บุคคลผู้ถือรูปเป็นประมาณ เป็นต้น [ปุคคลบัญญัติ]
 
khampan.a
khampan.a
วันที่  19 พ.ย. 2562
หมายเลข  31307
อ่าน  113

พระอภิธรรมปิฎก ธาตุกถา-บุคคลบัญญัติ เล่ม ๓ หน้า- ๓๗๕

     [๑๓๓] ๑. รูปัปปมาโณรูปัปปสันนบุคคล บุคคลผู้ถือรูปเป็นประมาณ เลื่อมใสในรูป เป็นไฉน
     บุคคลบางคนในโลกนี้ เห็นรูปที่สูง รูปที่ไม่อ้วนไม่ผอม รูปที่มีอวัยวะสมส่วน หรือรูปที่งามพร้อมไม่มีที่ติ ถือเอาเป็นประมาณในรูปนั้น แล้วจึงยังความเลื่อมใสให้เกิด บุคคลนี้เรียกว่า ผู้ถือรูปเป็นประมาณ เลื่อมใสในรูป
     ๒. โฆสัปปมาโณโฆสัปปสันนบุคคล บุคคลผู้ถือเสียงเป็นประมาณ เลื่อมใสในเสียง เป็นไฉน
     บุคคลบางคนในโลกนี้ ถือเอาประมาณในเสียงนั้น โดยการสรรเสริญคุณที่คนอื่นพูดในที่ลับหลัง โดยการชมเชยที่คนอื่นนิพนธ์ขึ้น โดยการยกย่องที่คนอื่นพูดต่อหน้า โดยการสรรเสริญที่ผู้อื่นนำไปพรรณนา ต่างๆ กันไป แล้วจึงยังความเลื่อมใสให้เกิด บุคคลนี้เรียกว่า ผู้ถือเสียงเป็นประมาณ เลื่อมใสในเสียง
     ๓. ลูขัปปมาโณลูขัปปสันนบุคคล บุคคลผู้ถือความเศร้าหมองเป็นประมาณ เลื่อมใสในความเศร้าหมอง เป็นไฉน
     บุคคลบางคนในโลกนี้ เห็นความเศร้าหมองแห่งจีวร เห็นความเศร้าหมองแห่งบาตร  เห็นความเศร้าหมองแห่งเสนาสนะ หรือเห็นการทำทุกรกิริยามีอย่างต่างๆ ถือเอาประมาณในความเศร้าหมองนั้นแล้ว จึงยังความเลื่อมใสให้เกิดขึ้น นี้เรียกว่า บุคคลผู้ถือความเศร้าหมองเป็นประมาณ เลื่อมใสในความเศร้าหมอง
     ๔. ธัมมัปปมาโณธัมมัปปสันนบุคคล บุคคลผู้ถือธรรมเป็นประมาณ เลื่อมใสในธรรม  เป็นไฉน
     บุคคลบางคนในโลกนี้  เห็นศีล เห็นสมาธิ เห็นปัญญา ถือเอาธรรมนั้นเป็นประมาณแล้ว  ยังความเลื่อมใสให้เกิดขึ้น บุคคลนี้เรียกว่า ผู้ถือธรรมเป็นประมาณ เลื่อมใสในธรรม

พระอภิธรรมปิฎก ธาตุกถา-บุคคลบัญญัติ เล่ม ๓ - หน้าที่ ๓๗๘
(ข้อความบางตอนจากอรรถถา)
     ก็สัตว์โลกทั้งหมดแบ่งออกเป็น ๓ ส่วน ที่ถือรูปเป็นประมาณมี ๒ ส่วน ที่ไม่ถือมี ๑ ส่วน สัตว์โลกทั้งหมดแบ่งออกเป็น ๕ ส่วน ที่ถือเสียงเป็นประมาณมี ๔ ส่วน ที่ไม่ถือมี ๑ ส่วน  สัตวโลกทั้งหมดแบ่งออกเป็น ๑๐ส่วน   ที่ถือความเศร้าหมองเป็นประมาณมี  ๙  ส่วน   ที่ไม่ถือมี ๑ ส่วน  สัตว์โลกทั้งหมดแบ่งออกเป็นแสนส่วน ส่วนเดียวเท่านั้น ถือธรรมเป็นประมาณ ส่วนที่เหลือไม่ถือธรรมเป็นประมาณ โลกสันนิวาสนี้ถือประมาณ ๔ อย่างอย่างนี้  ด้วยประการฉะนี้
     ในโลกสันนิวาสมีประมาณ  ๔  อย่างนี้   ผู้ที่ไม่เลื่อมใสในพระพุทธเจ้าทั้งหลาย มีประมาณน้อย ที่เลื่อมใสมีมาก เพราะว่าบุคคลผู้ถือรูปเป็นประมาณ  ชื่อว่า รูปอันนำมาซึ่งความเลื่อมใส ยิ่งกว่ารูปของพระพุทธเจ้า ย่อมไม่มี
     ผู้ที่ถือเสียงเป็นประมาณ ชื่อว่า เสียงอันนำมาซึ่งความเลื่อมใสยิ่งกว่าเสียงประกาศเกียรติคุณของพระพุทธเจ้า ย่อมไม่มี
     ผู้ที่ถือความเศร้าหมองเป็นประมาณ ชื่อว่า ความเศร้าหมองอื่นอันนำความเลื่อมใสมา ที่ยิ่งกว่าความเศร้าหมองของพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้เป็นพระพุทธเจ้า ผู้ละผ้าทั้งหลายที่เขาทอในแคว้นกาสี ละภาชนะทองคำอันมีค่ามากและละปราสาทอันประกอบด้วยสมบัติทั้งปวงอันสมควรแก่ฤดูกาลทั้ง ๓  แล้วเสพผ้าบังสุกุลจีวร บาตรอันสำเร็จด้วยศิลา และเสนาสนะมีโคนไม้เป็นต้น  ย่อมไม่มี
     ผู้ที่ถือธรรมเป็นประมาณ ชื่อว่า คุณมี ศีลเป็นต้นอื่น อันนำมาซึ่งความเลื่อมใส อันยิ่งกว่าคุณมีศีลเป็นต้น ของพระตถาคต ผู้มีศีลาทิคุณอันไม่ทั่วไปในโลกนี้ตลอดเทวโลก ย่อมไม่มี 
ด้วยเหตุนี้  พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงดำรงอยู่   เป็นเสมือนหนึ่งถือเอาโลกสันนิวาสมีประมาณ  ๔ นี้   ด้วยกำมือฉะนี้แล



  ความคิดเห็นที่ 1  
 
orawan.c
orawan.c
วันที่ 2 เม.ย. 2563

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ