หิริ และ โอตตัปปะ [ธรรมสังคณีปกรณ์]
 
khampan.a
khampan.a
วันที่  22 เม.ย. 2554
หมายเลข  18246
อ่าน  1,775

           พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๑- หน้าที่ ๓๓๙         ก็บัณฑิตพึงทราบเนื้อความในคำว่า  หิริ    อันตั้งขึ้นด้วยสภาวะ       คือความละอาย   และโอตตัปปะอันตั้งขึ้นด้วยสภาวะคือความกลัว  ต่อไป   คำว่าละอาย  ได้แก่  อาการที่น่าละอาย    อธิบายว่า หิริตั้งอยู่โดยสภาวะที่น่าละอายนั้น.  คำว่า   กลัว    ได้แก่ กลัวอบาย  อธิบายว่า    โอตตัปปะตั้งอยู่โดยสภาวะที่กลัวนั้น. หิริและโอตตัปปะแม้ทั้ง ๒ นั้น     ย่อมปรากฏในการเว้นจากความชั่ว.จริงอยู่    คนบางคนก้าวลงสู่ธรรมคือ   ความละอายในภายใน   ย่อมไม่ทำบาปเหมือนอย่างกุลบุตรบางคนผู้กระทำการถ่ายอุจจาระปัสสาวะเป็นต้น เห็นบุคคลแม้คนเดียวที่ตนควรละอายก็พึงถึงอาการละอาย   พึงแอบแล้วเป็นผู้ละอายแล้วไม่ทำการถ่ายอุจจาระปัสสาวะฉะนั้น.   คนบางคนเป็นผู้กลัวต่อภัยในอบายแล้วก็ไม่ทำบาปกรรม.     ในหัวข้อแห่งหิริและโอตตัปปะ   นั้น        มีข้ออุปมาดังนี้เปรียบเหมือน   ก้อนเหล็ก ๒ ก้อน    ก้อนหนึ่งเย็นแต่เปื้อนคูถ    ก้อนหนึ่งร้อนลุกโพลง    บรรดาก้อนเหล็กทั้ง ๒ นั้น    คนฉลาดรังเกียจก้อนเหล็กที่เย็นแต่เปื้อนคูถจึงไม่จับ       รังเกียจก้อนเหล็กนอกนี้เพราะกลัวความร้อน       ในการอุปมานั้น  พึงทราบการที่บุคคลก้าวลงสู่ธรรม  คือความละอายภายในแล้วไม่ทำบาป  เหมือนคนฉลาดไม่จับก้อนเหล็กเย็นที่เปื้อนคูถเพราะความรังเกียจ.    พึงทราบการไม่ทำบาปเพราะกลัวอบาย   เหมือนบุคคลไม่จับก้อนเหล็กร้อนเพราะกลัวความร้อน  ฉะนั้น.


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
คุณจิต
คุณจิต
วันที่ 27 ก.ค. 2554 14:56 น.

ขออนุโมทนาบุญ

 
  ความคิดเห็นที่ 2  
 
ใหญ่ราชบุรี
ใหญ่ราชบุรี
วันที่ 6 ส.ค. 2557 22:48 น.

ขอบพระคุณและขออนุโมทนาค่ะ

ด้วยความเคารพ จาก ใหญ่ราชบุรี-ธิดารัตน์  เดื่อมขันมณี

 
  ความคิดเห็นที่ 3  
 
ประสาน
วันที่ 16 ส.ค. 2560 05:23 น.

การศึกษาพระธรรมต้องเป็นผู้ละเอียด ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ