สุราเมรัย [มังคลทีปนีแปล]
 
paderm
paderm
วันที่  21 ก.พ. 2553
หมายเลข  15554
อ่าน  3,226

มังคลัตถทีปนีแปล เล่ม ๓ - หน้าที่ 179

[แก้สุราเมรัย]

     [๑๖๕]  วัตถุเป็นเหตุความเมา ๑๐ อย่าง  ด้วยสามารถ แห่งสุรา ๕ อย่าง  และเมรัย ๕ อย่าง  ชื่อว่าน้ำเมา. สมตามคำที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์แห่งสุราปาน ๑ สิกขาบท  ว่า  "สุราแป้ง สุราขนม สุราข้าวสุก สุราใส่เชื้อ สุราผสมเครื่องปรุง  ชื่อว่า สุรา น้ำดองดองไม้ น้ำดอกไม้ผลไม้  น้ำดอกน้ำหวาน น้ำดองน้ำอ้อย  น้ำดองผสมเครื่องปรุง ชื่อว่าเมรัย."   

     [๑๖๖] ฎีกาชื่อสารัตถ ๒ ทีปนี  และฎีกาสิคาลสูตร  ว่า "สุราที่เขาใส่แป้งลงในภาชนะแล้ว เติมน้ำพอเหมาะแก่แป้งนั้นขยำ  ทำ ชื่อว่าสุราแป้ง.  สุราที่เขาใส่ขนมก็ดี  ข้าวสุกก็ดี  ลงในภาชนะแล้ว  เติมน้ำพอเหมาะแก่ขนมหรือข้าวสุกนั้น  แล้วขยำทำอย่างนั้น    ท่านเรียกว่าสุราขนม  สุราข้าวสุก. ก็พืชของสุรานั้น  ชื่อว่าเชื้อ.    สุราที่เขาใส่เชื้อที่เรียกว่าแป้งเหล้าบ้าง  ทำ  ชื่อว่าสุราใส่เชื้อ. สุราที่เขาผสมด้วยเครื่องปรุงต่าง ๆ  มีผลสมอไทย และเมล็ดพันธุ์ผักกาด เป็นต้นชื่อว่า  สุราผสมเครื่องปรุง."  ฎีกาวิมติวิโนทนี  ว่า  "สุราที่เขาใส่วัตถุมีแป้งและขนมเป็นต้นแล้ว  ใส่เชื้อสุรามีหน่อข้าวเปลือกเป็นต้น  ที่นับว่าเชื้อทำ ชื่อว่าสุราใส่เชื้อ. สุราประกอบด้วยเครื่องปรุงหลายอย่าง  มีเมล็ดพันธุ์ผักกาดเป็นต้น  ชื่อว่า สุราผสมเครื่องปรุง."

     อรรถกถาขุททกปาฐะ ว่า  "สุราและเมรัยทั้ง ๒ อย่างนั่นแล  ชื่อว่าน้ำเมา  เพราะอรรถกถว่าเป็นที่ตั้งแห่งความเมา,  ก็หรือ ปานะอะไร ๆ  แม้อย่างอื่น  อันเป็นที่ตั้งแห่งความเมา  มีอยู่  ปานะนั้นก็ชื่อว่ามัชชะ,  บุคคลเป็นผู้มึนเมาแล้ว  เพราะปานะใดอันตนดื่มแล้วปานะนี้  พระผู้มีพระภาคตรัสเรียกว่า  มัชชะ."  อรรถกถาอามกธัญญเปยยาล ในมหาวรรค สังยุตตนิกาย ว่า"สุราและเมรัยทั้ง อย่างนั้นนั่นแล หรือปานะแม้อย่างอื่น ซึ่งพ้นจากสุราและน้ำดอง อันเป็นที่ตั้งแห่งความาเมา  ชื่อว่า  มัชชะ."   ฎีกาอามกธัญญเปยยาลนั้น  ว่า  "บทว่า สุราสววินิมุตฺตํ  คือพ้นจากสุราและเมรัยตามที่กล่าวแล้ว."



เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ