ตรง - ต้องเป็นผู้ที่ตรง หมายความว่าอย่างไร
 
ธีรวุฒิ
วันที่  18 เม.ย. 2552
หมายเลข  11990
อ่าน  1,284

ที่กล่าวว่า ในการศึกษาธรรมะ ต้องเป็นผู้ที่ตรง หมายความว่าอย่างไรครับ


  ความคิดเห็น 1  
 
prachern.s
วันที่ 19 เม.ย. 2552

คำว่า ตรง หมายถึง ตรงต่อพระธรรมคำสอน ตรงต่อสภาพธรรม ไม่คด ไม่งอ ไม่บิดเบี้ยว ประพฤติตามพระธรรมวินัย ซึ่งเป็นลักษณะของกุศลธรรม สมดังคำอธิบาย

ในอรรถกถาธัมมสังคณีว่า ภาวะแห่งความซื่อตรง ชื่อว่า อุชุตา คือ ความเป็นไปโดยอาการอันตรง

ภาวะแห่งขันธ์ ๓ อันตรงและวิญญาณขันธ์อันตรง เรียกว่า อุชุกตา. ความปฏิเสธแห่งความคดเหมือนมูตรโค ชื่อว่า อชิมหตา (ความคล่องแคล่ว).

บทว่า อวงฺกตา ได้แก่ ปฏิเสธความโค้งเหมือนวงจันทร์.

บทว่า อกุฏิลตา ได้แก่ ปฏิเสธความคดเหมือนปลายงอนไถ.

จริงอยู่. บุคคลใดทำบาปแล้วกล่าวว่าเราไม่ได้กระทำ บุคคลนั้น ชื่อว่า เป็นผู้คด เหมือนมูตรโค (เยี่ยวโค) เพราะความไปวกวน ผู้ใดกำลังทำบาปแล้วพูดว่า เราไม่กลัวบาป ผู้นั้น ชื่อว่า คด เหมือนวงจันทร์ เพราะความคดมาก ผู้ใดกำลังทำบาป แต่กล่าวว่า ใครไม่กลัวบาปเล่า ผู้นั้นชื่อว่า คด เหมือนงอนไถ เพราะไม่คดมาก. อีกอย่างหนึ่ง กรรมทวาร ๓ ของบุคคลใดไม่บริสุทธิ์ บุคคลนั้นชื่อว่า เป็นผู้คด เหมือนน้ำมูตรโค. กรรมทวาร ๒ แม้อย่างใดอย่างหนึ่งมีอยู่แก่บุคคลใด ไม่บริสุทธิ์ บุคคลนั้น ชื่อว่า เป็นผู้คดเหมือนวงจันทร์. กรรมทวารหนึ่งอย่างใดอย่างหนึ่งของบุคคลใดไม่บริสุทธิ์ บุคคลนั้น ชื่อว่า เป็นผู้คด เหมือนปลายงอนไถ.

ส่วนอาจารย์ผู้เรียนทีฆนิกาย กล่าวว่า ภิกษุบางรูปในวัยทั้งหมดย่อมประพฤติ อเนสนา ๒๑ และอโคจร ๖ ภิกษุนี้ชื่อว่า คดเหมือนน้ำมูตรโค. บางองค์ในปฐมวัยย่อมบำเพ็ญจตุปาริสุทธิศีล เป็นผู้ละอาย รังเกียจความชั่ว ใคร่การศึกษา ในมัชฌิมวัยและปัจฉิมวัยเป็นเช่นภิกษุองค์ก่อน ภิกษุนี้ ชื่อว่า เป็นผู้คดเหมือนวงจันทร์. บางองค์ในปฐมวัยก็ดี มัชฌิมวัยก็ดี ย่อมบำเพ็ญจตุปาริสุทธิศีล มีความละอาย มีความรังเกียจบาป ใคร่การศึกษา แต่ในปัจฉิมวัย เป็นเช่นภิกษุองค์ก่อน ภิกษุนี้ ชื่อว่า คดเหมือนปลายงอนไถ. ภาวะของบุคคลผู้คดอย่างนี้ด้วยอำนาจกิเลสนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสเรียกว่า ชิมหตา (ความคด) อวงฺกตา (ความโค้ง) อกุฏิลตา (ความงอ) พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสความไม่คดเป็นต้น โดยปฏิเสธความคด เป็นต้นเหล่านั้น แล้วทรงแสดงโดยเป็นขันธาธิษฐาน

จริงอยู่ ความไม่คดเป็นต้นนี้ ย่อมมีแก่ขันธ์ทั้งหลาย หามีแก่บุคคลไม่ ด้วยบทเหล่านั้น แม้ทั้งหมดอย่างนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสอาการ คือ ความตรง โดยนัยแรก ตรัสอาการ คือ ความตรงแห่งวิญญาณขันธ์ โดยนัยหลัง เพราะฉะนั้น พึงทราบว่า พระองค์ทรงตรัสอาการ คือ ความตรงแห่งอรูปธรรมทั้งหลาย เพราะความไม่มีกิเลส.

จากพระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณี เล่ม ๑ ภาค ๑ - หน้าที่ 393

 
  ความคิดเห็น 2  
 
วันชัย๒๕๐๔
วันชัย๒๕๐๔
วันที่ 19 เม.ย. 2552
ขออนุโมทนาครับ
 
  ความคิดเห็น 3  
 
paderm
paderm
วันที่ 19 เม.ย. 2552

เชิญคลิกอ่านเพิ่มเติมที่นี่ครับ

ผู้ศึกษาธรรมะต้องเป็นคนตรง

ความเป็นผู้ซื่อตรง และ อ่อนโยน

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็น 4  
 
wannee.s
wannee.s
วันที่ 19 เม.ย. 2552

ตรงต่อสภาพธรรมะที่มีจริงกำลังปรากฏในขณะนี้ สติเกิดก็รู้ว่าสติเกิด สติไม่เกิดก็รู้ว่า สติไม่เกิด ขณะที่กุศลจิตเกิดเป็นผู้ตรง ขณะที่อกุศลจิตเกิดชื่อว่าคด ชื่อว่าเน่าในค่ะ

 
  ความคิดเห็น 5  
 
suwit02
วันที่ 19 เม.ย. 2552

สาธุ

 
  ความคิดเห็น 6  
 
nida
วันที่ 26 เม.ย. 2552

ขออนุโมทนาครับ

 
  ความคิดเห็น 7  
 
pornpaon
วันที่ 27 เม.ย. 2552

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 8  
 
pamali
วันที่ 11 ส.ค. 2553

ขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 9  
 
peem
วันที่ 10 ธ.ค. 2557

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ

 
  ความคิดเห็น 10  
 
chatchai.k
chatchai.k
วันที่ 24 ต.ค. 2563

ขออนุโมทนาครับ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาเข้าระบบ