กรรมฐานมีธาตุเป็นอารมณ์.. จตุธาตววัฏฐาน [วิสุทธิมรรคแปล]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  29 ก.ย. 2552
หมายเลข  13759
อ่าน  2,568

ย่อหัวข้อมาจาก วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๒ หลักสูตรเปรียญ หน้า16       

     จตุธาตววัฏฐาน  คือ ธาตุมนสิการ (ความทำในใจโดยความเป็นธาตุ)  ธาตุกรรมฐาน (กรรมฐานมีธาตุเป็นอารมณ์)  จตุธาตุววัฏฐาน  (การวิเคราะห์ดูธาตุ ๔)   มีความหมายอันเดียวกัน  จตุธาตุววัฏฐานนี้นั้น มี ๒ อย่าง คือ อย่างสังเขป ๑  อย่างพิสดาร ๑ จตุธาตุววัฏฐานอย่างสังเขปนั้นมีในมหาสติปัฏฐานสูตร  โดยเป็นธรรมสำหรับผู้เจริญธาตุกรรมฐานที่มีปัญญากล้า   อย่างพิสดารมีในมหาหัตถิปทุปมสูตร  ราหุโลวาทสูตร  และธาตุวิงภังคสูตร   โดยเป็นธรรมสำหรับผู้เจริญธาตุกรรมฐานที่มิใช่ผู้มีปัญญากล้านัก         

ภาวนานัย - การเจริญภาวนา

1. โดยสังเขป

2. โดยพิสดาร แยกการเจริญกรรมฐานโดยอาการ ๔ อย่าง

     2.1 โดยสสัมภารสังเขป  (สังเขปโกฏฐาสทั้งหลายเข้าเป็นหมู่ ๆ  ตามอาการของธาตุนั้น ๆ )

     2.2 โดยสสัมภารวิภัติ  (จำแนกโกฏฐาสแห่งธาตุนั้น ๆ ออก  กำหนดอาการไปทีละอย่าง ) 

     2.3 โดยสลักขณสังเขป  (สังเขปโกฏฐาสทั้งหลายเข้าเป็นหมู่  ๆ  ตามลักษณะของธาตุนั้น ๆ )

     2.4 โดยสลักขณะวิภัติ  (จำแนกโกฏฐาสแห่งธาตุนั้น ๆ ออก  กำหนดลักษณะไปทีละอย่าง )

3. มนสิการโดยอาการ ๑๓  ก็ได้  พึงมนสิการธาตุทั้งหลายโดยอาการเหล่านี้ก็ได้คือ

     1. โดยความของคำ

     2.โดยกลาป  (คือเป็นกลุ่ม)

     3.โดย  (ย่อมให้)  เป็นจุณ

     4.โดยอาการมีลักษณะเป็นต้น

     5.โดยสมุฏฐาน

     6.โดยความต่างกันและความเป็นอัน เดียวกัน

     7.โดยแยกกันได้และแยกกันมิได้

     8.โดยที่เข้ากันได้แลเข้ากันไม่ได้

     9.โดยความแปลกกันแห่งธาตุภายในกับธาตุภายนอก

     10.โดยรวม  (ที่เหมือนกัน)  เข้าด้วยกัน

     11.โดยเป็นปัจจัย  (ของกันและกัน)

     12. โดยไม่มีความคิดคำนึง

     13.โดยจำแนกปัจจัย

     อานิสงส์แห่งธาตุววัฏฐาน ก็แลภิกษุผู้ประกอบเนือง ๆ ซึ่งจตุธาตุววัฏฐานนี้ ย่อมจะหยั่งลงถึงสุญญตา (ความว่างจากตัวตน)  ถอนสัตตสัญญา  (ความสำคัญว่าเป็นสัตว์บุคคล)  เสียได้ เพราะถอนสัตตสัญญได้  เธอไม่ถึงกำหนดแยก  ว่าพาฬมฤค  ว่ายักษ์  ว่ารากษส   เป็นต้น  ย่อมเป็นผู้ข่มความกลัวภัยได้  ข่มความยินร้ายและยินดีได้  ไม่ถึงซึ่งความฟูขึ้นและความยุบลงในเพราะอิฏฐารมณ์และอนิฏฐารมณ์ทั้งหลาย   อีกทั้งจะเป็นผู้มีปัญญามาก  มีพระอมตะ  (นิพพาน)  เป็นที่สุด  หรือมิฉะนั้นก็จะมีสุคติเป็นที่ไปในเบื้องหน้าแล          


Tag  กรรมฐาน จตุธาตววัฏฐาน ธาตุมนสิการ

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ