กายวิญญัติ [อภิธัมมัตถสังคหบาลีฯ]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  29 ก.ย. 2552
หมายเลข  13761
อ่าน  835

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 278

     ธรรมชาติที่ชื่อว่ากายวิญญัติ   เพราะอรรถว่า  ยังคนอื่นให้รู้ความประสงค์ด้วยกายทีเคลื่อนไหวอยู่ และตนเองก็รู้ด้วยกายที่เคลื่อนไหวอยู่นั้น ฯ

     กิริยาเดินเป็นต้น  ชื่อว่าอิริยาบถ  เพราะเป็นทางแห่งความ  เป็นไปของการเคลื่อนไหว  คือกิริยาทางร่างกาย ฯ  โดยเนื้อความได้แก่รูปปวัติ  ซึ่งมีการกำหนดด้วยการเดินเป็นต้นนั้น ฯ ก็บรรดารูปอิริยาบถและวิญญัตินี้  อิริยาบถหรือวิญญัติที่พ้นไปจากรูปย่อมไม่มีก็จริง  ถึงอย่างนั้นก็ดี  จิตที่ยังรูปให้เกิดขึ้นทั้งหมด  ย่อมช่วยค้ำจุนอิริยาบถ  และให้วิญญัติเกิดขึ้นไม่ได้ ฯ  แต่จิตทีให้วิญญัติเกิดช่วยค้ำจุนอิริยาบถโดยแท้  เพราะอิริยาบถกับวิญญัติไม่มีการเว้นจากกัน (พรากจากกันไม่ได้)  ฯ  เพื่อแสดงความพิเศษแห่งคำว่า  "จิตที่ช่วยค้ำจุนอิริยาบถและยังรูปให้เกิดขึ้น"  นี้  ท่านอาจารย์จึงทำการถือเอาอิริยาบถและวิญญัติต่างหากจากรูป ฯ  


Tag  กายวิญญัติ

เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าระบบ