที่ท่านอาจารย์ได้กล่าวนี่ครับ ละเอียดคืออย่างไร แม้คำว่า ละ ละอกุศล ละนี่คืออะไรล่ะ? แล้วละอะไรอย่างไร? ก็เป็นสิ่งที่ต้องชัดเจนไปหมดทุกอย่าง ต้องไตร่ตรองอย่างตรง อย่างช้าๆ อย่างละเอียด อย่างที่จะไม่รีบร้อนรีบด่วนจริงๆ ครับท่านอาจารย์ ไม่อย่างนั้นก็เหมือนไม่ได้ประโยชน์อะไรจากคำในพระพุทธศาสนาซะเลยครับ

กราบเท้าท่านอาจารย์อีกประเด็นต่อเนื่องครับเมื่อสักครู่ท่านอาจารย์กล่าวถึง ชอบคิดเอง ทำไมถึงชอบคิดเองครับท่านอาจารย์

ท่านอาจารย์: ก็สะสมมาอะไร จะพ้นจากปัจจัยแต่ละ ๑ ที่สะสมไม่ได้เลย

อ.อรรณพ: สะสมมาที่จะชอบคิดเอง เพราะฉะนั้น สะสมอุปนิสัยใหม่ที่จะไม่คิดเอง แต่ไตร่ตรองละเอียดเหมือนกับข้อความที่ อ.คำปั่น กล่าวเมื่อสักครู่ ฟังเข้าใจ ไตร่ตรองนะครับ ในความ ละเอียดขึ้นๆ

ท่านอาจารย์ก็มีตัวอย่างพร้อม ผมขอ ท่านอาจารย์ก็กล่าวเลย ละอกุศล อกุศลละเอียดไหม คืออะไร จะละอกุศล ละอกุศลอะไรล่ะ? อะไรละ?

ก็ต้องเป็นการศึกษา คำ ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจริงๆ ครับที่จะเข้าใจในความเป็นธรรมะก่อนเป็นเริ่มต้นเลยครับ

วันนี้ก็ได้สนทนากับท่านอาจารย์ ก็เห็นในความที่การสะสมอุปนิสัยที่ละเอียดครับ เป็นประโยชน์อย่างยิ่งครับ

ขอเชิญอ่านได้ที่ ..

ความเป็นผู้มีความดีอันได้ทำไว้ก่อน [ปุพเพกตปุญญตา]

บุพเพกตปุญญตา [ปฏิสัมภิทามรรค]

กราบเท้าบูชาคุณท่านอาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์ ด้วยความเคารพยิ่งค่ะ

กราบยินดีในกุศลจิตของ อ.อรรณพ ด้วยความเคารพอย่างยิ่งค่ะ