ความจริงแห่งชีวิต [008] รูปปรมัตถ์
 
พุทธรักษา
วันที่  7 มิ.ย. 2552
หมายเลข  12604
อ่าน  1,080

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น



ปรมัตถธรรมสังเขปโดย อาจารย์สุจินต์ บริหารวนเขตต์"มหาภูตรูป ๔" เป็น "ปัจจัย"
โดย เป็น
"ที่อาศัย" ของ "อุปาทายรูป"ที่เกิดร่วมกัน ... ในกลาปเดียวกัน.
แต่ ... แม้ว่า
"อุปาทายรูป" จะเกิดพร้อมกับ "มหาภูตรูป"ในกลาปเดียวกัน.
แต่ "อุปาทายรูป" ก็ไม่ได้เป็น "ปัจจัย" ให้ "มหาภูตรูป" เกิด.ฉะนั้น
"มหาภูตรูป ๔" จึงเกิดพร้อมกับ "อุปาทายรูป"โดย มี ... "มหาภูตรูป ๔" เป็น "ปัจจัย"


"มหาภูตรูป ๔" เป็น "ปัจจัย"

คือ

เป็น "ที่อาศัย" ของ "อุปาทายรูป"และ

"อุปาทายรูป" เกิดพร้อมกับ "มหาภูตรูป ๔"โดย

อาศัย "มหาภูตรูป"เกิด.
แต่ ... "อุปาทายรูป" ไม่ได้เป็น "ปัจจัย" ที่ทำให้ "มหาภูตรูป ๔" เกิด.!
...
"รูปทั้งหมด" มี ๒๘ รูป
เป็น "มหาภูตรูป ๔ "

เป็น "อุปาทายรูป ๒๔ "เพราะฉะนั้น
เมื่อ "มหาภูตรูป ๔" ... ไม่เกิดขึ้น"อุปาทายรูป ๒๔ " ... ก็เกิดขึ้น ไม่ได้เลย.!
...
การกล่าวถึง "รูป" ๒๘ รูป กล่าวได้ หลายนัย ...
แต่จะกล่าวโดย "นัยที่สัมพันธ์กัน"
เพื่อ สะดวก แก่การ "เข้าใจ" และ "การจำ"
ดังนี้ คือ
"กลุ่มของรูป" แต่ละกลุ่ม ... หรือ แต่ละกลาป เมื่อเกิดขึ้นแล้ว ... จะยังไม่ดับไปทันที.!หมายความว่า
"สภาวรูป"


มีอายุเท่ากับ "จิต" เกิดและดับ ๑๗ ขณะ.
คือ
เมื่อ รูป "เกิดขึ้นขณะแรก

เป็น "อุปจยรูป" ... ๑
ขณะที่ รูป "เจริญขึ้น"เป็น "สันตติรูป" ... ๑
ขณะที่ รูป "เสื่อมลง"เป็น "ชรตารูป" ... ๑
ขณะที่ รูป "ดับ" ... เป็น "อนิจจตารูป" ... ๑
เมื่อ รวมแล้ว ก็เป็น ...
"ลักขณรูป ๔"
...
"ลักขณรูป ๔" เป็น "อสภาวรูป"
หมายความว่า
"อสภาวรูป"
คือ

รูป ที่ ไม่มี สภาวะ ที่ต่างหาก เฉพาะตน.
แต่
"สภาวรูป"
ย่อมมี "ลักษณะที่ต่างกัน" เป็น ๔ ลักษณะ
คือ
ขณะที่ "รูปเกิดขึ้น" ไม่ใช่ขณะที่ "รูปเจริญขึ้น"
ขณะที่ "รูปเสื่อม" ก็ไม่ใช่ขณะที่ "รูปกำลังเจริญ"
และ ขณะที่ "รูปดับ" ก็ไม่ใช่ ขณะที่ "รูปเสื่อม"

กล่าวได้ ว่า
"อุปจยรูป" และ "สันตติรูป"คือขณะที่ "รูปเกิด" แล้วก็ "รูปยังไม่ดับ"
ส่วน"ชรตารูป" และ "อนิจจตารูป"

คือ ขณะที่ "รูปใกล้จะดับ" แล้ว "รูปก็ดับ"
เมื่อรวม "อวินิพโภครูป ๘ "และ "ลักขณรูป ๔ "
ก็ เป็น "รูป" ๑๒ รูป.
(หมายถึง "ลักษณะ" ของ "รูป" ๑๒ ประเภท ... คือ ๑๒ ลักษณะ) .
.
... ขออนุโมทนา ...


  ความคิดเห็น 1  
 
orawan.c
orawan.c
วันที่ 8 มิ.ย. 2552

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 2  
 
K
K
วันที่ 8 มิ.ย. 2552

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็น 3  
 
ปริศนา
วันที่ 8 มิ.ย. 2552

ขออนุญาต เรียนถาม ดังนี้ค่ะจากข้อความที่ว่า ...
"สภาวรูป"
มีอายุเท่ากับ "จิต" (ที่) เกิดและดับ ๑๗ ขณะ.
.
๑. อสภาวรูป แต่ละรูป ทั้ง ๔ รูป (ลักขณรูป ๔) นั้น ไม่มีอายุ ใช่ไหมคะ.?
.
๒. ถ้าจะกล่าวว่า "อสภาวรูป"ไม่สามารถ นำมา เปรียบเทียบกับ "การเกิดดับของจิต" ได้เช่นกล่าวได้ว่า ... รูปารมณ์ ๑ กลาป มีอายุเท่ากับ จิตเกิดดับ ๑๗ ขณะเพราะว่า รูปารมณ์ เป็น สภาวรูป.
ดังนั้นรูป ที่มี สภาวะ (สภาวรูป) เท่านั้น

ที่มีอายุ เท่ากับจิตเกิดดับ ๑๗ ขณะ


.
ไม่ทราบว่า กล่าวอย่างนี้ ... ผิดหรือถูก ประการใดกรุณา แนะนำด้วย ได้ไหมคะ ...? (คือว่า ... ยังไม่ค่อยเข้าใจประเด็นนี้ น่ะค่ะ)
ขอบพระคุณค่ะ.

 
  ความคิดเห็น 4  
 
prachern.s
วันที่ 9 มิ.ย. 2552
๑.อสภาวรูปก็มีอายุเท่ากับสภาวรูป เว้นบางรูปเท่านั้น คือ วิญญัติรูป ๒ และ

ลักขณรูป ๔ มีอายุที่ต่างกัน

๒.ไม่ถูกครับ ที่ถูกคือตามข้อที่ ๑

 
  ความคิดเห็น 5  
 
K
K
วันที่ 9 มิ.ย. 2552

อสภาวรูปมี 10 ได้แก่ วิญญัติรูป 2, ลักขณรูป 4, วิการรูป 3 และปริเฉทรูป 1

จากความคิดเห็นที่ 4 สรุปได้ว่า วิญญัติรูป 2 และลักขณรูป 4 มีอายุแตกต่าง

ส่วนวิการรูป 3 และปริเฉทรูป 1 มีอายุเท่ากับจิตเกิดดับ 17 ขณะ

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็น 6  
 
ปริศนา
วันที่ 9 มิ.ย. 2552

ขอขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 7  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 18 ก.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ