Print 
พูดเกี้ยวหญิง อาบัติสังฆาทิเสส [มหาวิภังค์]
 
khampan.a
khampan.a
วันที่  3 ต.ค. 2555
หมายเลข  21828
อ่าน  10,693

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๑ ภาค ๓ หน้าที่  ๑๘๑

สังฆาทิเสสสิกขาบทที่ ๓    เรื่องพระอุทายี

     [๓๙๗]  โดยสมัยนั้น  พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกคหบดี  เขตพระนครสาวัตถี  ครั้งนั้น ท่านพระอุทายีอยู่ในวิหารชายป่า  สตรีเป็นอันมากได้พากันไปสู่อาราม มีความประสงค์จะชมวิหาร  จึงเข้าไปหาท่านพระอุทายีกราบเรียนว่า  พวกดิฉันประสงค์จะชมวิหารของพระคุณเจ้า  เจ้าค่ะ

     จึงท่านพระอุทายีเชิญสตรีเหล่านั้นให้ชมวิหารแล้ว  กล่าวมุ่งวัจจมรรค  ปัสสาวมรรค  ของสตรีเหล่านั้น ชมบ้าง  ติบ้าง ขอบ้าง อ้อนวอนบ้าง ถามบ้าง  ย้อนถามบ้าง  บอกบ้าง  สอนบ้าง  ด่าบ้าง  สตรี เหล่านั้น  จำพวกที่หน้าด้าน  ฐานนักเลง ไม่มียางอาย  บ้างยิ้มแย้ม  บ้างๆ พูดยั่วบ้างก็ซิกซี้    บ้างก็เย้ยกับท่านพระอุทายี   ส่วนจำพวกที่มีความละอายใจ ก็เลี่ยงออกไป แล้วโพนทะนาภิกษุทั้งหลายว่า  ท่านเจ้าข้า  คำนี้ไม่สมควร ไม่เหมาะ แม้สามีดิฉันพูดอย่างนี้  ดิฉันยังไม่ปรารถนา  ก็นี่ประโยชน์อะไรด้วยท่านพระอุทายี

     ภิกษุทั้งหลาย  บรรดาที่เป็นผู้มักน้อย  สันโดษ มีความละอาย มีความรังเกียจผู้ใคร่ต่อสิกขา    ต่างก็เพ่งโทษติเตียนโพนทะนาว่า  ไฉนท่านพระอุทายีจึงได้พูดเคาะมาตุคาม  ด้วยวาจาอันชั่วหยาบเล่า  แล้วกราบทูลเรื่องนั้นแด่พระผู้มีพระภาคเจ้า.

ประชุมสงฆ์ทรงบัญญัติสิกขาบท

      ลำดับนั้น   พระผู้มีพระภาคเจ้ารับส่งให้ประชุมภิกษุสงฆ์  ในเพราะเหตุเป็นเค้ามูลนั้น ในเพราะเหตุแรกเกิดนั้น  แล้วตรัสสอบถามท่านพระอุทายีว่า  ดูก่อนอุทายี  ข่าวว่าเธอพูดเคาะมาตุคาม    ด้วยวาจาอันชั่วหยาบ จริงหรือ

     ท่านพระอุทายีทูลรับว่า จริง พระพุทธเจ้าข้า

     พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงติเตียนว่า  ดูก่อนโมฆบุรุษ  การกระทำของเธอนั่น ไม่เหมาะ ไม่สม ไม่ควร   ไม่ใช่กิจของสมณะ ใช้ไม่ได้  ไม่ครวทำ ไฉนเธอจึงได้พูดเคาะมาตุคาม  ด้วยวาจาอันชั่วหยาบเล่า

     ดูก่อนโมฆบุรุษ  ธรรมอันเราแสดงแล้วโดยอเนกปริยายเพื่อคลายความกำหนัด ไม่ใช่เพื่อความกำหนัด    เพื่อความพราก   ไม่ใช่เพื่อความประกอบ   เพื่อความไม่ถือมั่น  ไม่ใช่เพื่อมีความถือมั่น มิใช่หรือ   เมื่อธรรมชื่อนั้น  อันเราแสดงแล้ว  เพื่อคลายความกำหนัด เธอยังจักคิดมีเพื่อมีความกำหนัด   เราแสดงเพื่อความพราก   เธอยังจักคิดเพื่อความประกอบ  เราแสดงเพื่อความไม่ถือมั่น      เธอยังจักคิดเพื่อมีความถือมั่น

     ดูก่อนโมฆบุรุษ  ธรรมอันเราแสดงแล้วโดยอเนกปริยายเพื่อเป็นที่สำรอกแห่งราคะ  เพื่อเป็นที่สร่างความเมา  เพื่อเป็นที่ดับสูญแห่งความกระหาย  เพื่อเป็นที่หลุดถอนแห่งอาลัย  เพื่อเป็นที่เข้าไปตัดแห่งวัฏฏะ  เพื่อเป็นที่สิ้นแห่งตัณหา  เพื่อคลายกำหนัด  เพื่อความดับทุกข์  เพื่อปราศจากตัณหาเครื่องร้อยรัด มิใช่หรือ

     ดูก่อนโมฆบุรุษ  การละกาม   การกำหนัดรู้ความหมายในกาม การกำจัดความกระหายในกาม  การเพิกถอนความตรึกอันเกี่ยวด้วยกาม การระงับความกลัดกลุ้มเพราะกาม  เราบอกไว้แล้วโดยอเนกปริยาย มิใช่หรือ

     ดูก่อนโมฆบุรุษ  การกระทำของเธอนั่น  ไม่เป็นไปเพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส   หรือเพื่อความเลื่อมใสยิ่งของชุมชนที่เลื่อมใสแล้ว  โดยที่แท้  การกระทำของเธอนั้น เป็นไปเพื่อความไม่เลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส  และเพื่อความเป็นไปอย่างอื่นของตนบางพวกที่เลื่อมใสแล้ว

     พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงติเตียนท่านพระอุทายีโดยอเนกปริยายดังนี้แล้ว  ตรัสโทษแห่งความเป็นคนเลี้ยงยาก  ความเป็นคนบำรุงยาก ความเป็นคนมักมาก  ความเป็นคนไม่สันโดษ  ความคลุกคลี   ความเกียจคร้าน   ตรัสคุณแห่งความเป็นคนเลี้ยงง่าย  ความเป็นคนบำรุงง่าย ความมักน้อย   ความสันโดษ   ความขัดเกลา   ความกำจัด    อาการที่น่าเลื่อมใส  การไม่สะสม   การปรารภความเพียร   โดยอเนกปริยาย ทรงกระทำธรรมมีกถาที่สมควรแก่เรื่องนั้น  ที่เหมาะสมกับเรื่องนั้นแก่ภิกษุทั้งหลาย  แล้วรับสั่งกะภิกษุทั้งหลายว่า

     ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย   เพราะเหตุนั้นแล    เราจักบัญญัติสิกขาบทแก่ภิกษุทั้งหลาย  อาศัยอำนาจประโยชน์ ๑๐ ประการ คือ  เพื่อความรับว่าดีแห่งสงฆ์ ๑     เพื่อความสำราญแห่งสงฆ์ ๑     เพื่อข่มบุคคลผู้เก้อยาก ๑     เพื่อยู่สำราญแห่งภิกษุผู้มีศีลเป็นที่รัก ๑      เพื่อป้องกันอาสวะอันจะเกิดในปัจจุบัน ๑   เพื่อกำจัดอาสนะอันจักบังเกิดในอนาคต ๑    เพื่อความเลื่อมใสของชุมชนที่ยังไม่เลื่อมใส ๑   เพื่อความตั้งมั่น แห่งพระสัทธรรม ๑   เพื่อถือความพระวินัย ๑             

     ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย  ก็แลพวกเธอพึงยกสิกขาบทนี้ขึ้นแสดงอย่างนั้นว่าดังนี้:-

พระปฐมบัญญัติ

     ๗.๓. อนึ่ง  ภิกษุใด  กำหนัดแล้ว  มีจิตแปรปรวนแล้ว  พูดเคาะมาตุคาม  ด้วยวาจาชั่วหยาบ   เหมือนชายหนุ่มพูดเคาะหญิงสาวด้วยวาจาพาดพิงเมถุน  เป็นสังฆาทิเสส.

เรื่อง พระอุทายี จบ


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
khampan.a
khampan.a
วันที่ 3 ต.ค. 2555 17:32 น.

พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ เล่ม ๑ ภาค ๓- หน้าที่ ๑๘๕

     ที่ชื่อว่า  กำหนัดแล้ว คือ มีความยินดี มีความเพ่งเล็ง มีจิตปฏิพัทธ์-

     บทว่า   แปรปรวนแล้ว   ความว่า  จิตแม้อันราคะย้อมแล้ว  ก็แปรปรวน  แม้อันโทสะประทุษร้ายแล้ว  ก็แปรปรวน  แม้อันโมหะให้ลุ่มหลงแล้ว ก็แปรปรวน แต่ที่ว่า  แปรปรวนแล้ว ในอรรถนี้ ทรงประสงค์จิตอันราคะย้อมแล้ว.

      ที่ชื่อว่า  มาตุคาม  ได้แก่  หญิงมนุษย์  ไม่ใช่หญิงยักษ์  ไม่ใช่หญิงเปรต  ไม่ใช่สัตว์ดิรัจฉานตัวเมีย  เป็นหญิงที่รู้เดียงสา  สามารถทราบถ้อยคำที่เป็นสุภาษิตทุพภาษิต วาจาชั่วหยาบ  และสุภาพ.

     วาจา ชื่อว่า ชั่วหยาบ ได้แก่ วาจาที่พาดพิงวัจจมรรค ปัสสาวมรรคและเมถุนธรรม.

     บทว่า  พูดเคาะ  คือ  ที่เรียกกันว่า  ประพฤติล่วงเกิน.

     คำว่า เหมือนชายหนุ่มหญิงสาว ได้แก่ เด็กชายรุ่นกับเด็กหญิงรุ่น คือหนุ่มกับสาว ชายบริโภคกามกับหญิงบริโภคกาม.                

     บทว่า ด้วยวาจาพาดพิงเมถุน ได้แก่ ถ้อยคำที่เกี่ยวด้วยเมถุนธรรม.

     บทว่า  สังฆาทิเสส  ความว่า  สงฆ์เท่านั้นให้ปริวาสเพื่ออาบัตินั้น ชักเข้าหาอาบัติเดิม ให้มานัต    เรียกเข้าหมู่ ไม่ใช่คณะมากรูปด้วยกัน ไม่ใช่บุคคลรูปเดียว เพราะฉะนั้น จึงตรัสเรียกว่า สังฆาทิเสส    คำว่า สังฆาทิเสส  เป็นการขนานนาม  คือ เป็นชื่อของอาบัตินิกายนั้นแล แม้เพราะเหตุนั้น  จึงตรัสเรียกว่า สังฆาทิเสส.

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
เซจาน้อย
วันที่ 6 มิ.ย. 2556 22:30 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
Chalee
Chalee
วันที่ 31 ก.ค. 2557 13:01 น.

สาธุๆ

 
  ความคิดเห็นที่ 4  
 
kullawat
วันที่ 13 ก.ย. 2557 07:11 น.

ขออนุโมทนาค่ะ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ