หีนติกเหตุทุกะ (๑๔. หีนติกะ ๑. เหตุทุกะ)

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 826

หีนติกเหตุทุกะ

(๑๔. หีนติกะ ๑. เหตุทุกะ)

เหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๓๑๑] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น หีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๒. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น มัชฌิมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ๓. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม อาศัยเหตุธรรมที่เป็น ปณีตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๓๑๒] ในเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

    [๓๑๓] ในนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ ในนวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ.

    สหชาตวาระก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวาระก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาระ.

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 827

เหตุบทปัญหาวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๓๑๔] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

    ๒. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

    ๓. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นปณีตธรรม ด้วยอำนาจของเหตุปัจจัย

๒. อารัมมณปัจจัย

    [๓๑๕] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

    ๒. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

    ๓. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

    ๔. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 828

    ๕. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรมเป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอารัมมณปัจจัย

๓. อธิปติปัจจัย

    [๓๑๖] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

    ๒. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

    ๓. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

    ๔. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นปณีตธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

    ๕. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอธิปติปัจจัย

๔. อนันตรปัจจัย

    [๓๑๗] ๑. เหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นหีนธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.

    ๓. เหตุธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุ- ธรรมที่เป็นมัชฌิมธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.

    ๕. เหตุธรรมที่เป็นปณีตธรรม เป็นปัจจัยแก่เหตุธรรม ที่เป็นปณีตธรรม ด้วยอำนาจของอนันตรปัจจัย มี ๒ วาระ.

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 829

การนับจำนวนวาระในอนุโลม

    [๓๑๘] นเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ในอธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ในอนันตรปัจจัย มี ๑๖ วาระ ในสมนันตรปัจจัย มี ๖ วาระ ในสหชาตปัจจัย มี ๓ วาระ ในอัญญมัญญปัจจัย มี ๓ วาระ ใน นิสสยปัจจัย มี ๓ วาระ ในอุปนิสสยปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ ในอวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ.

ปัจจนียนัย

    [๓๑๙] ในนเหตุปัจจัย มี ๘ วาระ ในนอารัมมณปัจจัย มี ๘ วาระ ฯลฯ

อนุโลมปัจจนียนัย

    [๓๒๐] เพราะเหตุปัจจัย ในนอารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ... ฯลฯ

ปัจจนียานุโลมนัย

    [๓๒๑] เพราะนเหตุปัจจัย ในอารัมมณปัจจัย มี ๕ วาระ ... ฯลฯ

    แม้ปัญหาวาระในกุสลติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

พระอภิธรรมปิฎก ปัฏฐาน เล่ม ๗ ภาค ๖ - หน้า 830

นเหตุบทปฏิจจวาระ

อนุโลมนัย

๑. เหตุปัจจัย

    [๓๒๒] ๑. นเหตุธรรมที่เป็นหีนธรรม อาศัยนเหตุธรรม ที่เป็นหีนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

    ฯลฯ

    สังกิลิฏฐติกเหตุทุกฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น.

    หีนติกเหตุทุกะ จบ