Print 
พระอริยสาวก ๒ ประเภท
 
บ้านธัมมะ
วันที่  3 เม.ย. 2552
หมายเลข  11877
อ่าน  2,967

      ก่อนการตรัสรู้ของพระผู้มีพระภาคนั้น  มีผู้อบรมเจริญสมถภาวนาจนสามารถบรรลุคุณวิเศษ กระทำอิทธิปาฏิหาริย์ต่างๆ ได้  แต่ไม่สามารถดับกิเลสได้เป็นสมุจเฉท เมื่อพระผู้มีพระภาคทรงตรัสรู้พระอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณและทรงแสดงพระธรรมแล้ว  ก็มีผู้รู้แจ้งอริยสัจจธรรมเป็นจำนวนมาก  และบางท่านที่เจริญสมถภาวนาบรรลุฌานจิตมาแล้ว   เมื่อเจริญสติปัฏฐาน ก็รู้แจ้งอริย-สัจจธรรมด้วย  ฉะนั้น พระอริยสาวกจึงมี ๒ ประเภท คือ พระอริยสาวกผู้เป็นสุกขวิปัสสกะ และ พระอริยสาวกผู้เป็นเจโตวิมุตติ

      พระอริยบุคคลผู้เป็นสุกขวิปัสสกะนั้น บรรลุมัคคจิตโดยไม่มีฌานจิตเป็นบาท คือ ไม่ได้บรรลุฌานจิต   ฌานจิตจึงไม่เกิดขึ้นเป็นอารมณ์ให้พิจารณาและถึงแม้ว่าโลกุตตรจิตประจักษ์แจ้งนิพพานอย่างชัดเจนแนบแน่นเช่นเดียวกับอัปปนาสมาธิที่แนบแน่นในอารมณ์ของฌานจิตขั้นต่างๆ  แต่เมื่อพระอริยสุกขวิ-ปัสสกะไม่ได้บรรลุฌาน  ก็ไม่สามารถเข้าถึงฌานสมาบัติได้  การนับประเภทจิตโดยนัย ๘๙ ดวง จึงนับโดยนัยของพระอริยบุคคลผู้เป็นสุกขวิปัสสกะ

     ส่วนพระอริยบุคคลผู้เป็นเจโตวิมุตตินั้น  บรรลุมัคคจิตผลจิตโดยมีฌานเป็นบาท  ฉะนั้น จึงต้องเป็นผู้บรรลุฌานพร้อมด้วยวสี  ฌานจิตจึงเกิดขึ้นเป็นอารมณ์ให้มหากุศลญาณสัมปยุตตจิตพิจารณา จนบรรลุโลกุตตรมัคคจิตผลจิตได้ด้วยการพิจารณาฌานจิตนั้นเอง พระอริยบุคคลผู้บรรลุมัคค์ผลนิพพานพร้อมด้วยองค์ของฌานขั้นต่างๆ  จึงเป็นเจโตวิมุตติเพราะพ้นจากกิเลสด้วยปัญญาและความสงบของฌานขั้นต่างๆ  การนับประเภทจิตโดยนัย ๑๒๑ ดวง จึงนับโดยนัยของพระอริยบุคคลผู้เป็นเจโตวิมุตติ 

ดาวน์โหลดหนังสือ   -->  ปรมัตถธรรมสังเขป


  ความคิดเห็นที่ 1  
 
วิริยะ
วันที่ 25 เม.ย. 2561 08:08 น.

ขอบพระคุณ และขออนุโมทนาค่ะ 

 
เขียนความคิดเห็น กรุณาล็อกอินเข้าสู่ระบบ