เหตุมี ๔ อย่าง [ธรรมสังคณี]
 
JANYAPINPARD
JANYAPINPARD
วันที่  25 พ.ค. 2552
หมายเลข  12482
อ่าน  1,983

พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๒ - หน้าที่ 211

ในข้อว่ารูปไม่ใช่เหตุนั้น เหตุมี ๔ อย่าง คือ 

เหตุเหตุ คือ เหตุที่เป็นมูล

ปัจจยเหตุ คือ เหตุที่เป็นปัจจัย

อุตตมเหตุ คือ เหตุที่เป็นประธาน

สาธารณเหตุ คือ เหตุทั่วไปแก่สรรพสัตว์   

บรรดาเหตุทั้ง ๔ เหล่านั้น

๑. เหตุ นี้ คือ กุศลเหตุ ๓ (อโลภะ อโทสะ อโมหะ)

อกุศลเหตุ ๓ และอัพยากฤตเหตุ ๓ ชื่อว่า เหตุเหตุ

๒. เหตุ ที่ตรัสไว้ในบาลีว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มหาภูตรูป เหล่านี้เป็นเหตุ มหาภูตรูป เหล่านั้นเป็นปัจจัยเพื่อการบัญญัติรูปขันธ์นี้ ชื่อว่า ปัจจยเหตุ

๓. เหตุ ที่ตรัสไว้ว่า กุศลธรรมและอกุศลธรรมเป็นเหตุสูงสุด ในฐานะแห่งการให้ผลของตน อิฏฐารมณ์เป็นเหตุสูงสุดในฐานะแห่งกุศลวิบาก อนิฏฐารมณ์เป็นเหตุสูงสุดในฐานะแห่งอกุศลวิบาก ดังนี้ เหมือนที่ตรัสว่า ตถาคตย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงซึ่งผลแห่งกรรมสมาทาน อันเป็นอดีต อนาคต และปัจจุบันโดยฐานะ โดยเหตุ ดังนี้ ชื่อว่า อุตตมเหตุ

๔. เหตุที่ตรัสไว้ว่า ข้อที่อวิชชานี้เท่านั้นเป็นเหตุ อวิชชานี้เป็นปัจจัยแก่สังขารทั้งหลาย อวิชชาเป็นเหตุทั่วไป แม้แก่สังขารทั้งหลาย ย่อมแผ่ไปสู่ความเป็นปัจจัย ดังนี้ เหมือนที่ตรัสว่า ปฐวีรส อาโปรส เป็นปัจจัยแก่มธุรสบ้าง แก่อมธุรสบ้าง ฉันใด อวิชชาก็เป็นสาธารณปัจจัยแก่สังขารที่เป็นกุศลบ้าง ที่เป็นอกุศลบ้าง ฉันนั้น ชื่อว่า สาธารณเหตุ


  ความคิดเห็น 1  
 
pornpaon
วันที่ 13 ส.ค. 2552

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 2  
 
nopwong
nopwong
วันที่ 18 ก.ย. 2556

ขออนุโมทนา

 
  ความคิดเห็น 3  
 
ประสาน
วันที่ 8 พ.ค. 2561

การศึกษาพระธรรมต้องเป็นผู้ละเอียด ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาครับ 

 
  ความคิดเห็น 4  
 
สิริพรรณ
สิริพรรณ
วันที่ 8 พ.ค. 2561

กราบนอบน้อมพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้นด้วยเศียรเกล้า

พระธรรมเท่านั้นที่แสดงความจริงโดยละเอียดที่มีค่ายิ่ง จึงควรศึกษาเพื่อละความไม่รู้

ขอบพระคุณและอนุโมทนากุศลจิตด้วยค่ะ

 
  ความคิดเห็น 5  
 
orawan.c
orawan.c
วันที่ 7 มิ.ย. 2563

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
  ความคิดเห็น 6  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 2 ม.ค. 2564

ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ